This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves bef ore it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that 's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's Information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
at |http : //books . google . com/
ï *
' •^
''^ -^
Jlj[: Add* de bcièeftheydt dci^egehfQtfrêj^/txi^Mth^eii iif^ér<lfcn8, ötaffoq^ 'Z^^
lefer, een vcrklariagcgificn hébben vaö de'X Vl. fednjefturale. Typen -ydtm^»^
Figiliï'ea en Gedaenten ^ mer devens op Koper óp den Tytlel a^el)ieelt,vOlkosieQtH)cfc •
voor ooghen ftellen den tpalcomendea ftandfc van de E n o i l s c h b N a t i-Jf ca .
KBpUBL.rcx£, Toor eenjghe honderc ja<ren toekomende . lek heb foo've^l ci|dc
.Yanmijn morgen -flaep ontleent, als datfcdefe Concepten of Geboorten heeft voott- .
gebracht. Ghy die de(e teguten l^iFmodt wften^da&HcIeiUet'aleaw's by dcrhandt en
jj^a^ii^hkr id^t^grick'ücchs öc Ondena/wttclce, foo^lc^avjels aUfy^efi'nt waren^
Tia^imeyniiJèente.YBrbcxgenvooronhcyligehanden,verbc«fge^ €haii5^«ö,Tiguc-
Ten gebrujrckten. De iEgyptifcheMeucr5.wacrcn bier in voortrcfeÜjck , cnbaer
oordeel pri)dijck; onfe Hey landt felve gebiedt iftf detur Jkcrum canibm. Is her <fót
, 4le voornenigheydtmy hier naeengheruft leren fal toe* voeghen » endemi|ne.Iaer^
' verkpghen , . hst kan fijn dat ick danmiflchien 4e Soooea van de konfl nataete de be*
Ijqgi^everanjdëi'j^en vanyeder Rijck iv^orA, in diergelijc]^ ,
■ .4^*^^
M ^?
^■-n^^-:
c^.l
' ''■'•.■ ^C'-V -■-■ '-''f J.i.'S V,-,,. f^j' !'.
v^\
A f» ^^
MOMAKCHY
oftegecQ (^
MONARCHY
ENGELANT.
GREBNERI PROPHECY
ftatiDt/ latctonm/mCotuiueam^
De Noordfche Leeuw > ofte de Leeuw yao 't Noorden , ea de
Kuycken des Atents ontdeckc* wiefy zijn en van wac Natie.
Engeïfi , Latynfi , Saxije^ Scbttfe en Wedjche Trtfpbeyen van
Engelanc intfarHetiliert mgMttfeb Earopa üftgentTMl.
<^mt0|^9t&oiitrm otttc liet 3Utmi mtie^oo2ttiianittomn0&
K A R E L de I.
Typen en Figaren van de toekomende ftandt en condide ran
fii;ge/4wb Toor eenige 100 jaten toekomende.
Dotr W II. t^x Lil Ly Student mtt^Jinbgiét.
Getranjlatem na (tOrigineekCopy tot LO ND OU,
Ghedrackc by Humfrby B hun d t }h, sdf^.
V^V «• V'»
ro':^ !^7-:
/-^V
s ^
.■ l.
•; 'O c ^.\ c\ .i. •'.;'.
w*'-
^^■'
■\\
l''
Acn den L 5, SE R.
* ' ' ' . .
énnine^tjib tmnj^srmgtUi^Jcieh ^Uf iektnfirefiheerdehj^ierbmiiteiiemn ^nn*
derfieckjo0:i% eenfkervwe Profhec^ ioenmacb aendenjiagh gekpnmh Ufigcrocpm , en
verkpcht onder 'di noem 'van Panius Grebnerus j 't 0at een verdêrvene en vervéüjcbtt
^,...-^ ^ Cffp^yVe^/f^qjrtinverfcbtydengeipefienvm
gerèi^ refutatie mdcrix btjfdenaaerp feèfJe», om met o f Jet U ffoeu of te bitfin tegen de fin Stoet ;
dit troetet'ütjnAt Wierdg^k^rrty^elufkgop, en bopgh geacht, ende men maeckte *t vokkjv^s dat de
f^c}fjv^aiiyetfn)^md$enaert^pnde:{^^
faksfiCamn^cjfjv^aifyets'omditenaertipn^ öfieje ?resifterianendiek$ndenmakfni niet^
te^h, bit behaagde de t/imettrèidBenmiils wel in Anno 1648. toen den Marquü Hamiicon mee
fijnfnciode Armee naer Ehgeiandt marebeer de. •
Anno \6t<^.0Q9dtdenavo!gendeHiftofyvanEnropÈgedruckf: een'Boeck.vaneendiepJinnive
pijl , > vwrmaemfte inboudt desfi^sjirecl^e tot bewijs dat den Koning van Schotlandt worden jal
vi&orieuiy dat irjf uden Leeuw van ^c Nobtden , fhoet:(ijnden tweeden M^nzndtT^ een vijfde
Monarcby oprechten; aUei^ daerhy k$mt vermeefieren. lek, vertrouwe datghy licbtelijckfultgelpoven
dat (oodamgejrofhetyen ah defejeer minneti/ckemarmt en vriendlijck.onthaelt waren van de Schotje
H^Ugen ; en veorwaerjoe wat > oock. y en dat te recht ; want *t gevoelen van defi naemhos Autheur
Mceraeerdtüp een bofr tmi'et Preslyteriaenjche verraed toen in ' t bree^fen en 00 ie baen tegens onfi te^
genwoor^igb Poflament, Jckjweet wel, dat ^tgene defin Anonymus ooytjchr^ft oj verdicht ^ en ons
$i>jsmaec^4atby tuytmhekpiAe f^andt-jchrijien^ verholen inbejmelijckfBtbltotheken, haelt^ge--
crediteert en voor dathoHJM) aengenamen wort, &c. En dit ales om degemcene maneenjchrick^aen te
fagenvanditParlenmttajgiiJfeeren.'
* Terwijl Angüi^s t;^ vvnmoede dat d*een^ kloec\e Pemf of ê^ ander des Parkments eere bier in
Wfdedigt.en deJénExter fijnveeren UftgefAud Joude hebben, infonderbeyt die meertijdt engeleert^
heyt bébM^ Siedaer, de Inydm waren doorgaens met opinie ingenomen dat de verfierde voorgedachte
frephetyenwaerachitigb waren, anders Joudenfè al beMntwoortgewe^3(ijn. Hieroverwort Anglicus
verftoertldat'^t Parjament dm wert onteert^ ennitmant het Schild aentreckf tot hoer drfencie,'twelck.
Af effiiS te kannen moghewen,, dat dejake niet erkpgftens weert. ü ; daer^en-boven , bejegent my een
e^fihfiePresl^tenae^henPrieJler,niet defiwoordeni/Su, Lilly, watfigtghy? Mr. Meriinus
4m%:zrc\ defionvan Czrél de tegenwoordige ScotfiKpdng\ Hyfalde JS^btüenuyt Whitte-Balll^
dêooren ttfthaelm ; fta dat byfo wat nytgebuldert hadde begoji de man te bedaren, en ick.beloofdeJijn
noem tefuBenverfwilgen » &c. ^tls vergeefs den'MoerjaengewaJJen ;. dejefnoode Priejiers :(ijnjoo
verbittert tegeiis defi Stoet , ali \ dat k\no<Ajoofiete melodye haer voor-ppe , of dat 'et Parlement
nochjoo voorfichtig en wtffijjjcj^bandele tot haer en onfin 7mt,fijullenfi nochtans tegens defin Staet re*
heUeeren^enwy&nyden.
M wWjg^ «*f^ recht Jiggen , Urilius fuerat «obis nefcirc futura : ^t Ware nutter voor ons
dat wy toe^mende dingen niet en m(ien: want h/tddemünkenmjfeminder£eweefti de nydigheytjoude
myjo niet op de hielen gefiten hebben, noch de lafier myfofier nietgequetfinebbm^ dat mijne daden en
ferjiondegeruchtenconjbrm waren • ick.ware een Monjter, niet een Menjch, ^c.
De Presbyterianen mogen nujien Wat haer kribbig bulderen en Ucbtveerdig uyt tarten by my hebben
te w^e gebracht vi:^ eenvrmwedigeenofenhertige ontdeckingevanaSeprophetien die Authentijck,
s(ijn ; wekk§altemael onder de voetjmijten haren Diana, f i;{. de Monarchye ^ en niet eenen prophecy
SS ^er die har e Presbj/tenaenfchapftaende houdt.
Vfantalwatuyt Grtbntxxxs gejiolenwai,vondtic\te:{jjnvalfih^enniet f accerdeeren. UGene
mèJefVeder-'parfyenuytandereJbitheurtnhaddenbjeengeraept , wat bajlertlijok^overgekvm\fi»
' h i dat
}WmfttiefefvAlfchedent90deTkggmi^^
vomiaemgptifiSmenfiernoodi^tndccomrovffrfie. Je weten:
I* Of'ereenigeConingenbiernain Engelantmêeribndenregeeren,
IL Of dele Rcpablijcke oock beftend^b fal xiJQ;woitelfchieiteD,oftecöiittnaeren!
Du werckjiu volbracht hebbende uyt Scotfe en Engelfi Prophecijen^imn ickpwrm/ u Yuftm\ doch
nr^ wederom bedenckgnde ^ datniyhiernaJbogeedegelegenthe^tvantedruckfnmetinKheevoork^^
men als ickloude mogen weh^Aeny^c. en nu geniete. Ejndlijckbeb kkjnjjn traegb^t eneraamien^ en
in Tyfen , Formen , Figuren , engedaenten voor oen in de Tij tel- f loet fier dt^deE^ckj^-gAeeïdi de
verfcheydèn veranderingen van Engèlant vooretlijckg bondert toekomende laren.
Ick^fèggehonderdsnvanlaren: wamd^aer^enmnemj^emymoimied^» dePTerelt moer 600^
laren fitfiaen^ en wort van my niet meer voor goetgekpit als hetmeuckjen van Bel en den Draeck,.
Omhet navolgendedifioursfalickspnp laden de ijuaettsilligeiig^ wiens
^uaetaerdijégttni)! airede bekpits(tjnde , ickjetninder ndvragOyick. en ké^niet leger valienabde
aerde ; enjoo Wie my af-Jioot, eerder dan de feature voor bad£ , moet nxjf volgen eerder danby fiu*
de willen y'(^c.
Is 't dat eenigh Criticus voor werf e , iat het buyten mijn beroep is te befchrijven bet tevenvan den
geweienen Comngh i ickjègge neen, alfio hy hetprincifolejiibjefi en d'occafie van^tgantJlAe dijoours
isyfooen kgnd* ickmet min doen , ick.enbebb'^hemgeenfinsverongelijckii ickjn verhak niets van
T3emyianUgeneickjoanfukk§selocfwaerdige Perjoonen hebb*diededadisnbebbenJienJêen, ofte
d'uytgeffrowksne woorden met baereooren hebben aengehoort. Ickhebb'* veel eer £aargfi dan Ubom
raelgeweejiyfelfsalsickjynjlimfleofvuyljledadenop'baele^daerfijnb^ die afi
firmeeren pillen dat ickjer een Balfem als^tend* carfafiefinbetdifioersgebruycks* V Souden^ moe^
jen dat ick,de doden foudebeliegengelijck, "f- Mr.FuMctPaxaiCclfüsgedaenb^tjJUebembydem^
kpmelingen af^-maeUvoor een Dronckaert,fiboon dat fy die met bemverl^erdeSulcxruet bewufi was^
waer hem voor d^ughtfaemroemt : doch op dat bAr. F aller mach weten dat fyfijin Oratie Mt een
Boeve misbruycki beeft^fioftel ickjijne^gen perjoon voor toekpmendeeeuwen aldmop '*tToimeel,vi:^z
dat hy h verbont van *t Parlement tweemael heeft aer^genomen , anderen daer toe aengeportion nochm
tans is hy als een Apojlaet binneneen k^te tijdtnaer Oxford geloopen, engingb daergrijnfen hfijm
Compangions , proteflerende dat de Gravinne R^. hem daer toe vorderde. EnTaet uwe boer eeryen ^éde
TAurrda , van doode Menjcben vlsefih niet gemaeckt wordetu Enfeibt ifand*afgeftorvenengeen
quaetyWant haer goede naem te verk^tenyH-hare-GeeJien berooven van haerbeemkleet% Dit Jpeeeckf
ïhom: FMerjelfs infun boeckjoan de H. Staet Pag^ iy(J. En nochtans moet defin Man Para«
ccKvLS voor een quackcjalvery (ge, Jchelien Dt.QhzrhoninJtjngrooteCun der wondenPag^^o,
noemt P ar sLCcliü^hetcieraet van DuytJch'hndtCgc^
'Loet de Werelt en fijn Schriften oordeelen van de waerheyt van M\ Firllers vileynige T^«
lekken wilgeen Apologie ma\en voor yets dat ickytugefcbreven hbbet als dit alteen : ss V dat iehjn
Anno I ^44' yst wat verfcbiiïe van ^tgene ickjnu Jcbrijve aengaende den witten Ks'^gb en Arent ;
ick kan tot mijnder verjcboonir^ejè^en ; de laetjie Concilie verbeteren akijdt de eerpe ^ en dat 's
ghemegbgeantwoordt', daer bene^ffens des witten Kff^UiigsTragiedieünualge^eelt^JjfWasteenop
ket Jomiecf.
Wl LLBM L<t^T«
f^ BilTchop van Salezburgh»
De
De
PR OPHETIE
van
P A V L V S G RE B N E R y S
Aeogaende defe Tijden •
AuLUs GuBiNBiius gtet in Engbdandc ^nbc
9llnno I f S2. &p De ftotiitioinne Ëlizabeth, p^m^
teetdeBaeceenrc!ro6tiganDc-fc82(fiin'f9,Qd)ti/baee
in befi^benDe be toeftomenbe i|ifiotieiian Europa »
l^itten bare ttnisfytmintiifaeUpaffagim in biater-
üertoe affettenbe. Dr. Neviil , CUrcft br^ ftamer^
in b(^ tontnginne^ scatiefïambe / i^eft bit S&oec6
ban^ $aec beBomen / enbe om be Bibhotbeeck ban be
l^onjf)^ Acj^bl te Cambridge tKtettt/ altttact |^ pe-
teteMtmcoim gefEelt kpierb/ totbatj^et omttentbijfafe^jatengeleben
Dm jpbi^Moi'l^nbelén fmobbigö m bupl getDojbrn toa^.
- ^n fgne f^^ognofücatien befebtilft W be ftDatigfieben ban Ruffia , en be
t)etAiet1fl0eUan een Sweedfcben Koning, met namen Sigifinundus, tot Ko-
ningh va«i Pooien ^ Ioaerboo|j^f^epgenetffêniff^eeutoi0|rfa( tomen te
tteriiefeA^^
> «OW 'iK eeffban Be s w^edtfche ({dnanefoube $gn met naemen Guftavus
Aa^ïphttiiV'ftie upt li'oneen^clien ban Duy tOandc moebt foubef^epnen
dm getisgeft te Vi^mm/ammgfy inbeele bataUen / bocfr epnbrïifcn te
belbefoubefneubelen.
®at omttent bie t^b tegeeten fóUbe JdexSeptennkmaif rnmmeC^rolas , iui
gtUceffiVxüremP^^^Hcanh exiuóevaiet^eguminfr&cifpmm. TvncP^fubHiffiminUm
fAedigetJibè aliumlmperator^m > CmUem^ qui imahit in imfciio tres annos^autcifciier.
jkfop9$Ütef9^Pdpulm^tl^et éiUUm Imf^rMofêm , Etfithem » non ejuflemPainMimnBoSê»
fni^^\iiuidetmdei(m»tiafiibfeiihutfuk: dtitabUaii^iumtohi^icrefemfc^e: Gfp&fi
uniU^ètnMum.
Poft.buncappardnt ijuiidm C^ro\\xtéC^x6lodi^cmdent, cumimmenfa&ajjei^
UtüfftJütifi^FatYHfui & cum AuxiliariH DjmküySuedkKfHollmidéciStFranckis pofltr*
n^ad^)afaiihsfu^^admmiJH^ , Imgilateqüedommbkur^
^ eiTi^ CïtoIoMagfio m4/or.
; : . ,: :. ^,V^^^
DatbmtrencdièüjdceenNoordcrcheKoningb foade regeeren met name
CtfTüto, die Marüimeen Paepfcbe Vrouw fal trouwen , waer over by een feer
/ on»
0t biabtii
30tt ban
htff ltto#
iifaigtis
pattp upt-
gefnetMti/
om Dat bet
Daet miK-
gataljDe*
fctic Coiv
164S* ban
iDOO^t tot
tDoo^/aW
tl^et bet«
Daeitmoft:
bet ^rigi*
«men bet
opnttiti
boigbt«
WtWSfSSSfaaffté DfSa^iMf vatfibeden te mederkggmgmótfaecht wicric te decijjsren defe
vomiaemepUfiSenenfeerfwodifffindccomoverfie. Je weten:
I« OPer eenige Coningep bier na in Engeknt meer Tonden regeeren,
II. Of dele Repabiijcke oock beftend.^b fal si]n^wortelfchieiten,oftecoiittnaeren«
Dn werckjiu volbracht hebbende uytScotfeen Engelfi Prophecijen^fumiicijmrff^terujieni doch
ntf wederom bedenc1<pide^ dat niy bier na fio goede gelegenthe^ftvm te dr^^
men als ickfoude mogen wenf:hen,^c. en nu geniete. E^lyckbeb ickjnün traegbejft cverwounen^ en
in Tyfen , FoYmen , Figuren , engedaenten voor aen in de Tijtel-flaet Jeer dufdeEfck.af-gebeetdt de
'verfchcydènveranderingen van Engèkntvoeretlijck§ bondert toek$mende laren.
lck,(ègge honderden vanlaren: wamd^aei^enemene^eme^mt^iniedat deWereh moer dooo*
laren faTjiaeny en pmt van my niet meer voor goetgekpit als bet&reuckjen van Bel en den Draeckj.
Om bet navolgendedifieursfal ickpp np laden de ijuaetwilligeinfiuentievaneengrootenhoof; miens
^uaetaerdijéeyt m)f airede bekpit:(jjnde , ickjemindern4vrage,ick.en ^niet leger vallen als de
aerde ; en po Wie my af-ftooty eerder dan de Sature voor bad£ , moet tny volgen eerder danby fin*
dewiHenyC^c.
Is't dat eenigb Criticus voorwerpe , dat het buyten mijn beroep ü te befchrijven bet tevenvan den,
geweienen Coningh i ickjègge neen, alfio hy hetprimifolejubjefl en d*occafie van*tgantfcbe dijoours
fSyfooen kpnd* icknietmindoeny idienbebb^hemgeenfinsveron^elijckii teken verbaleniets van
%em,ian'*tgeneickjoanfukk$seloefwaerdige Perjoonen hebb'' diededadenbebbenfiendoen ^ ofte
d'uypgefproockpie woorden met haereooren hebben aengehoort. h\(hebb'* veel eer ^aar^ dan Übem
raelgeweeji,felfsalsickjynpmfteofvuyljiedadenop'baele^daerfijnbonder^ die af"
firmeeren pillen dat ickjser een Balfem alsbftend* corrafiefinbetdifioersgebruycks. U Sonde $t^ moe^
jen dat ick,de doden (oude beliegengelijck, ^ Mr.FullctPaxaicdfüsgedaenb^tjdiebembfdena"
kpmelingen af'^maeltvoor een Dronckaertjchoon dat fy die met bemverk^deSttlcxtm hetmji was,
moer hem voor d^ughtfaemroemt: doch opdat bAr. F aller mach weten dat hfijinOraueMf eem
Boeve misbruyckt beefttfioftel ickjijne^genperfionvoorioekpmende eeuwen alMiiop ^tTmmed,vi\z
dat hy '/ verbont van *t Parlement tweemael heeft aengpnomen , anderendaertoe aengeportion nocbm
tansühyalseenApoflaetbinneneenkffrte tijdtnaer Oxford geloopen, engingb daergrijnfen by\fym
Compangiens , proteflerende dat de Gravinne S^. hem daer toe vorderde. Bntaet uwe boer teryen, alt
TAumia , van doode Menfihen vkefch niet gemaecki worden^ Enfeght l>an d*afgeJi0rvenengeet§
quaetyWant haer goede noem te verk^tenyH hare^eejien berooven van boer beenikleet% Dit ffeeectf
'£hom:i?MerfelfsinfunboeckvandeH.StaetPag. iy(J. En nochtans moet defin Man Para^
ccUvLSvooreen auackrjalver, (ge, fchelden Dt.QhzvhoninjyngrooteCundernHmdenPé^^io^
noemtPsLrsiCcllvishetcieraetvanDuytJcb'hndtCgc^
'Loet de Werelt en fijn Schriften oar&eUn van de waerheyt van M\ Firllcrs vileymge Twjg*
lck.en wilgeen Apohgie ma\en voor yets dat ickjmgefcbreven bebbe^ als dit alleen : is U dat ickjn
Anno I (^44. yet wat verfchiSe van ^tgene ickjnu Jcbryve aengaende den witten Kgningb en Arent ;
ick kan tot mtjnder verfchooningejè^en i de laetjie Concilien verbeteren altijdt de eerfle ^ en dat 's
ghemeghgeantwoordt^ daer beneffens des witten KsningsIragadieünualgefpeeU^ffWatteenop
het Jonneet,
^ BilTchop van Salezburgh»
De
De
PR OPHETIE
van
P A V L V S G RE B N E R V S
Aeogaende defe Tijden .
AuLUs GnBiNBxus gicc i» Engbdandc ^ïlbe
, 9llntm I f S 2. &p De ftotttnginne Ëlizabeth , vptfm^
\ teettegaecenifc^atiganDc-fcgjffiriti'tS.dQfti/bafe
inbefcgjtjbenDe betoeftomenöe^ifiotielmii Europa »
l^ecen Oarc eenigfiejjincijparlepaffaaien in toater-
üertDeaffettenöe. Dr.Neviil, Clirrcii&r^ïftamer^ Mmmu
, in tü^ toninginne^ scatiefïaenöe/ i^eftDitS&oec6 JS.f{?^^>
bati^ gaec lieBometi / enbe om de Bibhotbeeck ban he gj^ jgS?
bocnjbe AcgobI te Cambridge ïxteitt/ alttiaer g» pe- ntngtis
tfteM^mtiMmsefieltfeprerb/ totbatj^etomttetiti^fafe^jatenseleDen Si!? "Pf*
Dm fio;Dfgd1iattbelM fmoöbijA m bupl getdojbm toa^. Ifm aat bet
- 3»mne|^;ofinofitcatlm&efe&^frgpbeftDati^ Ruffia, enbe Daec mün-
t)ttnie(ni0e ttan een s weedfcben Koning, met namen Sigifinundus, tot Ko- ^^*
ningh va«i Pooien » ioaerboo|gc#iepgenei:ffênif!^eeutoiolrfa(6bniente f^V coiw
toentefei*.^ tö8e0;ur%
' «OW 'iK eefftmn tie s w^ed^fche ({ammefmtbe stfn metnaeinen Gaftavus if 48. ban
Aa^ïphttèy^feuptli'oneen^dien ban Duytflandcmoelitfoubertfieünen Soë//iu
dm get liftte tfefbqmen/gmcMgli inbeele ImtaUen / bocfr epnbrïticn te Met bé^
Uelbefoubefneubelen. S^^^!.?S,^'
iS^atomteem bie tUbtegeeten fóube BsxSefttntfkmas wwififrCarolas , uui ^^^
il$tC€mVx(ncm?aif^fiicamtexiuoevain luncPéfuiiHiffimiiiiom opmbti
ni^édi^etJjld'aluMIntpera$orem^CoinUem^ ftHurabuinimfeiio msannopautdfcuer. bolg||t«
Acfofteê'Ülem'Pippulm^Bl^et nUUm Imfera^orm , Ei/mtem , nmejufleftiPanuHaneoU^
fniiatti\^uidetruietomriiafiibfedibmfuk: ^abifaiiquantühngmetempcfü: Gfp&fi
unéëtigètfulllüm.
PcfiJnmc afparehk ^idam Carotus é Carolo di^cendens, cumintmmfaCUJJem
hmftJtitifiinK?atrüfui & cum Auxiliarw DaiiikHySueiküJtiottmèicüJEYaridcü pofltr^
f9^tiU^}af«hsfu^^admwiJliatdti^^ , hngilatequedamimkittir^
. ^V3©dcRaïbu^bcrbuptfcBttDo?bt:
Datbmtrenc die tijde eenNoordcfche Koningh foade regeeren met name
Carnbn,' die 'Marüim een Paepfcbe Vrouw fal trouwen / waer over by een feer
/ on»
^ •ngeluckigb Koningh fal worden. p4ii| ial bet voick van fijne Dominie haer
cenen ander Bevelhebber (een Graef)* verkiefen , wiens regeeringe drie jaren
]aM«.of daer on^eu, laldueren^^o^er g/u^lhc^fpictctn Zfidtx Bjivel-
hcUlfr (ecïJi Riddlr) kicl^;' nierijs
fedc f4feft Fa«lic ikfte dito&cyri d^
WfijglealldtpnderTijne voecln vejKr^n fal : J|efe (Sl*c,Wac lanfbêr barden :
na hem en fulJenfe geen altoos verkleien.
Na hem fal verfchi jnen eenen l^^reU gefproten uy t l^^e/» met een machtige
vloot op de Cufte van fijns Vaders Rt)c1c» en Tal met hulpe van Deenmarcken,
S weden* HolUndt. en Vrani:Kryf k fiin vjf andeg.nedervcüea,cn fal fijn ^ijck
feer ^liiigkigVle^erén^en iUl SeijcU'ftn ai|d$ boérfcliien MenMgr^Dcer wor-
den als CaroHudeGroote.
^efe Uecbalfcfice Capv,Mrri^&QO| GHUuatMfditt toan toeele puBttfciie^
Ifjcb aen- oenomen / baet Bdo; nmoifsitcWmmmt bolsettde bifcout^ /
en Qet bjucften ban Grebners (ePriatneele Copp/ en brele anDete noopt boo2
, befertirt^tlK&tuptgeiraeh/ • '■/- ^ 'ƒ';.
Een Èxaoiiiiatie vin !tvöc»:gae9^: ScÉti^^ 't welck valf^e-
. : Itjck voor G'A £ B'iï.fi JL u s' FfDphecyc Wtdt opgedrongen» g\ie«
drtickt ce Lonnotv 1648. en onder döfe'Nitie in vcrfchcyden Q^^r-
; ' tieren uytgeltrópyt.
Grebneras T X^- ^^^ '^'^^^^ ^^ ^^^ t^n^fierOe ïitKit&ecpe micStm heeft aflfeett
toöt^ -f.f^^Öwj^ijlftiaiciie^^c&iaèeïp^efliÉ;^
in Vr^nckrijck (eeft / om De^epfcj^ jltoi^ &i« Srcbnerasiiirfnt ;, toer
in ber tmeDt fabaiii8enaemal^%ei, NootdiciieK^K^ jMar^tiibVifP^te
. banHendrickdèlv.itomngban YrankrijkbteouiiseettaenbefewW^
iogijén (rt &^^S^ affront en gcoote onbefcgaemtgept foobaniglga^^lfcile^bbni
4tciaftmiit ttaneenebonb^^ocgtei^iiipcde^ü^
^fllf 970? jl^lM»ei^«Ke<ta«6«ioi0b4fdi^
lW9!att^\oii(etMNiu8téi teiiii)yDp)Ö«feOii|^eiifttKKiB^
geflaen -, ttim maj^Jd fici) bètfehert bouOen bat gtet bebergflligeganbtban
ftï^^^Y%trm»j^beiSeo^^f2€k&tt^mht^^^ i^iMumt in be
pjopgecpe bdin tDoo;t tot tboo^t becgaert VDO|bt^<ji^Iitó Jn|it||eb|ucftt^
i^^esnplaer inbe iÉao^r^ctiojQUeCao^ü^^ Rebben
bectoonbect toie ffflimaifféèptb^^^
ïmttibieöemnae'te^ïanbtWighrto^fbn^
éWiÉfi^«nfiaerBteea&* 3^
\^
tmm/ Grebneruspiopgetmite tot onber be cegeetitqie ban befen Noorc-
f«nftotttlttimf|itl#aq)(e®20UUl Maria, bc EngelfcQ tot garen Generael
ent Graef foubm beciiiefén/ en fo bebenfe oocfii te toeten ben Graef vaa Ef*
fez ; enbe bat bP bjie jacen of toat langjiet foube &B|ben tommanbeeren -,
enfoatoa^'tooch : eniciientto^felenietiifben^ucfiecbanbifegraie^
tenbeetbe i^oggecpe toa^ fulcii^ feet tnel beleent upt eeni(^ fmabelgciie
Inooibenl^embanbegl^tDefeue Graefs €)bec(ienoftefoIbatentop;-g|^e::
teenpen / 't ttielcb gent foopecttnentlticii be tt)bt fUnbet cegeecingge bebe
onQioubén. ü^a be/ Graefs af^big|)eptyDet|iaeIt befegoebe Man/ en bat
met c^cecgte taiaecgepty bat d'£ngeife Natie tot garen Generael fullen ber^
Biefen een Ridder, niet unt be jpamtUe en bignitent ban be boo^gaenbe : en
hefe Ridder fottbe onbecfi^e toeten bertceben alle biegem fouben berben
tegen^aen. ^it ma^ gemunt op a^. Thomas Fairfax» ttelche ; 't i^ taiaer
tot Generael bant Parieoienc beciuiotentaHetb / eid^ tea^tom gp berftoo^
ren toierb flecgt^ een Ridder , lioelsel febett üeer vtrconnt Cameron ; be^^
tndciie tot eeutniiA leettoefen toan be tneber-parAp foo béei upt-^erecgt
^tft/ Ai bat tIP be p^qpliecpetiettiult geeft«
ilftaer nu openbaert fteg ben]^}(9g^tt M>ch«met fi^bdo}n| enbe in f{)n
epgenleb^epi telneten: nabatbeni^eerFairfazfUneommiffiefaineber^.
griept gebben / fuSen be Engelfeo geenmeer een Generael berhtefen. 9it
möftiAp teeten bat Mtgebpeltt teierb m t jaet 1648. foo teanneer b^en
MtricRen ^cgjgbec gnoofbe't genegpfcgkef ; tep teeten aftemarl teel
bat 'et laet^ beelban befe 9|i9betieIouterelogen^3t|n ; teant na bat ben
H.FairfaxlHncommiffiebetftetmet al fQgtooteeereaI^peniantooptge:>
baeo geefiDy pet baer/fogeeftget parlement Oiivier CromweiSchiidknaep
t9t garen Generaeltertorsm beteelciie met fo groot geluch en bappergept
beniafi / bien fp gem üfiej^m / geeft bebimt in fi(n befbnbere Cgargien in
BbgRlant, YérifimenSchoKlant, difimentianpematitter teereitfoube mo«
genberteacgten; en^Btobt^p gelooft (be^ noot 5ijnbe)gebben tep fulcge
;aepefp2upten ban Moechefolbatenm Scbotianc en Yeriant, upt teien tep
noch meer Genenden foube fionnenberitiefen; inbien't gelegen quam/foub
felfi^teel 4 a f bonnen noeraen/bie baliam en tot bit teerft beqoaem slim
cieg tep fullen onfen Propheet acgtergalen / teelche bafl boo; upt loopt
enoi^ftoubtboen /bat'etnaebatbe Engeifen met'etberitfefenban meer
General^n ftdien opgOUbm / (!cg eenenRarel af Bomfligg tipt Karel faC
openbaren; 'tteelcii fïaet op ben teggenteoo;diiggen Coimic&ban ^cgot^
lant/enbebatgpmeteenmacgtigeBlootbdnDeenen» Sweden» HoUan-
ders,Francen&c.get§^arIementfaIbermee^en/enbegaeraItemaeIber:*
nideii; en ban fal gp fgnfhBaber^ iSgtii inbooifpoetenb^ebeiieptten*
(l^mocgtegiflrtaffcgengefieltofteggeiK^geteert gebbenofgpfeoocii
optfa{be&omen«; j&^&efejMh:Qctirbe^9arIement^/faIgpta|)bt^en
fgbt^geerfegen/ engrtotet ^ al^CareideGroote. 't ftan mn/ ith
^af get niet / bat gp ban i)erfoon en bicftte grooter fal j^n al$ Careide
Groocci bocgin ^^gineontpieftrofoogducliiiAniet^
S5 -^^it
tomTtremDaectt<eteen^gereptfiitoo2&t/ tioefriffh:pet^»m; Hf Bat j[rem
iri'tttriii^cdfngiictv ^^ ^ ^^^
bim toatttieptftr&bf tnm te aetefüoj^mbe toetommhe Dnfoajiime m^
^^otfmConmg&^/flf^tetawcml^tJttöadt,' fbatetfereRftricft ft«t/
tmt ffBtt setiorgDfamie floffc fM ombreetfien om ren smtfefie Ccmqtir
ban IdtoieirfUcii^tftoengftoote ban om tn^^
HHerfler / al^ Dat !ip gtaattc fidi tncQ&en a!^ Card deGroote.
Aütwooit op een tweede gecoDterfeyteGfebner^ gedradkt
NHOrmad bat te t«o»attillt btoafa il fc P o oif i iggtage o^^gaphe^
c^t fctptplenteimbittennamilian&encccltiii Grt(nera$ fb^diir^
ftigènirnatngenamtnttactttiieittiëctmoNtfiniid^Mb^^
Cavaliers en antoen al^fp taeltDacmtiemioelieiibr/tilr in V&ttii.
uptgaben in Mm Inbioe^ini tgbt banHnna i<48^ain br fenMiieNade
, ber&aefl ttd^ betftj^sc&t te ntatdfm ban tet^gentaiogbiglie rarJetDent
t-afrifiêreny oftej^PlacaetéategelioaffaemenrMSe^ Anoay'
nms, ofiDefonbetnaetn/in't|aeri6fo.eMi8|^anbet^f9(^^
bjncfit/ ino^tDenbenbebarbefetMBcattittsecfiiinHtff^^
iMeten V feinienbebatfittnniisletmi Moiicy^q^itt^PaiiiiGr^
toO£tfn;a»betrbaneenenBaiiiknfi«brj|^(fttaK:G« 'rik|0nt
batbf GrtbÉwdftefir
iili^in'tfebtet*
faec&eabenent/ tetaiettn \
ban Hnno it^o. tot 1710. ^Mde o|^ bat |p bo^ ^^fsêm^
nioc|^ebo«^iam / enbeint genegiibiiniieiiiet mmoc^ trftng .^_
iunilQgogben/ foofegltlptiantebocenin (|r tMMf^^^
Asfacmes en boetfien oteert / en bat fcmbimjil^bfe ntei te binben ^«1
ienfebecBfb]kdiceck.1»ooita»«l^^
toantf^ Aocbensen fii(r m btt in OcopialebeR/ MliaiefioeriBien/ ojtt
faiebelNMiKiniefbetbtlaretes^»/ ^neraen^elfenoftebtnbenalffn
mriiacegnift l^tmtcfci&ebnftbanjhitaattkiimifl niei anbet^ al^
ienIoutctebonbtombe3i»efcittfiieb|ie(|^/en^in<^^
Rrpufaliicfce, niia:trfnaiiii»neimiq^f^bee0eibe#)a9geiH^
biacrfoowiMigpiiaief^^ rabrbaegpeniii awtn be
b!Mbesene«sIeMQ«a«diye#M^pi»^ fto^dandt bMbttten tto-
iwchye^lUpentorbenlMsl^bf^gbcil^/Mbrbat ben tqieMDDoojttf^
gen Citfei bionbe$i|^cbeMngeitfaitt|CiM^^
!|c6en&ent^Siii9mfEittitlie niet/no^b'^flwaifirbanben betflb^^
wn
iAKgliercffDittrtiitoebitfContittteiidirmeecltttii^
bovnOetatlietniv/ nt rwwn l irm fti g cliaiHimitttfai/ iatkktikttuoK»
llê#tramtoot|M8m|^acIhMittf /ftlifmieateiAn» «i&ollaiiiariMpt
feBnlHeten|Mtfinnpt/opitt|;iboli(el|^ddietqp6«M0iinw/ al^tet
iciifmpreeetelmlia^/ en te l«aad(|t aen |a<t»cc n^
i(iitMn»ti}oetffbol»ItBttofiUtattiNttitef(0aiitf^
fMllt'«ib(tfiatt^lMII&eCoilinc{dt|die eretbrtcrWteoiciiepartj ^«e
berftouUBopcmiuqit&ontatenimtetlaftttmlfi^ (anc^«
tt>t ea a iitfflo<g<HFttefcyttcittii/ewbatl?oo>entetiti^^t»etwn 6aec qy»
genfütir/ fieCsraliers, tDae«ftOQ2èitpMKniKmiiieii(ic6eiiinaeféIa(ts
^0c(^i^riiaif|ii gt^MttMt/ntnocftm^eniKNiiettte fwitbeUn/fop^t
nitt ratiMQt telit*
. ^f«tiUMielMiM(gbte#AmiMw«emmt^^
<yttiBgf|ra(ttfidi}og& feejMmtfi:]^ j8«te oengwMtn / «nttiecimi / in |^
iMin tnaeeacfpbto^ P«K« >• ^o* t^*^9- 20. fqtflt b? aUH# : Wy en hebben j^!*^'^^
nojrt neer met onièBorgetlijcke OotlogcB gewonaeoidan dat wy in pJaeu j^^tt.
TttèeoTynn t».«verea*tiebbettgeav«aceerc; efldevande boogbteonfer
Tocar fc a:yr y ti«yt.de« brede» «esh tot.de lloozfteSlaTenty iag«flageD.]BO0} *< <»o^
oeflfenlapluittateHtoofteimir^oiiimliiw) tmOigtantaunt : ten ^'"f 5'*
aimetcii/fiaei^'tMtftiideeeceen^tMente^#acIeinem^Iafiett« SieftS^
lietttaiilwtatfi^liQtttQcnfidütewiiiiftMfiiUcNlMtf^ / tmmten mMpm.
fittftutif^ toi«eniketift|bactgimbtiggeptrtiIIeii&et)ktiteii/drte|^
tefStnwftttfaietentewtej^uMBjclKaffaptcpbefetj&artelitf^
l]Mt0|!itM>tte&eptibHickege@dMl0pgei^i»pacteii taOe lo^mon^
gdtaciietiiietflUMto^^iiea^fiengQiaOt/ e^Dtfijcii meec ai0 Won»
0»|ettkSSeUdMfi:{l2^ftdp/ datdevijfdecnlaetAefienenkMoBa^ SmT*
chye des EnaaadioimCbnfti op der aetxie,aen vangen Tai Anno 1710. ^'t dvt.
DA tiefim Ambmr tog fiebben tMt ten teaeHtoulngeiMllo^^
ten bmpxftmti4/tia^fifati>»n»im^fni^ftMtfbUa
tenMooarcfafÉi3ifn/«ftoteneeciimaettfMiMeclNMitet^^
•endatdiet«l0naircfyenietlDefinf(dbao;|^iaeri7ioy laeton^boneen^
tefitoH'ontoaetficj^idpUlieptDttt tefc^ jBSaM^eojteel en affectie.
9«<tegenttDq|Maen llontod^r Schotten i^miten «9 tan J®a{ii65i.^.f^m*
g^lettmtenzLiacenboIupt} i^'COattopnutenciientoeoutetetlipfoltod^tim
3^te^t|aeci7io.f«fiAetttt^teiiintenOat[||^dan Soji«ren«iijDtfaI^. ttounit)
iétoopcliannartopteflHiten tettdenAutbrurtiooiIia&telMittenLeeaw '^'^«If'
vaniiét Noorden. ofitetentegent»DOiM86enitoniniéuaii!icbod«Bdt(|jn mJm^
tgfbeUnwchy fiiltefittmal^to 8e /aten onOfai^n. <^nftii Auibeur """^
^2 mogg
(6l. ^
^ts^thtt ^^cfaotrche tiomttsmooptpemanttiiiibe&ie^o.jaeetthtt^8^d
felefi enl)!i faIbifiOen/&aif(mttMgeömitot^it«M
{ien^ ^Etolg of' et eenbBfDe K^o&archy fdl30n6f tlfct/Tatimittfiltl^ê
fieri ban mijn l^mttaü ber&anMfM / ^nt)n;t»fl^&en acgt* icK Oe brtfeiie^
ringeban-betiflfbe Monarchy te^eenfeecbdbatrliel^ foa
dër Scfocten, létieHfal tdt bét M Só jarctt du&tltiolbt/ *t4iiel(ftiiiiiln&(el^
te Dat gprtccgé]i^nabece|^en4al$ noci)taii«mfbtdif tcRgmi^foOMi^
gelttch niet mifgunrten /^ensefl^ti &at 5P t^ ingetoocen tian fingtelandt
i^ / bp albientcb eenigbe reben iit4)e|ftatutebft' Itoiifl fagliam fobbanigj^
bermoeben te bebefligen*
v0p ^t bierbe blabt maecRtbentwdjnoêmbeii An(èD]l!laus0d0a01^lK^ be
€otneet in Anno 1618. enbétfiaelf bn^bariiettconjtmctiebaifSttciirtitifiaJi
}üpiter op ben i8}tiiy ,'tb)dlüUét%an $f^^ toattt ^acambs^bi^i toeniirSM-
rus, en lupiter in Sagitaurus ; fi'effetteit tidnMen / frs&t ÖP/ 3Bijüiaeti>e-
'paclt binnen Duy tfland alleen, notfer zijn voorloopers van den val vaade5o-
domitifche order der jefBltifthcSoci^êyt, d^uycröeyingeran aUf Coninck-
rijcken en vrye Scanden der Pat^iftén^ '- (bit flftt be^ 'Autheurs tpombenlftl
bat alleen om ben toesl te baetiett boojnen Léeu^ir van *i: Ndördenln V^p
fcgenban Dytaandc, enbefen Lèéüvif i^tm ttoihtDoojligeiiillbiiing^baii
in 't jaec 1618. fooiatiigffe conjunctie vaniSatürntis tnr lupiter.nÉet en ii^
ggetoeefl , bte^b)égen3i|naIbeggefc|)iebettifVhienbbo^egging|^befe|
man^ ggebetibeett nptbie böo;gebienbecofijuhctie (pbel^betg^ef^^y
toant 't i^ beti ^tljtttbm genofgg bekent I dateer %een eSeAm slIzoos kon-
neo Volgen, dan op voorgaende oorfaken. ^ClitmtUttm^tf^tfiigoSk mOïK
iietog^-cebenen be^ Autheurs feer bveuprisaen/fsott^roiitancg batlo^^
binben fuilen : miffcl)ien geeft gp be calculatie ban^tAfmraii|umtirban
Sacürnus en lupiter , bien tV fcgtit bat getoeètfl i^trt^ihio i6ig. v:pt eenigg
onbeftenbefiibJiocheeck gepaelt/ofteupt fdobanigj^e/ bieng{tin ^nbob^
teben geeft aengetoett / op bat b)pgem ^Ifoo nieten moggteiibetrappen«
i@et parlement en be Repubiijcke ban Engelandc mecenlsielfietgantfctie
becfcgïï in qtie^ie op be# felfjS taiaerlièpt laten bentflen;; intücn 'ec e<n con^
junctiebanbettaeeopperf^getDeéf{i^in9lhnóf6i8;fofnIIentopon^ge^
bangen en gembéfahe gebionnen gètaen ; bdcgnabien'et fnlcBen conjunct
tie toen iniet tn \s)a$/ nocg in geen bi^f jacen baec na 7 fooiaten onfe bpan^*
bengaet fcfiamenobecbefefiatebetfietingen. ^efen Aucheur falon^ bet:»
iof gebencm on^epgen teben enberftaitbt tegeb^pcben / enbefebecferc^
hert on^ bat be conjun(9:ie van Safcurnas^ettJupket^trt^ngptOilbebattajp
boenmael^fonbennoteetenopben/^unp^retfrgètaiee^iiftono 162$.
Op &et fe{fbe4 UabtiQmggt {ipboojt einbootfémSttMiiIolKinnes
Bau-
Baoéeniis fmttol»^ tOd^OOq^ttWlAemdlilHft^^ fal gefcbieden
in defe £uropi(c))c geweft^n een dettm Aie vao gr oote Kcyfers« 'c maflacreren
Vïi9ypl(PHcirep*f!7Cvaefden vaa Koningen, Repobltjckcn het onderfte boven
gekèert, veranderingen van Monarcby en ^ bet dootflaen van Princen en t ref-
^lijcke Bevelhebbers» gewel4igeen hooghmoêdige raedrflagen » verraed èn
öprott onder onderiaten $ de Gbeeftelijckhey c falvinden een verandertnghe ^^^ ^ ^^
van Wetc^ en kerckeüjcke Conftiiuiien door die van d^Oppermacht» en me( wae r kos
eenen een onverfadelijcke begeerte na nieuwe dinghen onder hec ghemeenè ^cie Pro-
volck. De Noordcr Quartieren van Europa fullen met een fwaren oorlogh, jj^^g^j^j,
fieckte , en peftilentie ghedruckc worden ^ de Rijcken fullen arm worden ;
Princen uyc hare Donunien verftooten $ de Vadersuytphebannen , ennae
een i^MQghduetjigbe fwarigheydc iullenhare kinderen tocbaer voorigbe con-
ditie herfteldt Worden*. Defen Comeec dreygbt oQck il^oomen met een
fchHck.elijcken val * en met brandt in alle Steden van Europa. De Pae^fcbe
Clergie, infonderheyt de Cardinalen fullen van haer Sbel afvallen > de * ]e- "Hymeyrt
fayten fuüen over a1 ter doodt eefleept worden, noch Spanjaert, noch Frans- ^^ ^"'**"-
inan hebben moed om hare hal^n van deo ftrop te bevryen. Vorder, merekei?
wy dat een Kpninckrijck opftaet uy t d'alderoutfteinwoon,deren in't H. Land
/'t welck de Chriftenen tot een nttrakel>en de weielt tot een fcbrick fal dienen^
en defe fullen verwerven de revolutie van een ,nieu w Rijck , onder het welcke
een algemeyne blijdtfcbap , vreughde ep vermaeck voor 't menfcbelijcke ge-
dachte fal bloeyen , de godloofen over al wcgb-ghcnomen zijnde. Dit afles Dft flrifdt
J6|l|iy tghcrecht. worden door:eenfeeckereï»foordtfche Koningh , de welcke Jegtn mü
' wonder baerlijck vaft ftellen fal Vrede, Relig^et^n vey ligheiydt dbor de gant- vooHghc
.fcbewerelt»&C. . . - / alTerticn,
^tt^ \jittf betgaelt gp te boojfeggtoglre/ oftefi^Sp'tHefflgeeft/fo
ProphccyevanBaudenfis; m6P00|bCCft/ foo'tnlet?ïpo|loftfcÖ tjJ/ Datfe
Docgtan^^IeKfiroIogffcIirreoobentBAet ^nboojlnaec/getmaglifoo
^ Sdn/ tDant inMen Scbotlandt zy bet H7Landt, gelücli t^it (tjn üoo^nemen i^/
iel! mottftBttt t^at fm mp mttt a\$ ent MiikM toefcbtjnt ^.ofte bp alHien
eeti%ónin^n)cft^fte Monarichye ujPC Ote j&atie^opflac^: oftt^ eetiigj^ Schot*
fchefiatnineI)iecnatetrboo}fc|^n falftomen We {iietbebpjntiban trebgfbe
Monarchye fal gebbeti: ofte bp alUen bat een Keyfer ofte Monarch upt
. Scbottodt fa{ opfiaen grpotee bau Karei de Groote , en bjeuggbe / bttlbt^
fcgapy enbermaet&betegfenaen 'tmenfcblgcbegeflacbte/begobfoofen/
(niet be Schotfe jR^epbé) aen eenltontgegofocn sitnbe/eniiat beien j^oojt^
fenjContngg/ofte bentegentooojbtgen Contnglü bec &botten J^iebe/ 0eli-
óie/enbepai^Iitboo;begamfï:]ietoere{tfiti(iabfl^ ic&fegge/ alé
1C& bit tDaeracbtigb bebinbe / fo fal icft gdooben bat get meer al^ een Mi^
raltêl i^ : onbectuffcgen /genomen bat befe Baudenfis VDoo;bet|lPKiaeten/
nocj^tan^ mepn icli battet foo betre ban fgn ggeboelen i^ (bat beschotten
foo omgobtb2Uc]btig6ept en getecl)tig|)ept fouben (itlfben) al^ ï^tmtlüm
bergenet#« JI&iblettotjIencebeHeicR befe Prophecyeonbetbèt getal bet
genet/ bie befen Authcur betfiett fieefr upt fönjpgen betbaifcöt öert/ enbfe
nemetietaenal^efni^IepfnbebopjfeggingebaneenbtefimpèUj&beöupcït
v5 3 ' nabe
im&e«9in&tJNt96t/omtiieUjpfirttei»^^
^rianen en Cavaliers van fingelandc , tefrcpteii&e t fg &e i rtg WqMgeCtgeir^
ginge/ nrtieteEogeifckenteimfU^iicfmn^
> jen Scbocfen Koning ctl f^ HCRieC»
Wy in Engekndc hebben g^maeckc d'ellende van het eene » en isijo ahreede
ontbloot om te fijden de fwaiigheden van 't ander ^ hebbende ms verlooren
H gene onmog^eSjck is t'herwinnen $ en fiende voor oogen ttn nieuwe ftorm
van verwoeftingen over ons hopfthangen , door d^ jongen Conings nieiiwa
aenkomftein Scfaotlant ( alwaar hvomfangen wonalf abfolnytSoarerefn)
welcke der menfchenhenen vervaic met pey nfende gedachten en twijfeladi-
tighey tl hoedanig doch het ey nde van dele deerlijckebegtnfèten (al tqn« Wat
JEen biinae my aengact ick beneen yeverigh aenbidder des Parlements ; en onWieerdigh
Vropbeet, ^^ van haer doen te oordeelen ; nochtansen wil ick onfe niéuwe regeeringe
gheen tijdt van een eenwe toe-leggen» maer ick honde voor vaft dat het oude
Model een veranderinge genaeckt» De befteKoninckrijcken ^ijn tuffdben-i
' Rijcken onderworpen ^ maer foo als wy na ftaen , en iuimi wy geen fes Ia«
ren achter een een Folitijcke lichaèm noch een waere Kercke 6<xlrs blijven.
Dien vermaerden Sterrekijcker van Mifnia» Pauïm GYrimeruu was meer dan een
Ditbiijckt door-fnuffclaer van d'effeften der Sterren , lijnde bnyten twijffd njrtdel:
niet in 't . faooghte aengedaen mét een Prophetifche Gbeeft » diemettebêgeerems veel
oiigincei. njin van allen , hy fcght rondt uy t.
fJ'rogcT* O^^ gelijck als Engelandt altoos in fich felvenecn Monarchy gfewedt is ,
Grebneras fèdertdatfe vandeRomeynenisontdeckt* foo fal 't oock blijven* (elfs dan
ètf gedenkt als alle aiidece ConinQkrijcken en Scanden in Europa fullen öpgeflockt wot-
"Een twee-
de gecoD
^gccor.' Grcbncri Prophecye aeogaende onfë gewefcne Coungh» en-
pro^re^c e dc fijo Soon nu noch Coningb.
Grebneras
I opgeiey ty T^ ^^^ iAen^temfut ^ex épiUam Bmalü {nmine Carob0) Mdriam ex Fafiftica reU^
"^^W A^ j$UePapuh$€fmyiffoabiioato,ComiiemijueHdampeiiL'^^
n9t^4iu(yannos^0» orrdm iuTiAU'^ ^boGMiequermoto.E^uitem^uenMniélHcê'
«^ r fum mefm locum affunm^nui FduU amflim regnmt. P»ft bmctliget mmm. Intcrea unu
' V éflérpe Caroli in LitHre rtffA PMrüfid cum GaXcis^SnewmSy Damcüy Bollofidkü^ BuT'^
> ' gmikü > (S GermamoiauxtWrJtalnt^ wmies immieosfiu^ffruemffiim PraBofuferaUt ,
)3 <Slfi^ekregimnfaumffBüif^mèadmk^^ , ^i>^CaroIoMaj^ofm;#r. -Bi in
'.'^ B#f . 74. feght by , Ciwa Anmm 166 y. Bmanniamm Kgx mtifmm mm 'Reègamm
\ OftdimbmPadui dfanttcitiamtumfHyêbereftasfibiabiffii^
'*'■ f*ifer^epiiidimv$tmI>aii0mftSi^gsm{mmiaeChTifi^^
©at
:>
. - . ■ (9) . . ^.
CkdumtSê c^t té on McetttNoortfen KiMilttg^ytiat namen l^^e/, A/<>*
rikmtiTMia VÉcp(clicBi«ligietroawitt^,mdaciocfijfi grooimmgeiuck | feo
dat fijn volck heai verwerpende , een Graef van oen fter oude fmilic fisllea
ftelkn^diédrie javedof dacff omtrent lat coBtimietreA ; dele fkervende » ful-*
leaff )iifi)&te^fe^n djippere Ridder verkiefoi , ditf wat lancet (al regeren ;
na béwfiiltanfo oJeman verktaftn. Maer oodenuflchcn fal eena ay t de ftam-
ixieTan Ca^ koman te tanden dp de zee-caften van fijns Vadert Rijck , en
VBui da Pianee » Svaedfe , Oaanfe , HoUandtre , Buf guodircba , en Duytfche
naachr » in een fiter bloedige battaif al fijn vjranden cyver winnen ^n naderbant
fijn Rijck iacr gt lockiffk ragaaren » en &) ai jn grooter als Kfrelde GroM \ En
ooacfanc bet jaar id(). Ta} d» Koning van BiitaiNiien , om ber verlies van ee*
ta%t fehepaa ter %t^ fijn oudt varbondt breken met de Staten van HoUandt ;
wdicfcabavieeft , baiói toevlucbt fiiUen nemen tot den nieuwen Koning van
I^eenmarkea (aset namen Cmfiknmi} cndefe door fchoone woorden en groo-
te gefchencken (al beyde partbycn tot vrede locken.
Hf ca gedenckt niet eens van Bf t hmti in a) dat vermaert bandtfchrift , als
alleen dos *et bet dapperfte en «lacbtxgbfte Rijck in Eur^a is. Daarom be- t^i^"^""
hoorden alle vroome Cbriftenen te wenlcbendat defcn nieuwen oorlogb veel meyninge
eerdk»DraengeIuckigeaccoortenbeipreck, alsdoor hetrweertenmufqnet oot^ecku
magb eyn^en, en dat den Koning op fijnen Tiu'oon mochte geftelt worden
vm eet aaet de banden van fijn lieve en vroolijcke Onderdanen » als doiur het
fiBveeitvannythffemfcben. Wantis'tdatbet begin van fijn berftellinge xy in
bloedt 9 en met dombelen van kleederen in bloedt , foo fal devervuUinge van
dien xibi door brandt en maierk van vyer.
;Óif^<9Mt €appm apt fmtiifftcint tan tmrifiaMberni bat ith niet
bfrili^niIbefUben om tekMlMbag|^tiiemeiiig||bQubig6eonl9aer{)ep
ben m beratafinretibf iKmfegginggcn / beif Xefkc flecd^ fenbenbe tot liet
udgu4MtiMa/mmkkW^Mm^^^ 't3^Uc||ttemercftm
bai ixetamgl^ ntft be Iari#r tnalliaiilMai feet conttarp sHn ; inbec
iwvrbeptfp tngebeiinirt^teimiiiciibateeiiigfclijiiban twMp|ept&ee^^
lfel^f|inii99teü9|l/^^ eenaettrabnifieöelufie/ enbe
eenbjeMJ^enbrtetmaningëe aen tf^artanént oitr brfe btofdpiiai tefKf^
fcjlni/mbeiilllomtittan Scfaodantopbmfilnomtatt Engeianttefetten/
cv tat teniet Jisrt üeenen en Dnytfim let Pariemaot raioenv/^^
ttiael met bper en fbieert berbelgfie. ^cli en hm nip niet Uibeelben bat be
Logka^afite Rhetorica, of br bare-^gelaefbr Prophecyen tan befirJUan^
Parlementenbe Militie in ftdtben ]^toiWKgeii9nniettr fnOen treffen / O^
batfp|aivti}p|e{it /alreebebectaiopdmniet b'onbnftentanfoobeelbloet
engoet/fUHtaior8|fc6em6eir$ banofbrfeJiftan^ficeniiebiepgetnenten
bm ii|«|^emfc|e3toid^enmetbenteg|f ntoia0}b^ Schocfen Koningh
in'tXanbtiebimgm/ omnifrjperfomennietbenrarerbetebeniiden/
enbeanfirfiiibbelenmetbtnbpecetetieeteccen; icfifeBdtie/ofbefe^atie
be Gemeente v« fingelfUidt be&agj^fU af niét i ban of faobanij^en tale
Boff
Baer fal boen tterïiebeti 09 Monarchy e, bm Icft itrootefif cB^ bebiit|t ^ 'fi
battet eenige aenbibbtngeban MpnarchyetebertoacBten jp / befefalban
be Presbycerianen moetmliotiifn ; bie 0Xit$ beel eerin Hd^teblamm' tDil^
ben bebben/ al^ bat baeeDUna onbec be boet fottbe taben $ bod^ bet mo^
aen een bant/ enbe fp oocit
^Pbetberbeblabbanbet t.beelbeeb^tbpbmteenEcclypfisindeSon
in de i9«-grad. van Leo. i6f4. enbe ban aObece Ecclypfen in^lmiO 16^7^ f8.
6t.6'i.m bat befe becfcb2icbel0cii fuRen sgnin Ooftenri jck^ in der Slezien»
Hungajrtcn , Hollandc , V ranckrijck , en Porcagal $ biepgenbe dl bie ftandcn
met beeanberini^en/ enbe bat be cebobitie be^ ttjbtjil^becfïceiieii / in be^
tUelcheflUien Leeuw van 'c Noorden moeten in-tupmm/ lotetl^ Scepter
baer aiac;ht f^l vert>ri)zeien , en fgtf pfece boepen bace ttiacbt booe fifn boe^
ten nebecbdSen^ ^efeboojfesgtnge affinneett j^p te ^n Baudenas, enüe
lebectfe on^obec in profa 1 maet op bet elftie blabt ban^n ttneebe bed /
fpeelt bP ben Poëec» enbebebefiigbt aOe^bat bp fegbtboojUiaecbepbt met
een oube CcqpP ban epmen/pjognofttceeeenbe/g^dli bP on# toü^ maecBt/
be gtOOtbepbt ban be Leeuw van 'c Noorden.
Q^efeepmen toareneetipjopbetieban ftoning lacobut en ftfti 9fbtttnfU/
Caroius be (ptoefem Itonint tta^flln eerfie af fionifie / enbeopUng^
oa;IoQ{) aen ; Karei ben temenbioojbigen Koningh der Schotten , en f0ne
ti;oebeten/3tj^be gene btaibpbenaefie af bomfie noemt :^txifi*ttmtbe
peflUentie befe fal onberbjei^ien/ gelijcb be^;opbecpe abfolutepfir^aet/
footoilbettiibieleen^bieten/ b^ bat ben Koninj^h van'c Noorden tefen
tegj^entaioojbigben Kooing van Schoüandt ban s^/ bie foobeel taionbeteii
^ falupttecbten/enfooiangblebenl
De bskee- ^Qet nae fmeect bp on| boo; be Voaecb^t aen / bat betonjnnetieban
Tinge der SaturnuB ett ]upiter in Leo; 168;. bebeReectnge bet loden ten boojfcH^t fal
Aniwi68i bjengen; banbaertbPbooötin'tberbaïen1ianGogenMagog,ra®nepï»
gben cone^ten ban een mittietfeele btltbe Monarchye ; al? ntebe ban bet
toeber-beetenbet lo^ggeflacbten (ad Cakndas Gracat) enbe be beftnictieban
^^up^ban ^ofientgcb Knno 1694. bit alie^ biil bP betobfen npt befe
tnOOjben : Ênde den Steen » die het Beeld floegh» wierd een grooten bergh» en
vervulde de aerde. Ergo , ben fltm fonbec b^nben npt-gl)dN(bien moet
nootfaecbeibcb benoteecen eenbeerlijcbe Monarchy ; en btt moet be bijfbe
Monarchye 3ijn« 3^iepiaetfebetelientbegeefielijc6eregeeringe Cfariftiop
bee aetbe/ enbebet b^b^pben be^ Euangeiiums Chrifti ob^ be mee^e bee^
lenbanbetoerett.
i@pbet28bIabttoilbpon^boengeIOOben/ dat by niet en moet zijn een
Mofes uy t het ]oodtfcbè bloedt , maer een Capiteynuyt het Noorden , die de
Joden ruileaherfteUen> endewerckenGodesuigherechtigheydtuycvoereni|
vrede aiaken, enals een machtige ftroi^m de gantfcbe aerde overJoopen « j
3cb en ban niet begcbpen boe bat befen Leeuw vanf'c Noorden» of befeitl
IB^enfcb otootec ban iCarei de Groote, ^teben/ MmfOtm/ TdttI etc* ftaif]
betbr;anben/aQe# met ben ftoeerbe becnielen/etinocbtan^ nabecganbt ge^i
fepbt ttojben be toetcben <0bbt^ in geeeebtigbo^t upt te boecem . '
(II)
^p \ttt 29- Uabt mdbtBe/ dit een Noordfche Monarcby opftaeo Tal uvt
ét Noordfche Zee , en fijne huuen oederflaen op de aflcben van d'Oofter fciic
en Wefterfche Monarcbyen.
*t fi^i^at &at befm Leêu v van 't Noorden reit gtooteii Afpfenaet tnoet
^ii/iiaetltfrn gg^ tiófifttipert ban 't Ooften iiae 't Weften otnl^
ben/JgOtiett/enConttrp^tetiemiee^eil* Dkquibmintmii.trümhiMé^
ffmiApolb,(Sc. In wat Landt lal defen Grooten Alexander geboren worden f
4^6ttUdDttDiI|^oocfiemb#fbeMonarc^^^
capit» Dantelif Ö^ 40. Enbet vierde Ri jck (al fterck zija als y fer, &c.
^ taia^ Roomrcbe Monarcby , Uidrlie be gtootfie \s)a$ Die oopt in be
laatütipüBt^a/ of Mpt)mfmféli enboojtoaecinbtentchfietbettniu:'
men ^obOe te geboten battet een bHfbe Monarcby mocI)te getneefi ifjn/ fo
|)ab ith tonnen oojbeelen bat {iet Cutchfcïie Mth Uit foube getneefl jïln /
naerbien^ettnjiroiM&epbtbeboodgliemeei^teootengaet / De^toe^ {)et
fioomfcge* ^DatSl biet nae fal ich occafie bebben om ptec b^bet ban te
fmOim I maet giet in moeten inp bed eet geloof geben be bedberlep ^^^
mcosm ban bootigfje «Eeubien al^ be ent&ele opinien ban een oftetbiee
jêannen/ enbienod^ metben <(5eeff bet ^jopbetpen nieten 3i|naetuiöe^
baen« ©an m\ üijfbr generale Monarcbye en fpjelien fp niet / ban alleen ^««0 ^uf-
baneenttomugö ofte pnn^/ Die fcWelötli inbeilJerdtfalhomenenbein tSJ'''"'^*
tnepnige jaren atle jlaiirtiofte i3okfif rcitbaet gpRomtbertaffcgenibocft ^'
ban be gócDuf cigiie t^t fijn^ twytM tn ti^oi&t niet een^ gerept. WXt befe be:*
tluptenbat tiii ftijïelijcïi fal fïertjcn cnüdo|eenïio|tetgbtregeeren.
9llen tt ^i,m fiiUcti vop De j^aclüf iimDrn/ biant onfen AutbeuV epnbliicri
pagjx.ben t^mairtDrn ^mbroaum Merhnum ban i&alffantbetbietpt/en
nertelt on^ ban eer rare Scbotfcbe Meriin irbenbe ten tpbe ban ttoningg
Lucius; enbefei^^beeenigeenalIeenbiaetaclitigeMeriin; enbefinceerfle
bet §^;opbeten. 43etDiffeu|c6ichgrioobe bat bp fpjeetht toat gem buntbe
en boo2 bitfi|n bafl betttoubien hennen top ben <\ucheur te 3t)n ban bet
Scbotfcbe Presby teriaenfcbe Geloof, al^ mebe baet gp bOOUiammtl^Cb Op
mi At ^een l^^b^ begaegbt fbn bumeur al^ een ^tbotftbe iSpmer ^
geen Monarcb , geen Koninck , moet be eet genieren ban een bbfbe Monar-
chiearn te bangen al^e Leeuw van ^t N oordenoiiemant macb Leeuw van
't Noorden jijn al$ KarelStuart begetoefene Karel fbnfoon/enbebe tegen^
l0OO|bige Koningb van Scbotlandt. j^oo blie gelooft toat befen Verbaelder
fcb^sf^ 7 moet meet tiii i « 43janen ^tbotfcb geloof bebben / anbet^ fal bp
noopt een bergb tonnen berferten ofte biebedboubigbebetgen ban onge^ _ .
loof bie in be biegb leggen tnffcben be taet en be baet ^otb be^ ScbotTen vlnTa^
Merlins epgen bioojben/ in 't Xatbn fal ich u booj oogen flellen/ gdbch be^ schoiCem
fenAutbeurfegbt bat bP'tgbebonben beeft in een banbtfcbtift; tprnit bit ^etun.
tnpetgbptxieten bat bP geen Amheuren betftanegeerenal^onfïcbtbate/
en banbtfcbziften ban fpn epgen in Utopia » om befen Schotfen Meriin ofte
Merlinus Caledonius te betbebigen* IBéaufcm temfwibm ncvolutü , Cauda vir-m
gin» Leonem intraUtJKS Saginarij cbrfum Scorpim afiendet , SoreaUaregma MeJJbribut
9bteirmur ^ Aufirales Princtpam inflanmfulvercumdeftnm , QS Infulanarum Monar^
C chiaruntf.
I
(12)
cbianm.pt^atesfmframmimli^efhiffkltt^^ hdUmtcUventid^tféibüntur^
iSBpefftmibmtjuAMJiUifandm^^prbi^ .
temi Solipfi limpani s^abit mitnatocblamjfde iniutm , €f Lunaememijs Cotbmrmiai
nmAmm mulabit. ^ües o 1^ ? Aitfuikabxcfttpeifvemem , Lu&i & mmwtctma^
bekent. Hjtcmnmdvixplenêferégmur, qfmm'^tmsefsregéiimiine wr m mm exB^
reéémfUgpffrimmietfuainixfi^&mm ^0bemg^ iptiêl^uöiLemmfir&m
cieytteinfïfftietttry Leomuncufabitur, NcnconquieJietdonecSymiaffreumcmvocatami»'
cifumdhiones feffunict. Alncandrom Maj^nntn vtrtute , CjlmnfiilicitaiefitperééU ,
fieta trans natigabit , a nrnkif i<^h«l Imperator Sdhttébitur , ^ ttrbem efumiam vetu^
fiam Soh'aiuabit, ïntered ex Oriente Princeps beSipotens ilkm Pralh hcèjfü , eóntra-
'uem Leocumomnihmcopijsproceiet , t3 cis Euphratem pefittsCaJhè iUumexfeHaUi ,
J Princeps Flumentrarfibit Let^fuperabitur ; attpfeExercitu PhvmmtranfSuho hefiem
erü^nto confliHüfupetabit & ttmverfumOriememinpoteJiaeem reiigeu Dam boe agern
tur , cómplmes R^pth ex India in Sjtriam cum ingentibus irrumpem exercitibm , ÖT circa
vaBem Tebofaphatpraliabundi Leemmopperibtm, téi abipfiad intemecnmem onmes dek^
. bumur 'Sec rituho poft Le9 ipfifatH cmcedet , pofttpsam rcgmn transfugarttm miranda
fietatcmperfetuumfimdarit.
Defc tijden rerftreken zijnde» faldefteert van f^^tflot^d komeoitefl fc&r^
pio fal beklioamenden rugg^van Sagktatim : deNoordcrche Koniacltriicken
fullen door Moeders worden verwoett^de Zuyderfche Vof ftendommen ftillen
in ftof eyndiecot en de machten van de £y I^dfcbe Monarchyen falleo foader
toom ofte IbTdaet geharnaft worden. Wreede oorloghen Tullen door de win«
den verftrooy t worden , en te gronde gaen door een wfeeckenden h^rghel j
wien^ begin ee weeft is door een ftock, wardotn door Baftaerden. De Sonne
felfs Tal op de trommel Tpeelen omcogben met een vermilbiédfihe krifghs-
mantel.en de Maeafal tneta&hverwiee pantofFels na de f aer-merckten kaye-
ren. Lacht ghyè Koning i doch die deft dingen overkomen, fmUea van rouw
«n droefkey t ver dwynen. Dit alles fal naeuwlijcks uy tghericbr zifn , of een
prins van een Komncklijke ftam fal gekroont voortkomen uyt de Noordor-
Quartieren^de fijbe wel onverwacht, maer de vYemden aengenaem : dewelo^e
om dat hy «ten woedende Leeu» fal draghèn , daerom een Lem0 gbenoemt fal
^ worden* Hy en fal niet ruften» totdat hy een Synode by een gheroepen» en
die door dreygementen op*gebroken hebbende, fijn overwinnende wapenen
teglieu fijne vyanden.'jgetranfportcert en dooreen bcklacchefijckfucces de
Dominien dernaebuenghe Princcn fal t'onderghcbracht hebben. Hy fal in
kloeckbeydt Atexanderde Groote , en in voorfpoet Cyrta te boven gaen. Hy fal
over de «een varen , en vobr Key fer van vecle Koningen ghegroet werden,
v^sk op Een (ekere oude ftadt fal met de aerde geflecbt worden. Ondertuffchen fal
J^° cdjt u. ^^" machtige Prins uyt het Ooften hem ter oorlogh urren , regens wren den
' ^ ' Lteuw met al fijn macht fa) marcheeren » en fijn Leger nedet-flaende aen defe
zijde van Euphrates » fal hy hem verwachten. Is 't dat den Prins over de Ri-
vierekomt, fal den Lmist^ overwonnen worden j doch hy fal met fijn Armee
over
over de Riviere paflêer en , en den vyandc een Uoediehen flagh leveien', tm
overwinnen, ende gamrcb Ooften onder fi|a ghewelcubreiM^n. Terwijl die
gheichiedc, fallenvericheydeKoninehtkensnytlndieBb^TrieDyaUeBmec
machtige bey r-leghers, en ten oorlogn toegerdk den Leeum omcrenc bet Dal
lebofapbacs verwachten , daer fy al*te-f|iael van bem fnllen vernielt worden.
Kort daer nae ial de Ueim felfs komen tefterven,na dat by met wonderjijcke
eodtvruchtie^dtbet Rijckdervhtcbtclingbentot inder eenwigbeytghe-»
fondeert fat nebben.
^^cliatfra MeriinuHitet miiker^ iif iipt«gegnien al^ Mt ffucIiaHecii $ ^th
tpiUie VmltiKtentMm defctoecii^itie'er ireft/j^imtte^^
fe niet geficgeiieii gent te Mr nen/ Inp en foutien befe cacteept niet aefim tt^^
ben/ moetgenomendetfp'eteen) eeniggfln^imi ff reehen tot nidieeltian
onfetraenteoojüigeftaet/ oftetttteopïedtiandefntteiAenUiomOigten
Schotfen !hmtttg|^ / tDantttaet kDO^Ittlipof ^cbociandcfeifi^ in befeno^
tmUi 't^cj^ttiedeeceen|KneciiIe9m^tl<tpetimi&eIaetf^
4l^toiftiicft|MAi'tlonittaD laco buseeng tp&ttiace^in^gtietoeefi/
lide bingentiMiikcnl^eni fiiee ki tonnen tQeneè'pgentlncQben getneeffAuact
omfgn^tcemeUei^epitt/ enyadSetftemniet asptaieten tod bat^
tenteeawvan't Noorden gmoemttoietfi/ en dat f|p De Synode van Dort
beronfaeclit ^cft; en tet |^ taHQce^bf ecUdd toiecirgetefient/etc. maec
'trafittnietop|^mfiocftmtentra6entoaamenSd)^^ ;. be
4000^ fdfi^banbe9;i9|ec|iesgnfabnpbliclibatfegeentoe^
genocftbo^ctuptlroiingebe^elien/idfo^^ Een groo-
felfbefaeeteaccoibeevcn/tetnrten: battereenfeeciiere9}itt^ tebelaetfie ;^" P'jp''
tpenfaleipftern/^jet gantfcde Europa ficfi^ en „i;;'^'^^-
oocii foniniig^ ^^offerfcj^ ]^|incen beebeffciieeim«
f^ag« 9S.enf4< traclitgpteMiMfen/mnallnoQjbeeliilbef^
bat nocg Spangiaect, nod^ Zweed, Deen, Franich. Eogelfman noch Hoogh-
Day tfeh bellil^ Monarcfay fid tMf(M/afieete
tteQ« ^efen&agiiften<|cpSegtfta Mb e ft ï> a cb t «rt , naec^
otentpfjvSltbatlBponrrpatoinietl^^ imiKmibm/exmpieLeom
nm. 't jnSoept befen itBan t mmai^M tmtein Scbedandt taecim i6f o. j^
foubeon^baettoeltoiOcnnp^taiteK; macttoattoflbefiniltiUecfi^ggen/
m ttqp iebenem een EngelfefBcmetin Vmnckrijck , iamiffU^fen onber be
Duytfcb cnteffffl ^ ^goebe omiadWe #yjpft «tteetatt^frat>ed>^
landt in^neuttn/ Bif toeect i^oni ceboHben*
i^etoiöbed ban onfen Ambenr i^ 9mjn^ bat fOf^ ee n^ftatiebatten
^pbtgtn bageonffcj^tbaccQjtli fdp^^Jmncnfe^tnBrtomta
todefi (!enbenietge(!eii/en{ebenbenjet beltfdteni|^;befel)aer
bebp bebe6ectbe!3oben en begobtbjudMgetianaae Jlatie/fatlen be tn^f^
lie Moiarcbye too|ben /'t todchlff Mtm^
R«ckc.endcaeerfchappye,cndegrootfcft^
MntfchenHemeHalgegeven worden denvold^derHeyligbenderboogbe
(plaetiên] wdcfcer^ Ri jcke een eenWighftijdke xijn fai^en alle heerfcfaappyen
fttUentem eeren en geboorfi^nen. C z ^Obt
(14)
Aatwooit ^taMtegmtinbnil^ntieleii hmSttmft^tMnf^to^laünAtüsitttt
' 9l!etbcii ; ISartoni &e Heyügen , toten^ tontnnplattm gemelfei^ifn / een
Ibrmdfch tit^b fouben berlatm om een aer&fetie ^aberaaftel/etiteeet tcft
- niet: onef)oe«en&atbantDaerniaftenofg|^l(ioten/&atteHeyligenitt
peber ji^acieban öetüetefttoetgabett Ronnen ttojöen in eenlicfiaetn / fm^
bet tiaet teberttiengen ineteen bieefcf)Ii|c6/ gotfoo^/ofbleeft^Igcg gefint
tiofeb/ en berfia icli nier * S^ant bet onficl^ltiSch tocrib^g baer g^
enhanon0ntetfcfiabigen; iciiooop' bat gpbfc ^optelen en ((feefien niet
en mepnt: laet on^flecot^ onfelïpmiben banaengeflcfittot aengeflcj^t (len/
en top fullen 't genoegg fildren« ^oel) if 't bat ben teggenlDoo^bigen Itto^
ningöban Schociandi moet toacDtennatHnttetgoogingetoteen^elitot
bat be loden befterrt/ be Heyiigen en be béketbe loden gepaett fuDen ^n/
en bat befebereenig!)be Hevligen en loden fifn compleeteflcmee fvUkm^
maften $ ofte i^ 't bat filn folbatenban fuicge fupbereftoaetben fiOen ge^
fo^neert too^ben / laet on^/ fegg' icR / em bonbert jaet ofte ttoee gaen ffa^
pen / en laet ben tegentooozbigen HoningDb^i^en tiafienupltfen bangen
ban tjonbett jacen lang of baer omtrent ; toant itB berfeftere be Engdfen ,
inbien t)p on^ noopt fal quellen boo; bat be betflroopbe loden fMteere ^tif
foo mogen top bepligb gaen ntfien / en fingen LalialHi , op bat onfen Pro-
pheet mocbte upttoepenpro^4<i/i» eft , al^ tot foo een gebeelte ban fj^fdjos»
pgecpe/toelche aff tcmeett bat befe^ Ikoning^mee opt onfiicgtbate Hey-
ügen fal beflaen. 9ocf)I)oebientbitaUe#/ ot!)et7;MpietelOaiifeHseiit
betotll^baneenbtffOeMonarcby , of batben Schotten Goningh bi(int Mo"
narcb fa{$tjn i topmogentoelgtimlaccl)enombegetoini0eapplicattebaii
befe M&n^ tebeel toe-gebenbepliantafp/ etl beblagen fiSn liebtg^Ioobig^
Irept bie te b;eben ijS fiilcften tegen^fïn|big|^ept in ft|n l^iftaeif in teftoelgë;
al^ boo2 eerjl/ befen tegentoo^ggen^ Schotfen &>ningh te pellen tot ben
gcootenget'-fienet ban een Monarcby , te toojben foo gcoot ia gtootec al^
Carei de Grooce; en noctitan^ affttmeett {)p in teele jplaetfen bat ben
^oo^bfen Leeuw niet getoiegtigtil fal tipttmiten boö; get |aet 1700* 09
mibereplaetfen moet 9P omtrent anno lyio^boenbe toefhi/na brfecal^
culatie moet befen jBooji^en Leeuw nootfafiéttfcB 70 ofte 80 ^aren oubt
gn« «Enopeenanberplaet^moet befen grootenfb^tn^toacQten nabe
iieeringeber Ribben $ ban moet gpbaer naeenmmeebanoni!c6ttare
Heyiigen j^ebben/enbe met befen moetgpbomineren/fleben/ ^ojpinen
Cafieden in bjanbt ftthm : QuiBmnum mnoik, amet ma canfdfu Mavi.
SSpalbienbatpemanbt ban ben En^eifen bloebefoo bbmofbotj^om
fufebeberre-gefiaelbe aperpen enongefonbeerberebenm te ceebiteeren/
en üp get geloof ban bien rebeüeere tegen bit tegentooot;big& parlement /
laet bem aengeMaeggt/ enfiin lirliaem en onberfianbt be barmgertiggept
ban 't Tucht-hny s beboolen toojben.
«EpnbKjcb bertloelt tp on« pag. ^6. bat ben Hoogh-Ouy t fcher ben ito^
ningban^ Noordenbienenfidin'ü!nnoi7oo.enbebdtbefniNopnfenKo-
uing Parys, Lonnon , Antwerpen, Venerien , en Praegb in bet fiof batt eeu?
toigg berberf fal boen neber-ptteiK Jliernaeinbit^tfcour^faliciibet
naecftt^'
ttaarfttelifcil torn fsH&thm upt^tgeimfcBeJ^gecpeti bat ben Leeuv
van 'tNoordenuptbelNcgti-^tip^cl^ JlQtie fm oofiom/ mhatgybe
ggefcgoorene^jie^rriifdl temmen/ enbe Demeefle ïanDenban Enropa
oberlooiTen/ Jar beipcanfj^ije j^rieDertneefierén/en sgetoiiffelgcR öanfal
Parys onber beboetraecben/ Antwerpen lang ban te boren/ Venetien boo)
ben dbntfiüfcebao^iiemanbtbanMahometsiSeligie/Praegbin Bohemen
lanot^na Veneiien Óoo; be Uoogb-Duycfche , LoQnonbKif(nOC||Loonon«
't Zp boe 't bJil upt befe ^^c^becpen Ronnen be Londeoaerseniace aen-
iilebenbe Fresby téiiaenfche Monnicken ften/ toat gaet tebetUiacbten fiaet
bcKQ te stjn. bitenben banbenNoordfen Koning, ofte te bigben ongea(fec^
tioneepbedebenehbaubetitegbentsoojbigentZaet/ te toeten; vyer,oor-
logb, honghêrs-noodc » en verwoefiinge van hare middelen ; enbe epnbtt|Cll
een eeutoubberberf ban befe betmaetbe ibtabt. 't Stan sijn bat beei te^
bdligefdonen ban befe ^tabt beeleet tnenrcgen bat alle^ in belicbte blam
flar/ ban bat 'et betf^arlement tneT gae i bocb fjittManj en ban tfonflebt^
barejIlatie/MebionbecItl^Iiebingenmoetnptrecbten/biernaebjeebet.
^it sgn be #sopbecpen/ en befe confittictien |^eeft ben Aucbeur Daet '
obec diemaecftt tot fabeuc ban ben Noordfen Koning , bat tó / ben tegen^
tDoojjoij^en Schocfèn Koning, bien bp toil ivt*gebeelbtbebben boojben
Voordien Leeuw, ijfte ben Leeuw van'tNoordcn. <BntOtft|ne1IUtbeuren
aHegeeCt bpXïrebneruna, Baudenfem, enbenSchotfenMeriin ; pet^ toat
lietbaeftbpnpt Nuntius Prophectcns, oocft toepnigb ten p^^poo^j toant
tmi^lmbentbaetbanbelienbtbatbpbpanbtbanpjcqplrexpenenb^
gingen i$i en fcgoon bat bP bie npt anbeten bp {QetQbt/ fo en boet bp baec
geenbetftlatingeoben
99p bebben on^ te lanab betmoept tnet befet Inpben balfcbeben en bet^
(leringen te beddalen : . f^th fai mt een feet cojtecte Copp ban Fauli Greb-
neri ptop&ecpeen bomfegginge publiceeten/gelt|chfe ban looo^t tot tooojt
fiaet in net Origineel tn d'Academie te Cambridge ^ <{^ bat alfoo ben ïe^
fetmaflimetcfienbegupcbelerpbanfommigoe/ en be bebjiegbetp ban
«ibccenombeEngeifeQtebetlepbênen baetteboen gelooben foobanfge
bingm bie maer (inipelt(c6 gep; wtiféeet jtjn om een bi^fe en baebnecMge
factie te maintineecen tegen t^t §parlement ^e Coppe ban Grebnerus
bien ith publiceece/ taiierb mp in een banbt-feb}ifit ggqibe^bni omtrent
tbiaelf jareftgbdebenban S<; R,M. Ridder. €oenin^t iaer t<;4S«beboo^
rigge balfcbeCopp eerfiaen ben bagg quam/ fonb'ic6mmie€mpn^
Caaibridge om baer nae t ^rmineeigeeiramineert te bui}oea ; j^pfulc
een gebeelte ban be^ l^eer^ b|ief booren bien bp aen mpltmeef / na bat bp
n#iCoppebabbeomfdi4rbm/ enUe metbet(^rigineergabbegberona^
tioneett*
Sr, De ProphecyeVan Paulm Gtebmrm^ dien gby my al over lang gefoeden
bebt, ick hebb' by *t Origineel vergeleken , als mede by andere Copren daer
uy t^tnoooen Anno 1639. die alceaiael tot een fy llaeb toe accordeeren*
Cambrülge i.Métrtjf 1649*
€ 3 B*
I •^'y
De Nêvaacri^firenm . Germnka.Bavama
€rMntulMH0mpHgm^Q0njUB;u. vexübtm 17^4
RoMAKofcepcro Scdiodemace» ab AntTUxrcik domofttaB
«Kceffiotf e depofit» Sl ablsco^ tixpt aGermaiiis Sc extern Galfis.
ATCgZ^, ï>mi$^ &Suecèiirte iniecw^uenüiust/fft^a, hmriMeindè cnumaécacer'
rifnayttgna exerietut , ^ua univerpt Eiiropskjgraviffimi comuffacmtremfm , (S iiA-
rie duacerata (S vaflatamfigmbui mutatumibut obnoxiA erit. Ad eampugnón & ad
faciendds irruftiones in Pomcranorum, MegafoUnfntmjS Dancrum Provinciaf,htijm tem-
pQYK Fi^j^Suecia invitaUtur, Scriptü atrocwm . R o m a k a fidü Legatorum , ^uibm
fi tBe mevnferavmt ; Socius beui fid mak & nuujincatè JU , ipjï profu^Uate conjwi"
Biffirms. ^armbocm. SuadeoSueciamAneoJlamquoUmacceperitynlmjuit. Skipfc
fiirpSt & pofieriejusttdfuiuiEèpaceSSquietefruemur .fuücohtenciquibminf&ramdi^
' tionikHy gentem iSfMitQS fuosrefirvabtmt f tJSJihidcvsnSafinoffcioufinebuHt. Si
veroficum Ciffiefuo^scnpmet^u^uhmfmmperfuadcreMsn devia abduurcy dominmeum
e medio toilet. Etfic ^ Carolo Magnus (Jarolus regnansflt ^ quimagnofuccejju &
fortunne feptentriomiUbM popnlis iominabitur. Et feliater Qlaïïefua cmma Hijpamcam
fopentiam^tyramie^actorumCUJfem. SeuArmadumuthoJtispu^abit. Et una asm
XhrifiiamjitnBis viribmfir titer ^ acriter dimkabit ^ Deus autem Hggè ctmjugemPapim
fikam eicbacvita^ocat 9 tmde FmtifexJ^manusnié^mm eoacipu terrarem, quipoftca
éiaffiingravejcet cum Carolus ^x ifp AntkhriJloJ^opfomt,, eiqueadvffrJatuty^Qet'^
rkamrmn ac vkimrum mamii &! tobstifuas copia conj'urtgk , & oppugnot* Ht^aukum
diadema. & mmSuecmfilk^fimofucq^ckffe fJS f tn populo tma marigueinhtfiem
utitur.
Ex:Mamfcr^to. Paal.Grebner. Snebergèn: inSihUot,Col.SanS.^tifd$at.
^ Camahig.exdomE^zb.t^in.Af^ia,^^
ii)k v^x^rvaSi^fal door den falde<^cn Lieeuw vat) Duytfkni: en Bern.
HBc tioodbtbebbemie^fcbeurt en geruckcrafi betjHoTis vanOoften-
tijck-dèf) (ouden RtmwfVn&hen Scepter en Croon,cn na een onderdruc-
kiii^ "mnhec 'felfdemfsvan O^Aenrijck door den imral der Engel-
Wvratifen ,'f>eet]en , Swe^ftfien > doende aen allekanreneen inval »
fal 'ereen vrceDijck , bloedigben beftigh gevecht opft aen , waer doorgantfch
Etfrap» feer (waerlijck gbeichn^ zijnde fal beven , en aen verfchejrden hoecken
vanmalkanderen gefcbeurten verweeft zi)tide,groote veranderingen onder^
w<»r{>en zijn. Tocdiat geveéfac ea oai»i:Potiieita.^MecUetibüiigfa , en eenige
Prcrvincien van Deeniaardfien in ceralko , fal oaea een Konbgfa Van S^^eedeü
noodig^,daer toe gfaeterght door scnig^ trotfeSGhriften van deRoom&he
Stoeli faobydaerciakoiliMC^iIuyfteren, falhyantydtghènfeerongeluokigh
i eenen in alianiie treden, die beaa van een nabuerige Maeghfchap is. Der-
. ^ -'■ halven
(17)
Halven foowOkkdenSweedffaikMachy hem indkoftifidUe^^ brbem
ih vitkdt. Wacr door hy , fi}o Faiailic en ntkomeKngeii baer vemoegendr met
de juriAfiAien vao boer ef gken Domteien » haer ey ghen ooderfaren tn raft en
vrede fullen beboaden aen haer verplicht, haer Ampc betrachtende. Doch fo
fayin fijnli^rtcralvoorBCiDenfijnvokkteverleyden, TaldeHeerebemwegh
haelen : en alfoo komt uyt eenen K^ddth Grooten IQarel ceregeeren, die met
groot geluck en forcuy n over de Noordfcbe Volckeren fal beerfchen : en fal
nietfi)Q Vloot t^entdeSpaenichetnacbten tyra0ay»eiilUier VJootófce/lr*
HMdevoorrpoedelijk vechten j en na dat fijo macht mee der Cbriftenen macht
in een eefmolten fgl zi^n, fal hy dapper en kloeckmoedigb flagh leveren. Na
delen Ul Godt Gjn Paepfche Vrouw t'huys halen tot groot alteratie van den
Pans, diedaernaefooveel te meer verbittert fal zijn > alsdenKoninghl^^^^
felfsficbtegeasden Anti'-Chriftftelt , enmethuIpevandeHoogb-Oo^tfche
en andere.nalMier^ Vorften den Croon van Spangieo beftrijdt . Op die tijd
lalden Sweedfeergelttckighzi)n , ente water en te lande ficb dapper weeren
tegensdeti vyandt.
Vyreen hémit'Icbrifi van Paulns Grebnemt ifém Snebargb j :{fiie m d$ 'Bibüo^
thce^vmi^AcAimie te Carnhridgegefibotickgndd^deH Kgfimginne Efizabeth.
^en iCiftri tainGfd>nemiiaiiM»rc!»ifi/ 1^ :
Sericum Mwidi fium f feu vaticimum
qua fubita nmtatiêAnti- Cbrifii f3 c.
%M htt fptUte boti ^n tof' e^Bd^ittiibf ffi^Hfli ftoniitsfimf E th;abetb >
Dit we|(ck wietdgeeyndigbt by den Authenr te MaBgdenborg. i0i8.i5'74.
^^mGrebner i$ j^toeefl f m Ger^o^meert |terfom/ tnlie \inft te
Spreucken Salomons eti Caotica Caoticorum in Latijnie V eer ièn •tergrfet^
^büntooojfirgiiiiigen en becataert lipnifttcs^O»} A^roiogiamaicteo}
openbdcinQe*
gd>ett)oo}frae[ingetiortt eenbanlere/gtnortm VexUiom.
Hp )0d# tn £ngheiandt %\sm i ^%^. en&e fttn SSeeeEi aen ürKoniogtnnc Dit is eet
Elizabetbg^}efenteecttM^omttent2oo bellen gtooe. O^. Nevil Secreta* rechte en
ristonbenftonttQinn'toierb Iietboerfigegetoen/enteMefcl^ancii^aen f.7i^f ^
DeBibliotbePcköond'Academie, - ttn^f^^
<^e boo)gaente Cihv bms bp mp te legen lieiibnibe / fw g&ebenBbe gei ners pro.
tat een MouHeur in Be ^02teC'4Suaetiecen tenteen ^teleaf imn^ in 't p'^^'^* "
jaet 1^49 fgn^ Baftet^Bibiiotbeeck DoaKauffdentie/ baetinbonbtte
®;op&eepe ban Paulus Grebnerui cierl^'ch en net gecopieert / entegetraa»
patembanrgnba&et^jdnagt/opMetgfr^cnbentteCainbri
toa^inHnno \6t^. ofte 1619, enbeom bat inget félfbe papier nocgeeni»
bat
(i8)
bat ic&feuc«0etefooQlfemptec|^tUiqttattwti/ etttengetoaitsBomflit
^rtgineeiaenpr^^eceen tetimomienv'ttaielcR tnetstooteboo^fïirgtiol^ei^
\s>\m bevsaect tiatf ben <eMmati en fdn jBooa&t/ tot bat j^t bp geHal ut
mijne IianbenberbieL ,
Een twee ^en anbcr Copp ban Gr ebneri ^;opgetP genomen upt ^et i^rigtmel
tl ToIy *^^ ^""^ *^^ ^* ^ft *^ ^9* booj een geleecbeganbt«
vtn Gtcb»
■eru5. piö/i^ Grebnerm vaa Meffioia den Hoogh-Duytfcheü Aftro-
logus in fijn z)dcn draet des Werclts > *t wcick voltooytfetot Maegb-
denburgh Anno Domini i ^y\. ghenoracri uyt het Origined Boeck
'twelck be wacrc worde in hec Bibliotheeckce Cambridg* j dacr gda-
ten van D'. Nevil^ en ran hem gekregen uyt des Koningins Kanier.
PiSognofiiceetenbe altiber langbrtfcgepben b;embe bini^[ren / WlcKe
alceebe gebeurt s^n/al^ be befituetie en tutne ban be^aenfe®fOor:
bemoojbt ban Hendrick de derde Koningh van Vranckrijc^k : Debets
gOOginge J^an Hendiick Koning van Na varre tOt titn Ccdon : DÏe Me^
?etmgeeninneminge banbefierebefiabtGroeolngen ^ enbebeboriic ban
hilip de tweede Koning vaoSpangien, tnfljnboecfigenoemt Sericumrm0«U
filum; ^aer in gp oócf beebaelt bat ben Leeuw jjebbenbe ben Roos. bm
Paus tenemael fal bemfelen/foo bat öaet na noopt meec Paulen fnffen toe^
fen* ©u^berreMr.Kltfrck. uBtHböWeteEin.!??^
Dit IS ayt ^en fajbmepnfc&en ^cti^m of ^^coon nebec-gele|it s^be/ oftebom ttti
»>«^« ö;»K>- fatale noottoenbigfiepbtljetönp^ ban Ooftenrijck ontnomen / enbefete^
vrnGr^eb! geufiaubt tt|benbe ban^beHoogh-Duytfche enuptfieemfcfiej^dtten/ al^
ntius. Franfche , £ngeirche , Deenfcbe , en Z weedfche V olckeren » giet en baet fa^
men tottenbe ^isaet upt een ferr fci);icReIifc6e/ bloebige /en felle battalie
leeft het fal ontfiaen. <3?an fal gantfifD Europa feetbeedt|c6babeeenbe/ en op b^rs
Ghromjck fcgèpben manieten gefcbcutt enbetttioefl stjnbey notabele beranbecingen
thdli'ioi^^ ehbectoiflHfngenonbetbiogien süm (€ot befe^attalpen totgttinb^eften
-009. over inbeatanben ban Pomcren, Maeghdenburgh, en Dcennaarcken falben fto*
22 jaren ^ niugti ban Zweden genoobiglit en ggelocftt toojben boo; j^t fcgjpen ban
ïlSrf/fè beöoomfcbe^taet: inbienbpbitgelioojfaemt/foofalgpbenaefiecom^
¥?ophecy pangionenmeb'-gefel be^^N^Iogg^tnojben; boclitotfpnfcgabeenon^
ir^rvait. ge{uc6boo;benabuerigl)ept/toeé{)albt;nicBt|emtabe Zweden te laten fit
ben fianbt/ baet gp'tinomfangen babb' ; foo fal fijn flamme ennaftome^
|ingen!)etfelbisetntu(leenb;ebebefitten ; betnoeggtsijnbemet gaet ep^
gen conbitien biaet mebê fp regeeten/ fuïïenfe j^aec ^atie en tiate^^nbecs'
banehbeliouben/ enbeinbenpttegtbangegoojfaemgeptbetnaten* '®tKh
i^ 'tbat |)p in (ïjn {lectef^Iboojnemen fifn bolchpet \sx^ tz maecBèn en te
betlepben/ fbofaIbeI^eetej|)emboo| beboobttoegg-flepen /enbeuptofte
ban eenen Karel,ttio;t een gtooten Karei geerfd^enbegemaecRt/ bebidcRe
met gtoot futcei^ en srlucb get Noorder Volck fai tégeeten/enbe fal atö een
bpanbt met fijn ®Ioot geIucRett)c6becgten tegen^ be Spaenfche maegt en
ttH;dnnp/ engaet^tj^eet^-blootofte flltmabe/enbemetanbeceCf)2iffê^
(19)
«fit IBim^bbaettiii^i^IetimlDecb&rfMpfet^
tiiaec iMm öcn Roomfcben ||oog^^iefin: fm ^^
tii((rfaItoe*mmenen||emQ|iiciim/aI^timlft(mi^ ^^^
gm&ni9liitictMi(i/»to(tecpac^^ tt^.l;;^Z
tmttte Hoogbday tfen ra QniQr/efifai toécfltm tegm^ öe Spaenfe Croon; rfi den . foo
tianfaltimKoDinghvaoZweeden metgebtcitfgfucce^n^^ Greboerot
liqrttetetmtvttntelaiiitetfgm^iM ""^y"'* .
fiohciniatodtopcoecraht0c|f>smic|^traitirtemg^ DeCePro^
op ÖeiWU^banDra Kcurvorfk vm Saxeo fetttn Spaenrcbebrt^iiggtt^liem S!Slr"br
1ieecabet^6elQinra/VDdcittt^tiature|n^e^ hc^orige*
hotntti^ttntbepts^tnt/heft mort
getmOe/oftemeiietiDe toHm&ra/goDI^^ jtfn: tft
ftattoUrtoi^geteif gerft/fofal toftcft fe^
jrahtfcfie C%C(fimOom iti rni betderff eUcltf Defir uctie po}tra ^ tnaec obet
set tolcii ten Roomen niet toepiiig& funra lacc^
9N»jiten)|eete bectoecbt tmm Chenr-vorft, betoelcfirlint Roomrcben
Anckhriftmet $Sit dart Mtmotra ra f^ftoiDec^ fal luDnrtDecpra ra tipt-
roepra. '^^00} befegitoelMmmrdpitaiitesea-srraa^/rateöoojb^ ttian^
toqpeban bra Roomfcben iCeyler m be baUingraban al De ftonin^m ra
INttcra ban Europa» fMIen Me ban Beroe, Bohémien, Borgundien, Vranck-
nicken Portugal bi ftateboriae^tgecfleltbiojbra. «Sraebeleraliloecft
i^eetban Botbemien befit ra graiet biebetttn fi^ jurifbictie. ^e bp-em-
tumfté 6an Hmiera/ raftareber^oopbige* ^èft uptgebjebra s0nbe/ful»
Ira 't fotthm tej^ecbattra / m b^ faf$ erfggraamra fnUra ara|oubra ra
arbepbra / bat bm be tnilbabijAepbt be^ nirabira Key fers ban Hoogb-
Duytfland(, fpgerfteItmograbio^in|iaetbetboo;fatrapIaet^*
^aer ftaet op eranlragdncbigj^ BobemifcheZirca feet futth betmaett
fiae of& regfren bra BobemiFcben oo^ogg ; bfe be l^oofbra bet jefuy een f n
Ho(^DoytÜandtfaIberpIettetra f ra gaer uptBobemien raOoftesrijck
bett^^ ; rabe Cdficll onberbantgb mabra be BobeEMrs ra {iet gantfd^e *
glietaie^ bOO; Auftria ra Pannonia ftlfi tot CoDftatitinopelen toe / ra al bat
bolcbi Mbaeronii^'tbinic6ranoobiggbateragItn({etra&e/iiof{It|cbey f
goubeCtooni^aiibrabegefet bi^e qpj^et booft ban befra Teutonifcbe
ofteHoogbduycfcheZika. zircai^fietj^ooftbanbra^opebaet/bebielo
BesgnbeeragtootrarabloeeRragelbt/ boo;tfp;upt uptbeftamme ban
MarsRentecerdeVl ; rabegpfaIgraoemtbio;braeenbefHgg<(Bberman. •
i^P falbictotfettf&febra tegeerra/ ra befe betmaecDe faecBra upttecgcra/ ,
rafalblegdncïttlpnptboerrametfönanberebeïtoberflfraCapitepnra. Jp.^^^^
Iftabefeberanbertagra/macöerafubtölebooïflepraeuptïeggerban A- Mr.BrW
pocalypfisteltcbtecbetjflarataiojben/rabrafelbtgrategenidcbel^betaf- man r.jn
bfelbra; be i9*«bpactibeIrabooibpgqpaffeert5önbetu(fcBrabe6oora6 ^l^^^^
Jareti/bdnfai'eterafeetïebrabigeberBïacmgefijnbanbfebtagen^^
chielraDaniclgepJopBeteertöe&brabanbeIaet|leartebetowOecrotaebegfcht«f.
toetelt#. ** "^ © Daer
DitUfoo
gefchietk
onder de
tegeeringe
vanKoning
Corolus.
Koninck
Kar el fijn
oDgeluc-"
kige voya-
g'te naer
Spangien,
Leeft de
Cnronijcke
van 16 IJl f
en i6i6t
i
^oninck
Karels ver>
trouTjen
op Cantel-
bei gh be*
veftij^ht
Inicks.
tonnen
^tfojAt hirr
Eiee g^&«
meynt*
Die be-
^ydc de
hevmeliike
DaerheeoatKkroQdeProphecyvanettQefiri(i/f^ ffhe^
vondenondet de Chronijcken van Cfntefbur)%lf»eflfe<;ia-$ volë&«
^n %ttvl\a^ ban 't #Qp^ ban Bu^ndien , |irt ftepfer^
rtjcft ontfmtgen j^ebtenbe ftil ttoeoten ttti mttt tieff te
mahrn bioNi;Qm:r icmgm / boef; ^t en fal niet ggiffm
tbant öaei: fa( opfiaen een Wfti^ en beftewiffB jHan
omtrent Aquifgrare ban ben Rhjjn j bebiefcSe bM6ooten
50 nbe / d^ Apoftolifche ïeere faï fietfteRen. ^nBemi be
berbeaenbaffalbpb'Dberl^anbthttipen/ engro^e Dbi^
senui>tcec{)ten> enbaerfalbanfgn^ammeobetbuitmitotbeïii^ïgbe^
oo|DeeI^.
VerfcheydeQ Prognofticaticn op de conjanftie van Satum»
en Imter, lu\y 102^.
I.
V<(Befcbepben ongelncliiBe uptlmmfienfunen f(|^|jnen te teu^gmti
om een jjroote 9iin$ uvu t? ballen/ biet^iie boo; be 45|Mneeme tr
betb^uclten/ jbaet epnbigcb t^t ofiott fa{ b}eqg^n.
I i . ® e conjunctie met ]upiter en S«turniu m 't l^eqielfcfir Ü^P^/
S noemt bit ban be bpobt / bebupt bat eenigt) J^m4 atbatvennefiouDett
[ bio;tben; tot groot nadeel ban fijn S^oIitticbe^ffagiêtL
llh ^p*c ef¥fle<fSuarti^banbcMaen/tb¥lcftfa]i3|(9opbeiia7f^
too;btbootfepbt/ bat eenfef^eltomnacifl^injteenbopagiebdniicoote
confeQuentte fal aenbang^ fonber berfeecnesine^ ban bMmr t$ ftomen/
't Wtlth al op bet be(le later fal balQlai ban menbecmoebet / ^ no bmimen
beele eHenbenfal uptge(laen||ebb^«
IV. i^pbt(opbatt(^banginrabbi0rabanture<tdIfj[(iim/IaetJ^ti^
fltbtigfy letten 09 ft|n boeten bat W niet m glibbeve ^ om bat np met foo
foiarenbal itóeb|epgbt Voojbt / Mmn boo| gp reenemael tentet fal tébm;
't ttdcb biegene fal berbae^ maben/todcne tuiptenberbien^eiiiabeti ^
ber eere op- geftepgettjiln.
V.€M Mooarcfa bie mn affapren ban gcoote confequ^tie bertroitt iieeft
aen be beflierbigeban eenen / bie geenftn^ capabel Voa^ totfoo eetifioosg^
biicbtige bebteninge/ faIg&eVbaerbio;be»be0mite foute bien^t^Dmaen
geeft/ liiatr ban gp te laetoetoutai fal bridgen.
VL ^elBupte-maecbet^ futten l^aer refibentiegoabentenl^febet
Koningen en Princen»
VU. «aoslo^uptgefieltuptget^ecïibanjg^t.
VUL ||et2.anbt enbefiabtOefniDüt faTbetreusenletontbeetenbati
gaer jkonne«
IX. f^aerfuHenbeelfoIbatengeltcgtb^bentothetuptboerenbaneen
Straragema» boch olle^ faiteniet foc^en i tDantgetfcliieUicbbectreciiban
eengrooteï^arfonasiefalbeelimojrenenmo^enberoojfaRen.
3C»et^
(tl)
'Jutmm/ tiiDetlwilttGciiiinift» foo nm ffonltt m get mm naerEage-
ft# ^"^' ^^'^
G rcbne^è hier in Ikfe Propbeqre £11 ttiacc&t tlict mi0 i^toasg taa ^^'^^
hm Hianinafy tMmScfaodandc , mè^ ban Scboclandc felfi^ / fie gantfcftc .
^ tettGrebnefiu fftrcfu: om i|ooD&-9nptfrdm tontMTicfittn/ nor
eetftonsfealfbdgl^te^tlf&c^/ 11^ jStaKtötfclir jNtie en&etiaec
tirifeftep6rMtaiimnetV9oi«Ml^uptfe^^
fV ttnéii boldft / of foi^ ant er e i^tie/ cnite Daer 6p fegj^^
eentO0WeKarei Wtn^ilSMiiffvtaf^
iaet i6f i«af/ toant Zwedeo i^ meer naer'tBocQ&rnDan Schoclandcen
beeft grooter no0}Der*Ii|eebte öan Scboclaod» 6aer-en-M3en bele ban j^aer
Koningen jtinCaroiiflengenoemtgebieefi/ Gaftavus Adolfosbia^ befoon
ban eenenKarel, nocfitmi^ftanSpbenfrlfbenKarelnietsijnbieDiecgSie^
ttiepmbiolbt/taantwfl^nopt metten jbpanaiaertter Zeegebocgten/
tetD|^e( tptoaerfefH^Il^ciier Dat ben grooten Karei , UeGrebnemjiier
nieei(i(/eeningebo0ren2weedmoet^ifn/enbblgen^ dien geen bigebooren
ban Engdandc of Scbocianr. 9l^it ft^fith/ m bat be taerelt magg fien bat
tAt gene bietoJHen hebben / bat Grebnems , Karei Stowart bent^ienVnoot^
ftigeiiKcMiing ban Scbotlanc af beeltbp Karei benfoonbanKarel, en bat j^p
futcfte mlpemelen fal uptrecfiten/ gcoot&lcM bet abnfeertsitn/ enbelogen^
böof \iiaerbept uptgeben ; baer inbet baet fnlcK^ niet een# gemepnt toojt/
i»f ban een^]^ berfianbigb man bebiefen Kan biotben füitf te Ugiien in befe
Propliede, maer beel eer het rtcj^te tegenbrel/Karei bte upt Karei falfpjuii*
4en / en If noef) niet (itj^fbaer nocf) lebenbigfi / en al - eer fulchen gcooten
jCareiinber bingen htm xUn/mün det i^np^ ban ®o(ienrt)ch onber be boet
taecfienV êiibe be'Engeiiche, Deenfche, Franfche, moéten begenejiiln/
tiisie*efeito&m^n Grebnems, biebe|^eerrc&apppenmaef|tban't#upj(
banOoitenrijck moeten berbefimeeren / bit i#b^t jaer 1^51. en nocj^toe^
ten tepbat ben Hepfnr ffin {jetrfcgapppe niet qupt en i^ / en taip En^elfe en
gebben O^ nocl) met anbere Batien nietfamen gefpannen/ teoen Ooften-
rijck,ber{iéIbenbet|(btbanbeberbulttngebeferPropbecieo: JMtaip'teen
mogen noemen/ en t^ niet berfirelien ; baer- en*boben Grebneris affirmeert
abfoIitteBIchebat befen Karei ban beS weedcfcbe fiamme i$ / enbe be foon
ban KareJ; tegentDOOjbigfl ii 'er een Koningin bt Zweden en geenKoning ;
fjoerSaber^naemtoa^Guftavii; i^bat befeKoninginne^ftomttetrous'
tnen mtt eenen genaemt Karei, enbe fp fpapifi biogbe/toielcii onbmerfrj^n^
I0cb W ban han gaer man be baber of boojlooper ^n ban foo een grooten
Kard.^^Orebneru^ban teoomt/' t3p goe 't Ml/ be Prophecye en pafi niet
óji ben t^fentooojbigen Schot fen Koning , biegfier niet meer amgeroert en
mojrbanben Konïngban Cbina, foobat tcR t^ier nptbefbipte bat noc^ balt
geen ttlfbe Monarchye , nocj^te eenij^ macgt/ j^eerfcgapg^ of 1^ br
SchodeDsepropheteert bJO^bt;
{ZIJ
toeliotnente EageKcbe Parlement fcdoHeCROmm OOI bdt iCftfeelQie Naciea
ban Engeiandt,SchotUn4cen Yeriandc tentioUmiDilDenconteiitetrm/e»
alonfetopanOenmetbaer epfifym\OQffmm fmi^/ met liatrtnrfmtlMir
prophecien, nrDfctielum/fo ïDiIc mp tietlof oetira omêm Schocfe 9|op9ccp
ofttoeetebeci)arien/toa€tacl|tig$e/nieclm0o;teneofbecbalfd9^
fubBebieinpiibateganiieii afBibUothekenjilti/ maer bipuU^te^jnti^i
uptgegebentoc ^benlhicgl) bp Andrics Hare 1617* tiaer in 1^ Hm fidt
(^ bioebtal) on-gelutb ban ben tegenUiQO2bi0eii€;omng6 en ftaet mt te
ggentnoojbigije ellenben langb te boten gfytpfovltituitt/ get Xaniien ban
onfe boimren en ^ctiepen. QE^efe^^opjiieepen f^nben Conindli lacobas
op-geb^gen / en albu^ glieintituleert : Pnfiéc Sooimm Ptêfberie : d oude
ProphcGjren der S choitcn .
|bp beginnen albu#/ scoHameJladóle, &c.
^cft folfe ben Lefer berbuptfcfit lebetèn.
Oade Schotfche Propbccyca, ' ' '
U Cbotlandctoeeffnutreucii^/enbeiilaegdt bi^n fiiubt biengdp
^ berlooten gebt/ becooft ban Conimen / balfi^Itiefi bertu^t £»?
Mbgnepgenminnelgclienbieect — - .
II. Heiaes! betopei^een^aafgebi02bea/enbeb|ag6i^b^)Mi9j9ir
balffcgept aen be ^^ujDtfebe fiamme geeft u in flabecnp gefi2M{)t^
lil. iletgcafbanbenfeeenóbeienJi^inn^iiibMjaKlen gcoot0enA»c|f|
be biet niet onbetbiojpen/bebid&e get Conindin^ch en beiij&taet bedatu
IV. <& gtoten angfi! baec pbec foojte ban menfenbeblaesc bens^en bie
be bititete boot beeftbiegg-genomm/'t fal u/ O ScUoüaot Lfeec becoubieii.
V« ((^nlaniffl^geefteeafanbtbangroote incomfle/éen^Atieldo^fteii
tronbi beeIorentidetboorigeta)eetbefiant/bienfpbao2t)aa:tfcgtjgidrben<»
VU ^00} een gatbeSBattalp/en boo; getoelt ban be bebieeglg(te dpov*
tupn/ i^ uto geluch en bocQfpoet tn flimmec betanbect.
VIL <6ft)pbiegebient biaett tebiinnen/(Dt nuonbetgetiorftgel^jaegt/
een taembe ttgtttti enbetnielt biat gem goet bunc6t met ben fVneerbe.
VIII. i^eCngdfcge i^tie/bte nocl) omgaec macgt/ nocg maniere ge^
l^efen biojt/ biee i^ u 1 htilgj^c boo; lifiiggept en loofgept b'obecganbt.
IX. ^e macbtigej^atiebia^ ban te boten onbetbiinnelgcii en ftout/ ii
na leegg onbet get j@oot-Iot gelept/ 't i# janunet bupten tbiilffi^I.
X. 3|n boorige tgben ^la^bet Schot ten reputatie te floteeten/ borg i^
nn lielae^ ! obertogen met een bonc&eee biolcftebe^ onbetgang^.
X I . msetcbt nu en (iet b)eI6 i^ b'oo?faec& ban befe fo bionbetIj)c6eti bal/
verachtinge Van bec geloof > vaifchey t , bedrogh en met eenen.Godes toorn ;
XII. ^nbetfabeïoebe begeette na be biinfï be^ biètelt^/ berb;urhinge/
gebuerigb geftgjep bet %tmm/ een lafietlgcbe ggeflacgtey get niet plegen
balt getecji)tigbept« •
XÏli. ^eDooggmoebbetmacgtigen/p2imipaUoo;faecfibanbaórtge
onbeugt/get quebenbangobIo9^iept/enonreegt bermengen berX&etten:
XIV. ^aet:?
i xiv.^&airmnl^cfAenteoittiefpjopl^^
i teect/!AeI0cfttiettmiaaIIejputiccmiiil>efetegtieitt9^
~xv . ^&o<»&iengettioo&t{ot fo0i^/ lemmt ban Scbotlandc sfyOnütAffy
te lin:t^a0ro Mfietmgmy gcoote Iqei^^
beti^&ectfercni&soefbept
xvi. fi^amupcufaleentidcliojiifiam/intetfi^ei^
en nacj^can^ftan eenpennautariHq: befcf|}t|ben bfja fc^aDe en ftoacigj^eic.
|^2t nu een^ toat Waidanui movlieteeFte ban öefe laet^e ftonbg en
fIjne natomeltnoeti t
OtsÉal^Mrdsbioediisvoox alti jdt verlaten , dan fuUen in Britmmien (hy let
hier og die wil ) Bi^aerien nooy c een ¥oet breedt aerde beficten, fay fal been en
V9 eer geflin^ert worden en baeftigh fterven nee tcnj^olfujft Widis^ea de reyne
Croon van EngeUmds recht verwioneni by lal gantfcb EngeUnd tot goede vrede
brengen*
^etfiaftaerdsbbebié&WtemfiebanWiltemdeGonci^fteor.DentiM
tüe^oning lacobtts tot be Croon gabbe \üa0 af iiom^igl Dan een tfocyut
Uan Hendrick de V IL en fün recgt Dm b'af&omfie ban Willem de Conque-
iteur, bieeen Baftaetd taiaj^; beeft goubenben Wolf ban WaeU boojeen aen»
flenlk&peeroon nu nocft bbenbe/ bie b^jp;indpael(le inftniment bia#ban
tiefj Koning^ boot« ^it jtf a ai be Schotfe §^;op|^ecpfn bien ith oopt iumbe
belionien/enbefenod^tan^immaiwnyecngettiaatibaneenf^icMonarcby»
ofte b^ ben Leevt van 't Noorden, of jgpbet eenige bie mdben bat fo gcoo^
ten tlonihg al^ Carel de Groote, joijtootet banApaebocenralbiajBen upt
beiKi)(tffef{anKne /of inScbotland , ofte ban Schodand fal liomen^ 4^^
tDiffHp befe Scbotfe Propbeten fouben fulc): OU tt|miirf{elt beb&en teeeete
bani^are^atie/en tot troofEban baceonnofefe laubffupben/ inblendacen
Oxoion of Engelen fvütj: etoig&fia^ {labben boojfien. ®pt pit alle^ maechr
tcft^(C{;t^ bUoefltit^t $ dat den tegenwoordigen Coningb van Schotlant niec
en is dien grooten Leeuw van * t Noorden»ofte hy die de Engelfen ofte de te-
genwoordige Re|)ttblijcke vaa Engelant fal vernjeefteren. ^üi flSdnuonfe
Engelfche enBritifche Prophccyen booj-fuuffelen^^/ eu baer fucce^ epami:^
neren/ en offe ooeft ban foobanigen grooten macj^ ea geerfcgappp fp;eect>
iien/ bocb eer^ fult gbp aenmer cittn een correcte taiaermaecbinge ban be^
tuitten Couingj^^ ^i^m^V aengaenbe ben gebiefenen Contngo Carel
Verlchcyden En^If ctie Ptophecyen , verhaelende het levda
en de Doodt van Carel Staart gewefene Coningb vikn Britanoien^ ca
deeynddijckc uytroeyinge van de Monarcby in Engelandt.
M0n(tst jjemepnllf & bat Propheqren en O rakelen befl tmfliaen \00i»
ttnt/toanncet fp uptgetoett \no;ben/ alfo'et beelc gtföó^ ^Vbm
tOm tu tij^fftlagtmm On aceMi m gaer tnibbeirmnigr updea»
ai^iIie;(d(iklKeI tKm( 9901 Men be Oupfierfiept6e( ^ioptifeBmamHotmi
<^r aftel of ^{öjpOtc^ fUitt updq^
SP met Den felfben go&Delgchen <E^^ ttaet meDe &eeeclle1|at!ifueeti fie^
aaeft #1. Snt^ten tcft m» tf bem6e)^en{|A06emet 8^^
icftrovOeeen«amfctieSMe«Biett)mi|oiMetimateeteii^ mMytiffboèr
im|nteg!)entQ002bigf) ötfcourjibq^aeb mimen het mMgeMiêmffitt^
rtirenom&etpeCTftentefejfta Web^^
titfffé en onc\0i)ffeidc|^ctee tqitliontflen ban Wn Ctigclftliie 9Mi^(cwn d
•tiettanofioRif metegeleeit /ena^noclicnlliet oiii^fM^
letenDiglenO^ on^ tioo; oogenfiebben Sfl^f^K^MièMM Heft
fefBiiive oat 'el Dt IBfnqil^ ongeioaf foiOe 5i^^
ipfieteetetillie taben/ 0fte &oo} omtooDige en tmb6elffnmi{e biagen te teerrit
ttt^ te malm/lmt Iraer fetmtt een aMMupttanlmgeharit^^ bim
bie top ficgteQleft met onfe oogen hebben aenfcgouttt felfl in befe Ceulm
entKbtbaetttmnuinietoeïi. <6iii$^t}mfmmtt^mcm^
natebojftgenm^teat €^oftbel^rteinj2ebi(igf / af béo^t^beméii / bf boo|
JMphmien/ af botQ eenige anbere j^cfrefe <0{ieiAaeingen Befreedpaet&isf
fmfamenfbtmf^/fab^ fofalicftbéfeCntfcos
eerftbfbbenbat ff mp te henn^ geben boe/enD0(^ ttdt niibbtléM^
kn af beelaiibeten/en infanbecgept Bnitttntmiftc^biiter^^immg^m^
mentepjapgeteetettbon Gfarifto ,^feMtfi*bemtt({êjBe{èiet^
ben/afban bet 19t|€ft(&^ loden, ofifbdn^bepb^fn Nüm.24'ir. w^^
eco Sterre voortgaen uy t lacob / en daer fal een Seèpter viyt Iir'aël öpkocKQ.
3(1 flemme geem taebe btrffcl^rp&me uptleggingenbecigfeleetbeii abectefe
tDoa2ben/nacI)tan^ en j^aitb itb t/et baa^geenltrrterp ift bat^fèggiieMt
Balaam bcto be frette baer gebatht/Chtrffum^fbMf / ehbebaq^^ttm soep-
ter,bat'et loodfcbevoick in'ttaewhienbeeengtaacenmac6t||{tioIciifbu^
be toatben/ enbe ftanbigb^ fauben^bben / mf anbete ilatieif toett J^t^
ben/bie abtr baet fbuben regeeren; baet be loden flec^tébaaiMofëin boen^
mael^liDtetbelngetegeetti ennatgtani^toMtntoiibietbatBilèambanfiet
loodfcbc vokk niet tti i^ grbieeft / en nocljran^ in get t6. bet^be;^ felsen
Caipittel|$fegf)t gptUtpben|cft: Dat by de reden Godcs hoorde, en de wcteo-
^ fefaap des aiderhooghAen wtfte. iBpmaeten bettennen bat lm ftet taaet^
oc^tigrbingengep^apgeteertfieefï/tnant beScbrift , baet niet tegteh balt
t^pp^IIeet^n/bebefïig^ t bet : boef) i^*t bat Bil^aoi be toegen bet anaete^
beptbimbeClergiefeniet Prieaerdom > trttM«enGierig:beyc ^ ioet at^be^
Rtagen en beetniffemerbe menfcbenhebben^batfa een bacotteffriÓR jRan
a{0 öP in tieel bingtbcn toa^ / al ftlhbertigge gaben foube bèblechenrmet bie
bugle/ bacj} beöaegölöc&e Mineralen ban 0aitt en ^ilbet,
^p^btim''8at<?bd tnbieflfin&ètifben be^^epbenbomi^fanm^h^
Yiintlitgcftennietontföoat ^ttfVtiim ^^asibetift^e <$^ee|!én / f^iairom De
tt(fteoo^faften/ toaet bao|% p;i3p]^teertrétt /bDmbenafbamemu^en ber^^
^;j{tm/ aftt aenfeertoepnigetegöenbiaa^Iltlllr^^
ftifien toptm beiiêftètk bM aobtitt br sn^bMffe tff&m ton t C&iiflenbmn/
geVseeft t^ / ofte i$ I min barmgettisi ban gp fn boDtige «Seutom gttoerfl
^/ ofte bat 6p niet foo bejriOMOibtJiftSiilBflH^
ben ^eefi bet t^pbecpemte fto}ten/(d| infommigeüepbenenban out|*
l^oe to8erl|ic& beeft Homerus ban ^neaset&jc&exoojfi^ ^
sepioböetêett bön begroöfbept be^ Roomfchcn Rijcks, 't toelcfe top al-te- ^r,», j.
inafiWliiibatboiiiott«M»)efii^8eft9iet 9oetoaetad|tigbf^ooc&b^LM»„r*
i fesKleiibaii S^neca 1 si^eeenwopbecpebanbetontbecftenbonWeft- ^kém^i
\ iiKücn en America, nopt den Oude» beftent / en oti^ feïfiJ niet boben be I yo !^TSi*'
I ibetttften* ^i-vMamr
I iB«fttnentopf*ö8lmbattbe»<3®efpebanHeftdri^^ Koning r^^jsf:
! vafi Engeiandc boo| bem fo affitman|fg^;mbeteett ban Hendrick de V II. ochSJT^
\ norb een longen jnnbe/ ea|[^ toatestoe^gmbmbe: Dit ia den longen, »i«w4r«.
1 fmöt bp / die de Croon lal befitcen r dact Wy ooa vechten. (Bftt ban David ?* ^*
Upan,ofteUnantho.ny,bieobetbeeIê|aren0ertoaett^gqqbel^^^(d^f^
ban b^t ondjaelen ban Charing CroiT, f!)n ^jopbecpe totecbgDebsucbt in 't
I faetiySS^betoopjbenjfjnbefej ^^ïl?*"s
^tSalveelenriin een grootcn wonder, S'®"."^?
Dat GbarinitCroirfarraecken onder: fccaoei
w IC Capcié
P. Sal prediken. R-falreyckeo. S. Ad fttjfiüaeo blijven.
P. Betekentde PrcfsbytcrianemR. deRond-Hoofdcn. S.de Soldaten>&c.
CbanngOroirtoetentnpbaeitmiMte^g^ t6^7.iXk lunius»
luiius, en Auguftas, banfoninii0eberetf{eAimi$eenb{oetgemaecRt boo;
White-Haile.ielibebb'becbtmbdnlBeffenbaetbanrienmaecften/toelcIte
gmdlp/al^tDttarJftaemfKtVol^^ HBdeilielibebeeiebeniepningbe
befer bingen aeneeniob anbereieitne ofitrbi|i:acci^/enbe tiebr ttt be te:'
gentooojbigebde^genomenebifeoeril fdfi^/baec in iclnaechtelpitfalboen
bttHli^/ biataBeQfQtêbeiiuefbroiibe£ngelfithe;Wal(êhe, en Saxircfae|P20#
pfecpttgemteltt beftMiopCac^l Sniaf^fijnc^
boots ewedpbe teaebitwioib^ ti l be n b a et top nn in Ie ben/ enbe op gbeeg
anbetebooom^ltoniqKlM^F^ 'tbMtoKirRbrtomèmetbtton»
biebetleggei^ciiSbgument/fietefms bat geen Honing bfrüoninginne
ottiMbef^ laatst of tenineftr^cft oöpi ficb beHEMfnüf bititnfeett Koningh
OfKonmginneTaiLBHoufnnln:ttlé8^iCöOniglkEacobdi, toelcbenatuetttiele KontngU
ItoningtattScfotlaiki^iiitte/alb^tfi^^ i;'^)>yf
b'eertlcgehwfli^/ bfeafteinb«'baebtKónlnghvanEngelandtwa$, ofte \lZlh
gcb ^e tntim leê Kift gefr V nocbtrraifopt jpennnt in'ttoitgefteoontge:^ vaa biW-
Vm(i^KonhigiUrel;tad[Wbienbitfooi#'eeeen^ n^^» g^*'-
enlangibDOrKoniogiimeBizabadiirlMObtln^WR genoemt.
tenbe: Dauüsiiet Heameip gefpooliéa i^, Scbotlandc en Engelandt een fallen
zi)o. lIBiiStbebMmbenieb0nnnv]^[iebrat^ Eduward
deVl* MmTia,Pbili^pQs^^enfËiixabetb|Kó{iing«nenKomtiginnaii vanEnge*
landt eerfimoetengeregeertbebben/mbatMeriios prophecy plaet^Kon^
legcgpen/boo2llonit«U€obiuspnbepbeibatienbeteeniggt/ en niet re
booten*^^
fröbel of l^dttiillatttivt£^^
5P;mt ben felfDen goU^elgcbm ®ee^/ ttiaft metie bemliellii^^
saeft #1. !3noiMtch nm tf bemw^mdabbemet goM
itlifoiiOeeentamfciie!6dicliAircbanlu^^ ttjeattkhl^abt
ttitIntegfientDoojUgi) btfcour^b^aetttrintienbettidMÓeMiéi^
wren om 6e taimlc rn bf fejdaMe bttfnamenrïn^
irtffémoitttojiiffdftcfttigeiigtlMmt^baii^
letenbigD en bupb^Itjcft 0119! boo; oogenfiebben i^efidl tfebihimj^ beft
ttgetitamiMte itfbett bMt ttp (n tebett / in Dat met faMhmttbefibtgge af^
becMiqtebat'et befijKQlr^ ongeloof fotOesi^ti te et^^
pgeteetenbetatOTi/ ofteboo) omtoobtse en Bn b belfi n tttiyetoagenbetoereft
ts^ te malren/bat ifaetfeggen een artbernpttenjtAge Uni
bie top fic!|tel{ic& met onfeomm hebben aenfcbautot felfl tnbefe tfeutoe
ent^tbaet\imi)niniebrti. -«Bnf^'tlmpemanbt fmtf^^
na tetojfcgenoblèïtiiat «ofebeH^efie ingebtfige/ of Ma^t^óomêii / of boo|
Sffioenen/ of boo; eenige anbere jg^cfitTe <@pbibaeingen befeeettsuietbige
$hn:foonenfotm»/fob^^ ^falicAbefeCnncos
eerft bibben bat ff mp Ce fiennM geben boe/en beo^ toat ntibbflendb Sybii-
kn of beelanbeten/eninfonberfiept Viitimimi?tc^)a[te^foiajagg^mt^
tnentejpijopgeteetètiban Chti&o.i^fkt^mtt^ia^létilimgtw^
iien/ofoanbct!Qffc6ebet loden, oftétatrbepb^fn Num.ai: i>. 'B«fel
een Stcrrevoortga^n uyt ïacob /en dacr fal een Scepter ufyt Hrkël öpkotnen.
!3|HftenfmegeemtoebebcrffcBrpbi^
iDoo^en/nocfttan^ en goab' idh tiet boo^geeniMtetp ift bat^lr feggiebalt
Balaaoabcicnbe ^terre baec gebat^J^t/Chtrftum afbeelt^/ ehbébop}4ïm Soep-
ter,b«*et löcHifcbevolA In^ttoeSts/hieiibe eengroot en macb^^
betootben/cnbeftmtinglrenfouben^bben/m^lanbete ^^ien^toefifidb^
ben/bteober baer fbubtn tegeeren; baetbe loden ftecfit/ booj Mofëmbotn#
mael^1(0tetbeii getegeett i én notgtan:^ toeten top toet bat mlézm banliet
loodfche vókk niet tïi i]^ getoeeff / en nocgtan^ in get t6. bet$ bei^ felsen
Caplttel|$feg{)t BptmpbeR|cft: Dat by de reden Godes hoorde, en de weten-
febapdesaiderhooghftcfnwifte. iBp^moetenbeftenneo batmftet toaet^
acj^tigr bingen gep^opgeteect'beefi: /toant beScbnft , baec niet tegen txtft
rapp^neet^n/bebefitggt bet : boef) i^'t bat Bii^apabe toegen bet ongetech^
lieptbanbeCierpriem^ Priefterdam , tnn0tenGierig:heyt - iaetOH^be^
RIagen en beecniffe met-be menfcj^en hebbjm/bat fo een boojtreffelp JK^an
al^ ÖP in beel bingffien toa^ / al fgnbêftigDe gaben fotibe Ëebleciten met bie
buple/ boel) bebaegglilc&e Mineralen ))an d&out en ^ilber.
^p^btim^bat<>öd mbieSIinbètpen Bei^^e^enbotii^fonn^
«inthT^geftennier ontlHoot fjreftn)mi^;oipi^
ttttteoolfafien/ toaet boo; fp p;bpl)eteettren / bombe ndfbomemuigien bet^
l^igmy oftc^aen feertoepnigeteglientooo^Sltl {ebenbe /geoperibaert^/
fiifc
aetoeeft t#/ofte i^/ min btmt^tttm^»<mWintmtigeCev!oxnqg\oteft
fé/ ofte &t dp niet foo lie!;]nraari»j0(Ésrtt^
ben45ceflöet®joó|jecpemte(%ni/aI#infommffletepbenentoa^^^
m i ttt t m
imufem.
Mi.
frafiB(ntM»s«n««« > sïindeempmDnpewntietontDecBeniKinwett. •»>
lnSenenAmerica,noptden OudcBöeftent /en otf^ fri^Dtetbotoente ifo *;;
lateti; «b^lBli|Hf^Miibt«i«P«en|lt||(f29{^(epen/enfaIbie
*lKklen\wfröl«mr»ite»j^^ ^,^
vMi Bfieeiandt iKKtt |)em fo affinnatllfgepjqAeteect tmn Hendnck de V 11. o,^
««6 etti longen jnnöe, ennetanMtestae-BMTMnbe: Dk Uden longen. •»<-{.»-
f«Ttó6p/dieëeCroon{albefi«enrd4erwyom»echten. ©ftelwnDavid ?■ *"*
üpaB^fteUiunthony,*ieo\)ettoetre|atennettowtt«OT?WBÖrteert "^ •
ban liet om!)aelent>anChïringCrofl;{^|^209&apetotect>sge&2ticIu int
♦tSalveelenznn een grooten wonder, »«cke.of'
* Dat CtóriDfCfofffalraedien onder : ucapei.
P. Sal prediken. R. lal reycken: S.fal fti]f ftaen blijTen.
P fieteketn de Pr(f^tenanen.R.deRond-Hoofden.$.de Soldaten» &c.
CbarineCrogttetewtepftatiimia me ^efta eïttofetpllnpc i547.in lunius»
lulius, en Auguftos, toon fonunigeOefecfleenmi^ ten Moet gemaecRtDoo;
Wbite-Halie, iOi fiebti' gecj^ Uan Jlfteffen baec Han ften maeciien/tDelc&e
De^ Mngen aen eenisli «nlierfe Mme ofteli j(fc«t^
boot i eiwe<tebetwft\goMO^rt H » wbae t tepntttnlrtien/entte^gBeeg
«tOecetoflo^iertieltoninglieii of tljtien i 't ttietofi icR Wtmt met itt on*
ttKteKleggil!icft9h«ument/tt:tB«teiti tncgeenHoninsoifrlloninglmw
fitlM&eft <llatitofitt«ntnelu#cft oópt ficb fjeWm-geinttt^eff Kontng)i
0fKoame>nnèTaaBtftaiüisdn;1iaÉ|(Koinii{HiIaco1>tfr, bteIctenattlierfi|CRr Konlagh
tUmÜQUan Sdkftla«djjjj|*e/«l Wgrti<Uct«lfllÉlMlllBngel«>d e» Wallis, Xalf
b*C«Öï<0etoBefli#/ MeOffretobK-OaeÖtKónhghVanEngelandtwas, ofte Sgh
fefa ' fr fl e inü tuïeectftcef^^ nócStrwai^opt ipettiMt m'tlnitgdaoontgeiï v^id miui
tM«fidi^KoniBgiUreiy^MP(ttmDftfool#'et^een9;^5ccpeuptftaente/ >"«■> ebe-
en laiK^iooaiKoniDgiime uizabctiMöoolitin t^ltKhuptsegaen / beeMas 8e«>««><-
Cenbe: uatajslKt Ue»tt^:gefpOfi«d«i<,Scbotlandten£ngeUndteen fallen
zijn. saiScftetembentelimneaglmRtiMHkndri^ Eduward
die V l. Maria. Ptnü^^aTBÜzabecbi KMingen enKoDtttjdnnen r an E nge-
landt eecfl moeten getegeettdebben/ncbdtMeriiDs ropnecvplaet^tonsi
legi^pm / iw« ^KcnUv^icobitt^ttbepbe jftattmbeteeniggt / en niet te
booten.-
twi Wallis, al$b(rii^t«
de Soon van Anna gekrocmt, ey ndight alle onfe Propbeqreiu
ai^pen Rebben nopt eettijtb ftonfngsega&ttiiieii^ieoebettf Éiaemto^
Anna , al$ HUttiiasfy Karel , fgn Moitm \oai Anna , fufiet bantiefe loet^
Honinffban Deenmarcken.
Kcftcada. ® e tooiu bati bcfe laetfte ftatiiti0 taietb gfwpm^etem tf Só jacentan
rnas fijn tebootm ctt 't gefcgirDe boo; Noft»dam , grtboeciifeifi^toiecb gt^tgmU
VéK^ir^ omttmt^tjaec ijfyS* (oompinbacj^tód <^ tobrnegenbe Ccntoryfi^
fijndoodt, befetooojben:
Sefiai de Lonires met trerlt a mm 'Leur IRgf :
De Raedc ofc' het Parlement van Lonnen fal haren Koning aen een
kant helpen*
f^efe ^i^tm^Am toonen bat Chriftenen met ben gee^ ban vv^^ttmm
begaeft jgn gbevoeefi/ en bupbe^chlieeKleuWen ban re booten g^q^^
gnofiiceect bebben ^t gene naboTgenfoutie.
b'ieibetbupbelfft&flebdnaneonfe£ngeiref^20p|ie^^ ïi bie bmri4/D-
brófius Mer lio, bten IcA eetfi uptsepic6t gebbV%daIeiib^ êerftbefm!^
i;pe/ en bangoefi^tietbttlt ttiecb.
£en Prophecye van den witten Ê^o^iog y gefchieven overdoe
lacen berwaerts, wegen Kar el den Uecfteo Koning.
De tro-
pbecy*
I
ALs den teeu$pderGerecbrigbpdti doodctf'» dsmfalinBrltannienöpftaen
eènenim/tftf JRI^ffiii;;, eerft rliegherïdé^danrydenVie^ daernaneaerlig-
gende, en in dit neder-liggen fal^y geifilit, en daer na'gdejrt warden.
Komngh 2@p / en neff en^ on$ noeg bi^feqben ban menfogirn bebben met onfe
S'niw oogengefim/bateerftKoning locobuf.todtebieebfaemlf^eecbe/enbaec^
degedaen- Qmgeno^mttt(erblacobuspaci6eas»di^'ytiQed&nieoIj«eDfau gbefBEo^tien
te vaneen i^. öattj^: batgpficbnoemenbelttohinsfean^ootBricannten/grr
«uTborft^ mbben^022jacen/i^^ieni#cflöenx7Jj»aap/^öt^beir^
Jaer een macttbatbpbegebaente baneciiLeétti(r90pf|fnbo;^ofaènfï|nsifbe|^ab^
iiatuerhjke De; maet 'ti^gbeIoofbiaetbi]^batbpeeni8bnpt^eet6enbenatuec@c&e
!!deUn JBalabaecbabbe/b'ooïfaeeRbanbitmtfbi^Ntbt; ombatbptnl^nge^
vandicnin boo^te gegiaDt geeft bepbeSattirnu^endfrMarsin Leone, lilden aenfient^n
tiAiiroio- begtootege(ufi&eptenb}ebe/Metaipg<»otenien.t^bebanKoaittgiacobus^
gl» *'f °" enbeüptaenmerc]^i{igebanbe.beBb}epWiigI)een b^pen.totnr^be|£iiange-
' Uumsobeebtti^cl&/ bitecb bP te mbt banbên^pt)éetgbenoimit ben
Leeuw der Gercchiigheydc, ^Mbf^ benf^JOpbêetÖembenLeettwgbe^
ttoemtgaObeineen an^(Dfinn7l^fottbeinetcl^Igcftgbeba<tftdebten/
naec
^^\..
ay_r ■ ' ' __:_ c ^-^^-^^^j^2^___^:^^ — . -L^ -']
naetUen tiat Koning lacobus be Meptttttoebte^epetfoon toa^ baettof^
ooptbanIefen/enmmfftot&rnoD2lo]^3&enejriicii) boiftimu^rdaeo^
gaenbè «obMttft6e of tnenfcj^elt^toTaerlien be fneb^gfie rn fnbdfifie
9;in0bfeboo}ofnaliem (pt9eefii^«l^p
boi» fp boobt 1^ bjoombe bat fmien Mr. fiocfaaoanus |^ inben flaep
tmci>eeti/en&etnbrfe2.veerfengaf: bimfeiiombrrarfttptliierbeq^Ie
Sexte vetere Deum, tiU wa termmm mfiat ,
^ CumtuéCdfidemijUpatCarhtficubttipie.
Gby léUóha.^Vl, van dien naem. Koning der Scbocten.Treeft God»d*e]mde
nw's levensisnaby, als dijn Carbunckel-fteen in 'c vyer fal kooien te vallen.
^m Huming betgaelbe bit '^ moja^n^ aen 1^ HatnetUnaen ra tmi^e
attbetr peeren/ berMamibe ronb upt bat öP t^ie a^rrtfen nieten j^aDbe ge^^
ntaccKt nocfi bat fgnm M^ finchanaous hem opt baec tor Itonbc hrgatn om
een Lat fjnfch Beet^ te maliën, ^e fa&c i^ tm$ gelegen: ben ftoning b^oeoji
eenfeet gtoote enfctioone Carbankeliteent gemeenlorit aen fgn Ijoeb/ en fa
tntetbhp bifmiael^ nptgefcgilbettr tgebeucbe nu bar bp bp't bpec fittenbe/
befm CarbuDkeifteen gem in tbpecontbiel: eenjbcbotfel^eet biet opnam/
mercfite bat hen Koning ho;t baer nae Quam fiet6 te toojbra en te ^ecben*
jdaec'toberlijbenbanftonmgb lacobus, tmerbKareiStuarcfiinbora'
mael^ eenige foonfeontiqi ban groocBriiannien uptgeroepen met generael
confent banbe gememte/alfo fj^ fucceffie metteftjb toa^. ® e rebra toaec^
om bm Propheet bem bt n toittten.ltontng noemt t^ befe: beltoningen plag<>
ten ban out^ cv bim bagg al^fe getooont taitetbra / pucpuce hieeberm te
itagen/ jilnbe era coleuc be»Koningen allera betamrabe / be Iftoninginne
£lizabecb,ben ttoning Ucobus, m al bace boo^faten^piacbtm ou btra bagb
fa geMeet te fgn / al^ in be Cb)onticftra bet fdeebinge te lefm ip/ contratie
befe gelDoonte baec toe aetmelept jgnbeboo} bet inbirecte ra fatale abb^^
ban WilJem Laud Arch-Bt^bop van Canceit^rgh, toietb tpi^^eSMtlÜtf
te lileeben op bm bagb ^Inber fitooninge in era taiitte bleebt / baer toatm
fommige bie bem bit apriebm/ bocb bp beeft barra taeb obfitnatej^cft ber^
iDojpetu ^ra BiiTcbop toilbe batbrt toitte hieebt be^ ftonin^^ onnoo^
ftlbept foubr tepjefenteetra. ^at bit toartacbtigb i$/eni^ niet te t^ffe^
ïen ; biant/ boeïnel tcIi op bien bagb gera oogb-gbetupgb ban biefa&e ben
gelneefi /nocgtan^ "ötb icft upt be mom ban meec al^ xo pecfonra ber ^ara/
bie'tgbefira bebbra/ toaer ban era ofte ttoeebe^ltoning^ftleecma&e^
taiarra/ bit ben Itonmgb f^ 6Ieebeten b^acgte/ foo bat tcb trara^ allra ra
erapeberp;otef!eere/ bie baer berbraonthennra / bat ben ftoningb bien
bagb in't toit niet geMeebt toa^* IBra fegbt ooeli / ra itb neem bet boot
toaerbept ara/bat gp fo plbe om ben Itooon op 't gooft tehrg^m/ bat bP
be paiientie niet ra babbe om bra 9rcb-^iffcbop te bertoacgtra / toien^
ampt bet koa^ fulcli^tebora /maer beeft fulc6^ ongebulbigb met grooter
baeft fdfS bra Croon i^ fUn booft gefet/toaer boo; bra ^parafra ^mbaf^
fabeur/boenmael^baer tegratDoo|bigb/be\iiograiDierb tefeggra/dac den
Koning fo baeftigh den Croon op fifn boofc fet met fijn eygen handen en be<-
daydc niét goets* <S ^ Eerft
, . (»«> . • . • ' ::•:-'■■■■
Prophecy. Ecrft VBcècóde. ^
De waei. K^tutygh Rard DOet rOl J^ailOMüt m November x^« bv tAl6émitt#
hey c van ||^q^ q^ crouUeit lu Sdiotlandi opltonDm Kiuta 1641/ \i$t^ift Rogcikh
'''''"* Parlemeat (iccm/ rnbrgaf fic{)ut cKteii oef fuuitui Sctxitlattdkomikr |^
omtrent November, enOe to en fsn tton^nne ttiecben %mntWith im^
netjaelc ï^an be Borgers.Me Qoen mael^ckpen Holaona^c n^er fiet een^
BoefcïiieitlchDatbeelebanDefeiUig^ insefetenen uptcoepen krayfthem,
~ kKuylthem. leanttaUnttarius i64i.IionunbeS3o}8a:#kMinl:^imoii,cn
hec graaüw op tie becn/begf ben baec na t Parlement.en&e affimiteerm tien
CoQirigh;&e biflcboppen cuantoe i|en;m/ toojtDelcbefiottumoetteiflig::
gept ben Kouing» foo gp fel f^ tjooattftj betoojien UHeeb op ben 10 lanuary
164 1. te alucgten ofte retireecen cetfi na HamtoH-Courc, ban na Windfor,
OannaeKeni, ent)an&aetnaYorck*(hire, foobatbecefieban (l^bagen/
ttitbat l)pfl|npetfoon ober* gaf/ inloopenenMucbtenbanb'eenepIaei^
na b^anOec mietb boojgebjacBt. %th moet ronbt upt bekennen bat niQne
oDsen 0etupgen ^n getneefi ban befe obecbabige balbabtgtieiibt ber 930}^
getm/ al^mebe baneengcoocgbeb^ecbbanbeleeftbepbtenbec^anbtiii
eènige ^^of-^onc&er^denbie onmanierl^be boigeten^
Frophecy. Daer nae rydetxle.
De waer. ^eetffe ^upterpbiefl^ Xbajefiepi; tt^be b^^fti Yorck-Atre, m
hey t van 00{ ||| ^ Qgtttcent loüus , Auguttus , e» Scptembef 1 642, tIO0|telA»lAe
^''"' batfetotf!^|ietfbon$(0iiarbrfoabrf^ ban bietlfM: af tot bat to
ficbfelben obeegaf aen ttnelanbr^inpbenUe Schotten, 'ttorlclitoa^in
ma» 1^ / babb'bpecntro^p {Wieébm/entna^bi^maef^onbertiaet/
boetaielmen^gbtbarfvnbteefii^etnVt^oolgii^ baettorbpte
iwtgcriamtmefbbanbenl(eftiUrerGrrdrd,f en b^l[i^ :
enboo;iDafCbrieMkeb;ieftonimiirt(cbenttf0^ iaten beelootengaen/
foubeieffflb9atblaet^tebei1^eninbenbelitt*'|iag|^4
Prophecy, Daer na neder Rggende^
De waei. Wmtfii t^ af bat|tpficögiietoflIq)|| crbetgaf fti bet ^chotten|anben
hcyt wan fot fji^ ftetf-ftagh toe en ioa#6p noopt onbct een igooft-HInnee / maec bp
'^'^°' lagb neber of tagb fttl/enbebiierb geen enbieetgeO^agenbanb'eene plaet^
tot b'anbetid^erngebmtgm/notbtan^genoot hpgrootebiplieptcot öa
bp f!r|r ontfaffebeban f|jn epgen vooo^t ofte ParoU coc Hampton-Court » rn
i^bOQ}t baei^aengeblneSt naebfen jFatnlenpIaet^ |^ Eyiandt vnght.
Prophecy^ In dit ned^r-iiggc»fal hy golijmi worden.
Desfdfs 4S(ebitrenbe betgt flfnbet^banl^enifle/ofiebanbie tgcafbatbeSchot-
^«aerheyt. ten f^nf^cfoonatfnon^brrtecbtentaMi^.ftooooo.poi^^
.betrpgentliejftg^fegbtb^Ojbeit (iAduBederliggenfaibj geu|f»t worden,
bati») batl>pdengeloc&t enonwbi^biieufecjlbatib eew ban
ban b'anbec/ofce bat gp 09 beefebepbe cepfén enbpbeefcbepbenefelrfieni'
beben aengefotgt imerot om mebe te ttaicteren pebee ^b teplisfi ncbcen^
be bie fijn §ei;foonmot&te genieten) ban ban beschotten, ban band'fio-
gcifcn,
(«9)
gcl&n.fo toeibttt 't ParletKMtet dV Miituc,tlOCft 1^
Daertsafaihygtleydtwordeiu Piophecx.
jlftdiidtgfmpioiKifftientDiectendeiigetobftitot Hampton-Coiirt, en .^f.^n^'
ftttibipb tn't Eylafic wifrhc, m Dat ftpto toqaetbe t'mibmrpc toi ^ ^""^ '^^^'*
fboiiai!isè<^mtfnteiiirnttrjmtimaMtMf^
f ;/ «san oeceinber 164S, totfffafiecf Oagg ter WeeM gp tfHtvbt / tm f^}
mmli^ftgrifiiiinaatitQetlKtgteiifffrni^fif^^ tttHM
tm/6pl^t oocfctenbietgtaf6e6enefidrbanfiwbaflri fl Seb|p & e p ttg»
itii|i/cnteMeciw)iett)omefr^na'teene€a^ri/&an naernan&a/fean
tia Windfor, Dan epnDIffclitia Wfaiue-HiU, foo Dat |p terertit nu g||efepD(
«latfttocüDm/tt^grlepDt. ]eamtcfiDciff(qnmDat6pj|ancfiitlte^
gnfpiikDfl en DanciinaDnepUictfimgeDiac^
EnaicfiftldoenWijekctidatecnandcrConinghis. Proj^eqr,
fteftm^atConingCawltianfgnf arfemmaftorrcli/foö^^ ^^JdUoac
mem «ante R«baH)€fc«te\Derc6 gegaen al^ Cminsfym / gebjnpthente ^ *
Coninciil^lieConimanDe/ toctlienDetolcli/ fn-fteflenbe fcgattfeigro/
t^imiKiflevitecj^ogenDe/Cf^ïiim. €fc. H^tehevlbefjin B^nit^t^gfw^
tefi^esel/maerftenDeeen nientoen ban fiaecepgen/en jrDeitDe fb^metan
• teseertngeberanDecenDe/ IiebbenfeDe Monarchye in een Repubiijckt ffyt^
ttönfipajteett.
'Dan fat hy veel volcks by een vergaderen, en hy Tal hulpc tot JiMifieineQ* n/*^K*^*
]^oebeeIbanDen Adei,ciergie,enTonckers, en toatjeen groot 0etaIDet auhr *'''"
^ïfiiieciMe|^ml#atttli^Uirni?rDaentDitentop/enM^ ^ *
f^UmmisMcmt^tnifkm t al^noc^ at fiaet gtootefcj^am ; koant boo;^
toaerftetg^niat^DedDe^llM?/ Deif^Hefletbomi^/^r* beMmhrmtnet
eenttnpanslt) semoebt en gem nasèboigfit / enbe geiti s&eaffifteertmet
i^aeeetfiMelenntetflMbergtodtgebaetbanlaetlebett: kmtoeteniMKb/
fetf^boenf^pmCanéhroeck-CftiieeitDa^/loatimcoet bp Gorin^ enan^
tere bctwetdHt Mett fnKenc tn Eflex Anno 1648. begflOben nocgme atoo^
(éHmiée Dec Schotten in routege^togenbinnen LancaTchire* prophecy»
£n mènfal met de Menfcben Koophandel drijven , als met Paerdeo enOifen* ^«'^eifs
® i]t gebfelte bec fiop^ totetb boSiomentttjeR biaer bebonben in Ko- ''^'^*>^^c^
irineKard bf ben witten lConin^st|^$ toantinHnno i64^«naebeneber^
lage ban bei corpbige Schotten m Lancafhire* frocj^tenbeEngeifcbe ftoop*
Inpben begemef ne folbaten bie biat toaert toaren 7 en fonbrafe na be Bar-
bados en anberr nptgeemftj^eplantagienrfommtge toiettien^^^^
goebtftoopber{uid[lt/nabatbenperfoonmfi(np2ofHr^ JBenf^
oatbetlbanbfeonnobfelejadatt^/nabatfbinbeBarbadQsgefioinentoa^
' ten ttrggèn / batft beHeDc f Schotiandt ) bet fa tgnfpfbben / mbe in benl^^
mdgetaedkttgtt/ttienberWflMbetoeïbefoïb^ 1614.
ïtf4T.tttaerfaiJlnno 1^48 eniifeteety taerfttie»^^
'bfrmenfM^ïfei^tttQeQ; rotteatfi^beSd^attenim!^
"Hieettcfc niet/tte flet^i^ li. frfjemngen gaf boi:? be ntan/ gaf tebeel«
<5 2 Men
dien»
(jo)
Prophecy, ^^^ ^"^ ^^ "^ bnlpe ómfieo , en daer tü niemant opftaeo , flechts eéa
. bedt voor yeder hooft om op ce riiften.
De beve- Wat PHns van EuroDa m i^ niet dengefoclK bmi anno x642.toc x648«tot
ihnge vaa affificntieban fgn Ma)«{teyi , teci) uergeef^ / dlfoafielr be tmnfimiglifpt
- * niecrnlaetbefpottenVjaueeuig^ fietflijcii mmfcg / pei^ei; afftfletit gaii«
befIecI)t^ccnbeDtboo;ft|nl)oo^; bat t^: een g;rafF ofte een goecbaecbe
om in begcaben te toojben : <Sn boe meenige Royale Engeifche famüitnl
foo loei ban Cbel lupbenal^^onclier^/ (bet beert mp bat te6||etbet|^Q{e)
3|jn om fl^nent Wït gemineett*
Prophcdy. Eo'danlald'ecfiegactttcr plaetfedacfdeSon opgact> ccnandJfr, daer
de Sonoe ondergaet, " .
De waer. j^iet flnbet^ tT bennen gebenbe / afó bat be angfl en b|oef gepitt ban bie
h^y t van ttjben fobanigb foube 39n/aI0 batfe betfebepben perfbonen bit fSücfi foubr
boen betlaten dm Siaet beboubentffe / gbelnch beel batrben 9lbel en anbcte
gebaeti tjebben / bic gem toebielen / fommige gaenbe naer Holiandt , fom
mige naec v rancki ijck» anbete na onbecegetoeiflenv nae bat &ate pbc^mai'
fpen of affapren üaeu rteben $ ofte get macg te bennen geben^batfgn Mn^
)e(iept foube bettt ec&en nae 't <i^ofien ofte nae 't j^ooib- (Bo^ / gb^eK
al^ bP ^^^^ ^^^ bP ^^^ft nae be Schotten gingb / enbe be Koninginne troeft
te booten nae 't bieflen ofte nae 't supb-toefien/te koeten : nae VraDckiijclr.
^ch belilage in mijn bert be bjoebigbe (lanbt ban beel ebele famtiim/tó
nocb op titbm in b;embeenonbehenbe3K.anben in een alteboelMten&e
armoebe en elenbe fuierben*
^.Nadefen, fal Bricannien feggen^Kf^ipgi^ Koningin, Koning is^eenKo*
ning:daer]pa fal by fijn hoofc opDeurésr,ei^ men fel hem voor een nLonig houdë.
De waer. .i^d bat bp tot tt Schotten ober-liep/ en tetbigt bP noeb in aenfien-taid^/
heyc van b^nbelbetï Engelant eii Schorlanc niet bem alleen Coningh, nocbtan^ na^
<{ic°. betb^nt heeft getgebleeeben bat bp be macbt nieten babbe ban een Ko-
ningb, ofte peti bonbe beflumen ^ ^a nab@cbiuit bee^ on^ Parlement een
acte gbemaecbt bat niemand t hem meer fpiide«.pt^eclq^n i bocb 6te ^üttt
toiett bet- roepen / en aenfoecbcngenj^efcbieben/oarb tebérgttf^ : foo bat
. ben Propheet rt.Cbt gcfept beeft/ Ivomngh is Kóningb, Koningh is geen Kó-
ningb,&c.
Prophecy, , Veelc dingen (3 jntc verrichten „ macr wi jfe Lnydcn acn 't, Lefen , flcc, en
hier na Tullen een troup kiecken-dieven op vrybuy t gaeQ,eo 4at yedeff gerooft
heeft, lal hy voor ficb houden*
^ ... ' ^cË mepnebat bit nietineerenbetebént al^ bé mecnigbteban aff^^
gedcrPio. teninbefettjbenj maerofbpbetroupderkieckehdievenberjlaentooKbet
phecy. Parj.^ment Iclfs, of de Militie, ofte des Parlemepts onder-Officiers , en koect
icbnirt* ^cbgi^bat|)ieteenigbe\noo;benaenon{&|eecben in beCopy,
bie eenigbfm^ mocj^en bienen tot berblapringebefer^vnoojbe^ / telneten;
*^1cn hy fafhet vopr fijn eygen bbudfen : ten fpbat b0O| bp iroupen klèckendie-
; veiilierfiaaib)02benbeberb2vcbet^ ^ ofte bat begb^ne bie ba^ rraeécen
^ en{Éi^biebrn/aIfe^boo2baetevgbenbeboubèn7uBE/^ni^^^
rechte
Prophecy.
' r(30
tetgté (Hi!)iBttttii; toontfio^teel atme JAmfic&eti b^brn top fl|pftetit/&je
1cdm&efett|benbebotmn||ei^ten0rQotrmi6MetiyiQt>upftit&m'^^
enineer^. j&onmiisr; *t toelcb mp feec teel {)etom# tft / biefm abttingf
fooèoo{^oetifiall/f0oc!icli/fdottot^/geUKe^3l^ eentge publ^chf
X(0bi«ingm/&QtfedarceüM^nl>eti mJteDectontit terftnatm/l)decga:in#
KafiiottifirettliiegebuceiitierQrmi/ bie baertotUenljoogaiflantgetM
iioiHgrttdcReiiien tl0(toelfr m liaete leece iQoecben u tonnen qua Arn/
enbetn anno i642,maer fIecötr3E.upbenlDaeren/fo8aeiirenti bi eenboet^
iifee4ia 2^etbm tiiaHretm / $ifa antefjrjdaemty om batfe in Utitgoricept
jgn. -®efr>nocI)tan^nioettii1xieten/ili'tbatfrQ(ch3t(n/ gel^hfcsgn/
«foo moetenfe nocötan^ aon^n^ban Ut gemenut reccluitfcgap geten bau
onffinemitagni.
En dit fal 7 laeren dueren « SiVtrooven en plunderen. Prophecy.
3^ 't bat top aenmrtcfien bat onfe ^tnloify brgonnni ift anno 1 6\% fo De waei*
ftinen top gctoatrtoo^mbat onfenon4uflenóo|ToggrtoIiiotiieneüa> Ijfj'^ "^^
rengcbnerrgerft&imtcnon^epgm-tütfr. ^atmttooHen bdangt/baer ^''^
bm ^olbaet Quartiet grgebeti too^/ bacr'mlian oet roobnt en plunberon
ntèt aciiter bigfben. Engel tm fietft t^p guartiet gegabt foo tori ban j^att
cpgên 3ÉLanbt|-Iupbm/m^ bah beschotten ra Scbotfe Armeetbie be gaau»
(te griltHBogel^ toaeten bie*et upt mocgten ftamen/ trtunberenbe/ en ftt^
!enbe baetfp gttaemen felf^ totera baetboerh faiclup^.
Ende de Ovens fullen worden als Kercken. Brophecy:
^nbieh bit niet en i^ gefeliiet in beeTpubljjclie plaetfen boo; anno 1646. i>it floyc
te toetra rbaltKcrcirenWefitoiï# foo inojffgfttoarertaï^ Ovens, nocgtan^ *"** ^*'
in anno ^64^. ra 1649 toierttn St. PauiusKerck era ganrifoen ifhiptetp
gelept/ en baet toe wfctf onlangg^ geimplopeect
Daer n^ fal uy t bet Zayden met de Son af-komen een houtePeert , den Prophecy;
Kayken des Arencs , feylende m Britannieni en Landende voort aen bet buys
dés Arents> fal by.vrieritfchap toonen aen de heeften. •
]|^ect^fcJ[iineabeCopyen feet/toaecban 6'eenealbu$1upbt :.
De inde fuVm AquiUvemt fufer ligtieo: Equosênno ^fernü , CSeritgtêerra
inBritiffmia, - •
Dae^-na/aldenKoyckeftclcsArenK op, home Pierden I{o.ineri binnen an-
derhalf Iaer,en<lacr(aloarlogh in Briiahn|cn zijn. VetkUri»»
ftmmxoffmj wfefielaftiwpten tefjm uocfttanitoj ftfn Maiefimi ^ ,
©ttfeontpa^foo&antoÖ/Jtóttopfabalcöjnpöfnfliïftoegöen : botütm?!;f^'"
natfbire^metfiiiigeyTal&ernibup&enDe^ICcent^opeenDanfgn Majett. A,en».deiv
IihiIKtenuutloapnu <{|n oa0 geDencht noci) bat DeiurgentDoojMgenKo- ««gcnwoor*
• irfngrt^er SchotKenomtrew lulyus i648ï«xfoonttjft CompatCÉTürop De Jlipt ^ f"'
oftt5«BÖ-poJl«ufletwnBi>«Iandt onöwöe gömöoïteCTöe iê>cö«»pcn / SthW.
e 3 ÖP
naRetic^toc^fmbft tioiQfpoec i IMmia|(rftt!i|ioocji {aruauyen iatttanu
tenraffrn/ttiact^rnloffiteiiktsiliicfm. ^ocl|in^tef{ODgec^ inrit/
dat hy vfient fchap aen de Beettea tbotien fal, teff lljp i i i> >» f8 ^ m Otalt
Ptricment dm gent gepitfemeeert^UMiD^mDert jbcbepm/bietiict mce^
lioltmtien&atrtDim^toofelq^ bv
, , «ettftrinobettelAettti
Aréot i r ftu|iteti tlt}0|fd[i^/fo0ilitetlKiti &eii«iipc(Mi^«rmt!^iia«tob fnn
Meriin ge-tmlimtf^ hitAMfii/dil>Mi c^gonoMi&iigimC^iKai^ T^n jkhotlam : en
dachr. {iQi, bonnen |^e tooojbeti tn Dcfeti fin jdeitotnen tDojben^ Dattai Pxins oo tie
^ttUtnwm \n9St / bep lioc^kuya des Arecuf.om tUK Ooever-Cafted in
lannuy eft^op impe bmi 6e ;bcaDt t€ beoweflmii/ma^
dnftmoKQiiivBetMfeiaBlKn» 't^ofeOmchuUatioeilim
fm fVrenttea^/tomtèpcnbeenietaidei^al^bHei^/afiip
eeii^3acrniioQ}f0naebatictoiiffer|^iVtoioetium tumfarti^ft
iMrigeuliat ten jwjpciieti biet: gebacflt/ ten ScbocfcnConiogh betimArr,
txianttiaeryoo;tgemeic<iattettiKipc6mbwj dos toot l^f€0tünMupc
' get <aofien tomty a<I|){i te 9m^ ooc& quant op d wee jpaecteii[^m\
't i^toaerten^iti^namtoiCeDc iCafteri«f ain/ tecstotj^erneffrct
Pnophecf:. Na^^i^n^^f I«erialOarIogIiinBrhanmen^jii.
lMtti|Qont0en<mttinuMiie tim^jiogbafli^^enaf btnnenl^]^jt&
booi een fetece t^t oftiooretifiMieSMcfn. Vnno i^.^atta Uen boo;^
ttf (felsten Jlftan telfeet FairÊix onfen <S^ofiotfy nautnlgcj: B^-epn&iBgt/
of Daer quaimn tecfcpetflien r ebobén en tUHtuben te^en^ bet ^adement
upcberflen ^ begalbeh noc{i ten beccateUfcl&etiittba^ tipet Sctoueiiibit oHei^
neeft al^ een continuatie ban ^^ojlogg.te tettnen : )bp ^n Tin oocft ben oo;^
foj^noebxiiet ^f^/müttnmmin1kt^
prophecy. Dan lal ^e vlcycry niet gelden, en jrtdef falhcc (ïjnc,en 't geheliy
verkregqDheef(Jbewaren«
^(.XattlttfebWQbenSfln: iuncnihilvakbitMerqurius.
vcA V ^efebJoojBeif geben fledjt^ te lennen/ tta tfarben Kuy eken dè$ Arends
ringe. ' ' of ben Pj^ins van Wailes f^Iffin f^erfbcm fbübe ftontente laiften/ef emigb
bofcftaencen^ Beinefieban Weiam aetiiainktce1MtMi/<^lBrtc{i in
luiius of Anguftus 1^4:8 qnamte]jibenmt}bttCiban/en%an
tengtirencrrbpfoutenfiebben/üf tenig)^ tbubeont*
ftain; en m^tp todfe^^
|tnt bMbef lootett geb)ó||bett»^liet 5|^ad^
Xxm bTOtttttègOFtg ttpt fbOTeboojtfco fcgn ; b rtt ' Sf^il^j* ^ *"*
xj^t BClbent bi^iiittonbte teofteroi te bifft^éntfif féKton tMwfllMiiaen
-^ antbioojt
mtt\ntiop^tipbtpió}f6^^ tetrettfet om 't Vfff ttt
l^a&Qe. ^in op bp baei^felbeti QbmrmftetiBeliwferr fptterpNcbtttacm
Den iNart te rnaim thnrrïf / IjeÜfien tptmgch Uooi gort gefiratt.
immedicatite vuhm ótfè reódendum, tf tt foo lDa^*tO(Kll*
(^t conficmatie natoan bet ttoeeOe beef/ Scd^uisiiuecttraUtfiotmi), fSc.
^atvtba eenbietmbet ()M parlement bet tooickgeroofty gqrtnnbett/
cifbeb;ogen beeft ; of bot een^acIemmt^-IBanbieboojtubie betfieoit*
U^tkt fïcb felf ^ bertflrht b^efc/fHii ottreebtbeetbipe goebeten fojglrbune^
ïgtU fal tracbteittebetDacen /geloof icfi d foobomotnent^fctial^ ith gbe^
]oobebatteceenGodiinbenl^efii{« ,
« Daer na fal deo wit^^n fvaclun Koning oae 'c Wéfteo gacn , rondcom be« '^^ ^^^ '
cingelt Doet (ijn volck nae d'oudc plaeu, daer het lopende waier geweeft is.
^p bte tgbt toen ft(n jndajedcpt ban Hampton-Coun bettrocfi/ tua^ bp
ftoaefi/ bat ^ ; bcmlt ffeeb^ met tkoee abjie petfoonen / (een fbiacbe
compagnie boca een Koningb ) gingb bP nae 't Eylandi Wighe, en gaf
ficb ober tnbanbenbaneenen Hamaiond,45onbetneut ban Cambrousrhs
Ca^eei int Eylandi Wight. ^Cafteeifiaetopefaenb^^atet* San
be tf^bt af bat bp fieb den Hatmnond babbe obergegeben / liiiecb bP betixi^
gelt/ofnaeuiDeebebHieeKtbwibefoIbitten. ^^^ ^^^
Dan foUen bem fijne vjrandcn otiraioeten,en nrten fal ronrom hem oarchec* °^ ^^^*
renteen Armee tn manier van een üchildc fal 'er geformeerc worden , dan ful-
len fy vechten aU tn *c midden van een Oven. •
(Koen fbn IBa|eflept geboettbiferb ban bet Bylandc wïghc na Windfor ,
tDterbbP ban booten / batt aebteren / en aen aHeliantenbmi berfcbepben
trotvenflupter^omringbt/ ^rtta^bem ornnogeMcli t'omiionien/foo bat
bettereebt magb%DC^benifrfirpt/4a^by in bec midden vap een oven was 8cc.
' .P^c^ na£il den^iwit tenKoningh over een Hof op een KerCkhof vallen. Prophecy,
Wj^ mogben mtt tecb^ bttttionbeten boe bequaemlijcft bit becbult taia^
in beboobt ban Koatn\< Karel, of ben wii teo Koniag } foo gbp booten fUIt.
«benige lüicbtenboojfiin botAt inietb bP tot whit te-Hall gbefoacbt / ben
üoninchlijcben J^toelfpabet boo|faten/ tegben^ fttn ({etf-bagb brietb een
Ccbabot gemaecfit tegenDbet |et nientoe Bancket'fauys , boo} FLoningh la-
cóbusge({icbt/entoenben Koning ter ej^ecutie gingb /Vnierbbooieenban
Debèpnder^aehbekDe^-jpe bbojbrai een paflTagte gbemaetht nae btt
fcbabot/altauietbpontbooftbiietb } (bo bat geboegblich ban bent gepjo^^
Vbeteett kpiétb / bat o ver een Hof op een kerckbof jga b'ontbOOf Dingt / Kcniogh*
Unetb (Kn licbaem na Windfor geboete /enbc bp Hendrick de V IIL begra^ ^^^ ^-
toenin&felbmeUeKW/baetfi^feöaemgelepttoietb. ©iebembebben K^i^SfoJ'
ütniüpnf afntmeetbnt/bi^rbPtotfooeehDm^bigenboobtnietgbe&o^ '
mtti/ (00 vm^i bP bieV bolg^ 0^ tout^bet Jïature / een boogen oubet^
bom betepcftt bebben; »èeïe hebben tntieafeU)c&en onbetfocbt / tote be
gene bia^ bie bent bntboofi bieeft/ USk en bebb' itten betlof biet ban te fpie^
ften /bit fegg' ic&alleen/ fmt^bit 'tgebaenbeeft/ foobaliantenén tefo«
itttenlRatel i^/al^pemant bie baet leeft/en eenbantamel^cl^e mibbeien*
^att
(11)
yln^dcn^ Laiijn^cnbetDuptfcötal^öoIgljtr
«ritten ico- Oen Leeuwdcr Gerechfigbcft ghciïorvénzijnó^i lal *cr in Bri t^annién ojsftaen
Biogh« een witten Kgtdog ; eerü vliegende, dan rydende, dan nederdalende, en in hec
nederdalen, fal by in bennet gevangen woicTen.
pan falmeninëi vingfaers naèwyfen ea feg^hen , l^aer uden witten enEdehn
Op die tijde (al enen deMenfchenkoopeoen verkoopc;n» ghclijckmende
Schapen en Ó&n doet , en fomoruge fuljen in h openbaer feggen ydderiseen
JFvoww^ii, andere fullen feggen, iitfr »^ö«i i^iti«g6.
Na defedingen , fal by lijn booft opbeureaals een l^omn^y ef (icb openba-
ren als een Kpnmg : \ ial een cijdtzi ja voorde fVauwers of Kicckpt-dieven : en
/even jaren langtal defen oorlogh in bet Rtjck binnen *$ landts continueeren.
Nadefenfalhct jonghdes Arents , offijn Kuycken binnen ander balffaer op
houte paerden komen in Bmamnen , en dan fal daer oorlogh itrBmsmien zijn ,
op weickerijdt de liefde van de méefte hoop der mentcben weynigh (al zijn ,
want daer den menfcb over nacbt voogbc van i$>fal hem 's oiorgens ontnomen
worden . Na defen fal den witten Ks^ng nae 'c weften gaen na een oude plaets,
dicht aen een loopend water. Dan follen fijn vyanden baer fpoeyen om beoi
t^oncmoeten, en baer Armee fal gheformeert worden in de gbedaente van eea
fcbildt» den K^m^b üX van vooren envanacbcere0benartzijnenaeaa//e
kanten: en dan lal men den witten en edelen ConinghgeleydeniaeeotfoiK
Daer na fal den <;2(rci(;en^j4re^jfichnefteieniQde hooghfte fteenioixeny
by «n fal in fijn lonckbey tniec verflagen worden, noch den ouderdom bereyc*
ken. Dan fal den beerlijcketf Adel met lijden dac hem eenigb ongelijck. gbe*
ïcbiede, die altes verilaen fal ; bet Kpoinckrijck l^vrcidigtjzijnde, (al den dag
des oorlogbs verfcbijnen* Hier mede eyndigbc^de Propl^cy,deverklaériQ«
gbefalvoigben«
sDefe tpoo^öen ggeben on^tefirnnen/ loatbefe j^^tfetettfêtaiii^clrcen
geeft na DeDooDtban Karei Stuart^^etoefenemoningttan Engeiahdt , Oen
toaeraclittgen en onloecgelilchrn witten Koning, ^it f#fecr aeiimetc&en^
ipeerDigft / Dat Den pjopöeet met geöenclittjantien Kuycken des A rents ,
Die Den tegentooo?Djgen Itoningban Scbotiandt t^ / mtt tmi^s ftcmincfia
ïljche Cötel/ nocö ÖP en feg&tniet / gp faïfUn^ ©aDft| €tffenifle jöecftrö^
gen/ ofte met naechtetooojDen/ Koning van Scbotiandt ^eferoonttoojöeni
maec alleen öP fal fïcö nefielen in De booinaemfle fleehtotjfe bmrgaiitfct)
Britannien, 'ttoelciinietmeeten&eDupDt/ DanDatgpalj^eenbiiegttenDe
39Dg!)er / ofte al^ een menfcg betrf aei^t ban b'eene pKaet^ na D'alnDer / fijn
tnereltlijcge contiitte (n Defe bierelt fal sgn^ gp fal gtjenootfaecht toojDen
ficl) te begeben naer eeniggberggacbttd) ^pIanDt/oftena-bp*IeggbenDe
^{Qbincte / begodtenDe onDecDe öeecfcöapypeban'i^ngelandt . altnaer öp
met Cönfent of OOggllipcfiingeban Öet fingelfcheParlement etfafe Gou ver-
neurs, ofte Doo| onftelegenf jjepDt Der pïaetfe/bien fpniet toet ftonnen yxtu
meefïeten of genaeclten/ boo^ èenige {9ten bepltgg enb^ban gaer aenbal
fal tooonen. ï©am 't en ban niet toojben betoefert.bat tefen K«y eken des
(3S)
ht Iftf^htt^ a1Xm$ loopt : dan fal de heerlijcke achtbaerheydt » &c. te tttt^
ofte nu/ o^e biet nae regeetenbe / en fal niet gtieüogen bat j^ eenigfi leet
Sgefc6ie6e. 't 3^ niog||ett)cft en meec Don koaerfc^nltlcli bat fjp j^aec
noopt mepnt te naecberen»
^^l^^opDecpefcgtfnteeniggftn^teltfnnentcgfbentuttbefen DtnKuf^
des Arencs epn&Q|ciiof g{|e|Iasden fal tDojtoi omtrent bet mifiDenbanfiln )rJ^\ .
Jaren y ofte Dat bp een omtjbigbe boobt fal fietben / eet bP i^te laixn fal ber: ^^^^
tepcben^ en ban j^bemftt benP;opbeetban een nieuwe Regecriogeuyc ven.
den Hcme], 'ttvdcJ^fcftbetfetettDenbatgetDifrelbcl^fdgefebieben^
^t albetbet^baelbe bljfclit bat befepjophecp d^alleanbete / odMUn^ ^^^^"^
teïöcftbeMoparchyeteflen-fmeetftt/aentogrenbébatfeinKarcJepnb^^^
^gypbetbaelt meteen^ b^t oefé tej^entaioo|ttfabe Segeetinge/ foo al^fe nJcbf.
nu jQribe^abtUeett i^/ beelejaetennietenfalbrnbenftaen {md»^ forma) tn
hitn mm en pofiuet baerfe nuin t^. 3S>ant fcgoonbat <&obt bit tegben^
tooQbigbl^arienienten jmflitie tot een bt^mmentgbeojbtneett beeft om
aen te bangben betgroote taiercft bat bP boo; beeft / nocbtan^ ten aenfien
tianbemeni]Aboubi]^e]Aeb;eee6enbe^9arlement{ienber^iUtte/foa
fuHenfegbeen banbepbefooberleetegbenieten/ al^batfeGodebieneeu^
toigben en Hemelfcben €abemaliel bet einre ftiUen bonkoen / 't toelch eer
Idni^fid inmberecbt taii^n / ofte bat i^emelfcbegbeboutti op ber aerben
toanmtnfcblbtItt^(^^uige/*ttDeIrftbttefi falbctfcbgnen* «fgeen/fom:*
migbe ban befe IQenftben jÉn bioetbojff tge/ gdtfltcbtige/ epgenbatf gbe/
onbetb^ciienbey etc. menfcbentetaieeft : anbere bol ban verdorventhey c
enepgen-^ntereflt enben^Umacbtuen^^bentaiilgeenverdorfencbeyc
infnniineebtfSgeboogen/ boojbienbP fdfj^b'eneiielefapbetbeptenbep^
It#ept ii $ ^noit fegg" Ic&baer-en-boben/bat bte f emelfcbe Hegeeringe
bien bP boo?geeftt foo toel boo} be iSepubIbtfie ban fi ngeiant al^ be Kercke,
fai inbupbeïgche Charraaieren gbefcb^eben / en upt-geboert too^ben ban
fimpele/eenboubfgeen finteetelupben/ op teien ben Geeft des Vadersmi^
raruleuflbcft falneberbtien/ enbebaermetmacbtaenboentotbatgroot
boerehban sieten te be6eeren/fonber liiereltfcbe i^oogbept te bertoacBten/
een faftebaer numeegnagetracbttoo^bt $ ben felfbengrooten Geelt God$
fal ban oocB qp een toonberKjehe mate ficb berfwepben ober bet boith ban
befé j^atie in *t algemepn/ fo batfe eenpartgb fulten ombr Ifen biei^* f@et^
tenen<2^;brnamien/biebaer banfidlenboo^ebjagben tomben/ fonbet
Rnojren of moeren ; ben Magiftraec en fal ban niet meer fbn ftrenge iBet*
ten uptboeren/bieban bie tbo af gebed aen een bant fullen gefielt ttiojben/
toantban fuHen bemenfcben in 'tgeneraelUtgebobtom-armen / en ber^*
bullen t Hebt uwe naeften lief, als afdven. Dohckeei
en al^befettlb genomen fal3tfn(tttetIangtebooren Of baerna)funcn '.'"»? "*"
to^hriftenenhetHXanditoeberom in bati^; Öet «ecbfcfte Je tMtm"
lerufaicro , upt bebonben bee Turcken ; ban fal oorft hm lOImacbtigben ge v«n u*
eobtbooteenmita&elbet Joodfcbeyoick afttecBenbanbapeberbortbept "^^^"^^
JF enon^
cti trttfi^fl^üf / ttï ttpt dl bf ^nlint btt ddrbf / tratftff titt DnSowJj^i
letom / enüe fp fuRen gfidoirtmt tn ben toaeren Meffia» Ufmn Chri-
ftum , en boo2 b^^ ni D^^ p;tbtften fuHen ontall^hebolcgeten brp&e ban
A6a en Af rica tot ijet Cb^tflenöom brfieett too;r&en / ja foo tod ban /Curc^
i»naI^banaHeanbete^Qtieni enbitfi^Sg^icK/battopnabebeiicerinfie
fiec looden beel beter be ^cbjtft fuUen bonnen berfïaen al^ top tnt Dom/
ttanttopflcIienineenQtootrbupfterntffey enftoifeecttepnt^/ m jam^
tnerié 'tbat topfoo toepnigb fien/ en nocg mtnberifiaenbanfretDaerDrpt;
al befe bingen of I)et meefte baet ban 3tjn feet nae bp / enbe en fuUen g^een
jdoiAcrben ban jacen berftreben sgn/ eetfe bolb^acgtjoo^bm^
Verfcheydea oudeËDgelfcheProphecyeo^affinneerende dat-
eer voorraen geen meer Koningen in Engelandc follen zijn » ofte datfè
al temael foiléndienen tot verniettioghc en finale oytroeyinghcran
Monarchy.
i/Pr^hity. as»«»®erioojarengettDaert^toierbbefenaboi^be]^^^
! Irbett inbebanbenbanbeele boenniael^Iebenbe^ecfnnien/eir
I naberbanbt bebiaect inbecfcfiepbeneS^ibliotl^cften befer ila^
|tie; te toeten:
Carolm Anglmum^ uhimm 'Britammum Bf».
Kixeï de ftonin^h der Eneelfen» de laetite Koning der firitanoea.
Sbm bat bet naectiteiijlcli bltjcfit/bat 'er na fün boot een Koning vanSchot«
landt ntacl) 3i|n/ geltlcb top nu oocli tod toeten / maet bet toopkt ontitoOtt
bat eenigb Itoningb na befen abfolute ftoningfiti ^ ban Bricannieo, ofte
in aetude poffeffte ban Engelandc.
f.^fi^becg. j^^^^ p^^^ ^^,g^^ pr,yg^^ y^j^^^^ j^^^ j^^jj^^ ^^^ . ^ Edu0,6^ Maria,
' . ' Eli^: lacob:Caror: geen
• Na dat Leo over defe Naiic fal ghereghecrt hebben *, fiillen'er gheea
Koningen meer in Engelandt zijn.
^eriontgoofbenConinchCareltoierbafgdieeltbpbettLeeow. ^oet
toojt te l^ennen gegebenbat nab^ui geen meer Coningen in Engclant fuh
lenbolgen. )^p|abbetnbeuref|fnbergeboo;teSiettêedienbdnbenMmf^
ttienbe Leeuw,en ban be p^iuc^eifle oojfa&en bat gp fo bèt tnecltig toa^
i.Tnfhegj. ^nbeactetienmonumentenban lan Vos, fijnttoeebeS^beegpagai^t
ten ti|be ban ^Toningb Eduward de VI . gf bentht bP ban eenoproer in get
Üoojben/ en beitelt bat be oo;fa&en ban bie Noordfe beroerten in luUus
if 49/ toaeren een ^^opbecp/ toelcher^ inbout toa^/ dacter geen Coainph
in Engelant foude regeere% dat den Ad^l foube Upt-geroepttWjbeil / etIQe
i r öatbetRijckvanvierGouvefneursfoudègcrcgeeriworden, dicverl^ooren
en geordtneert (bttdeo worden vao^c Huysder Gemeemey houdende een Par-
lemen t in oproer, om aen te vangen aen de Zuy>d^ en Noorder-Zéen van £n«
gelande. 3^tt3||nbeepgent{!)ciiebioo2bentnt<^ti8ineeï» ^
4;^^^^'* 4&beenbanMeriins^o{ibecpenber^Ien$ batrernarbeboobrbanbeo
«vitten Koningh, toelcl^e toa| Karel de !• Opt eeuigeKouingen in Engelandt
nieetl^omenfunen.^ 981^
Heeren af GoaTernearslbnen ObfC ^ iHdCil rrgectfü* ^«J^^> j^^««
Vervloeckt in K f dat is in BUsfdbcib, die geen Idoderen ludde) ier N^tmmmmi oèe vorck
Er^enaem, fal EngelétudsKroon nooyt meer dragen. beicgeide.
^neOeftonitq^ tit in Engeiandt {iibben «regeert fetett Willem den /.Tfftéw,
Conquefteur,(iieeettJ8afIar&tam^/a;i|nttptf|^ffmnmeg»^^ maer
tiefePropheetfepDe/ fiatfifnlinieoochtoteenepiibefoitiieloopeii/ rabat
fl^ne nanomelinam ben Croon tian fi ngd andc lüet eti fmtien bef^^
29eterom/
I n 'c jaer 1666. en fal hier geen Koning ^ijn, of 3remandc die nae den Kroon
vanEürge/^PKJ^ftaet.
M^tgnAom^igfy feglgfC flej^ hm Scbotfen Koningh, llontaig Han Brican-
nietig maeronfeflQttimlIcftei^fn't&efit; en'tfmmoepel^ciibaarabaes
ftaecu^teflooten.
Karel den wieren Koningh fal bOO; QUaet iSatttt/ tOt f|f tt grOOt ongdutll/ r.rr*fkitf.
ftfn Bricanniens Croon en iStjcii berltefen : ra fUn laonincMticft goofc fal
ban get nedaem fcgepben / bocfi niet op |et bebr* ^^n l^upftnoirtn fal
blucgtranagaer j^mbaerfegebormtmert ; fon ^oon fuccrffuff tot be
&roonfaIg(!nootfaerRt;t|nficDtebegebraobcrjeeomf|uIp/ om fönrecbt
en 1&roon\Deberont te niogcn be&omra i toeele fullen bem belofte ban am^
tientieboenbocbaUe^ral tebergeefi^SQn/ enbebp fal fkj^ epnbiycK be^
bpgra binbm : mant albn^ i^ tiet beflooten/ bat geen lloningb boo^taen
aen befe JÖbe ban be Revierc Tweed rcgceren lal.
^ra Yer fcfa perfoon fpjebetAe ban Koningh lacobus ra fgn affmnfie /
berfinptinbefetooojbra/
EtJimenE^fg^erhmendimminterraalieiUfinatcTfium^
Ql^at i$ :
DesKoningbsafkomftefalarm worden , en alrijdtdaernatneen vremt #.1W6Mf :
Lande leven« Ergo, niet in Engelandt* '
^ofpieerfttcfocft Meriin inerabanftfn oubepjopgerpenin Policronicon.
&ijn zaedc fal vaderloos zijn in een vreemc landt voor altijdt.
<0peraanberpIaet^: ,.
DenCrceftfalmetdeSonn'becfttra/ rabettoaeïfüupfrabeiïöemelfi AlkoiogU
fullra ftet afVoefra ber Planeten befcgieperi. fchc ^ oSr-
»ptbefr®2opöecpen bnfer epgraïanbt^-Iupbrabieniet geronterfept !i?n*iri2u
noc6berbalTc||tra3Bngeïi|ch8|pfïet/befIttptratoP/ ^ ^^"X^y^
Dattergeen meer Koninghen te verwachten zijn, dieover£fige/4iiJrreeee- ^"S« ^^
renfttllen. ^ Koningen*
mp gebbra groote rebm om teggeloobra bat gaere «mmofficatim
biaeraciitiBfi fuHm bebonbrattojbra/ naerbim topMaeritft tebooren
gefira ra jtt)etoeten hébben bacbp na ak$ batfe teboorra ghrpjopbeteert
fiebbra/gtfr&iebti^inonfebagra/ranittteboorra. acAmtmmmbere
* a - noeft
cti onglieloaf / en ttpt al be^ecAm Der aetbe / baetfe tm tot6o205m
letjm / enüe fp fuRen glidooDm tn ben toaeren Meffia» lefum Chri-
ftum > en 600; bis^ en naer p^biften ftiHen ontaHilchr tooicgéten bep&e ban
Afia en Af rica tot ijet Ctmfienbom beheert too;r&en / ja foo Ynel tan ^mt^
itenal^banalleanbere j^atien ; en bit ^ffith/ bat top nabebefiwtinfie
fiec looden beel beter be $ct)2ift fuUen bonnen tierffaen al^ Wp nu boen /
ttanttopflelienineenotootebtipflerniffe/ enf!enfeertbepnt8l)/ en jam^
tner if 't bat top foo toepnigf) fien/ en nocg min tierifiaen tm be toaetoept:
al befe bingen of fiet meefte baer ban 3tjn feer nae bp / enbe en fuHen fi^een
{loiAcr ben ban jaren berftreben sgn/ eerfe bolb^acgt Jtno^bm^
Verfcheydea oude Ëngelfche Prophecy eo^affirmeerende dat-
eer voorraen geen meer Koningen in Engelandc follen zijn y ofte datfe
al te- mael foilén dienen tot vcrniettinghc en finale oytroeyingheran
Monarchy.
i/pnfbity. §g^f^ ®er loo jaren gertoaert^ toierb befe naboIjBtenbe 9;opf)ecp jgfye^
\ lebertinbefianbenbanbeelebDenniael^Iebenbe^erfoanen/eir
I naberdanbtbebiaerttnberf({|epbene93tUiot{|eeciienbeferj@ai<
tit; te bieten:
Cmlm Anglarum^ ultimm Britatmorum Bf»,
K^el de ftonxngh der Engelfen» de laetfte Koning der firitanoeo*
i&ob bat bet naeetiteli^bltje&t/bat'er na ftinboot een Koning v^mSeb^^^
landt tnael) 3i|n/ gelgcb ta3p nu oocli toel toeten / ntaer get too^bt ontbenbt
bat eenigi) Honingti na befen abfolute ftontng fti s^ ban Bricanoien, oftt
in actuele poffefTie ban Engelandc,
2,Tr0phec9. j^^^^ p^^^ ^^^3^^ j^- Yui^^^^ i^^^ j^^u^^ ff^^ . ^ Edm,6^ Maria,
' ' ' . ' Eli^: lacob : Caroh. gèeu
• NadatLwóverdefeNaiicfal ghcreghêcrt hebben', füllen'ergheen
Koningen meer in Engelandt zijn.
^eniontgoofbenConinchCarei toierb afgdieeltbp ben Leeow« ^aa
toojt te l^ennen gegebenbat naj^em geen meer Coningen in Engelant fai^
len bolgen. I^pgabbe in be ure nlnber geboomte gét tèedien banbrn Mm^
tnenbe Leeuw,en ban be P2tnc^eifle od^fa&en bat gp fb fier tnecBig tDa^«
i.rnfhicy. %xityt acteti en monumenten ban lan Vos, fgnttoeebeSSoecftpag. i i^c
ten tt|be ban ^Toningf) Eduward de VI . gebencbt |)p ban eenoproer in get
j^oojben/enberftaelt batbeoojfahenbanbie Noordfe beroerten in luiius
if 49/ toaeren een ©jop&eep/ teelcher^ inftout toa^/ dacter geen Goaingh
in Engelanc foude regeerein dac den Ad^l foubeilpt-geroeptbW2beif / enoe
i : r batÖetRijckvanvierGouvefneursfoudêgcrcgeeriworden, dieverjl^poren
en geordineert (bttdeo worden van^r Huysder Geaieen«ey houdende een Par-
lemen tin oproety om aen te vangen aen de Zuy^d^ en Noorder-Zeen van En-
gelandt. 3^itS0nbeepgent{!jc6etooo2benin't<^ri8inee!« ^
4:rr^t{- 4&I)eenbdnMeriins^o{igeepenber^Ien; baftermirbebobbrbmiben
«vilten Koningh,toeICl|etoa|Kareldel.OpteenigeKouingeniH£ngelandc
ibeecftomenfullen. %\$
Im'eC8eenitlfCeKooiogentlOCbKoiiiDginoenioEiigelaadczijo,inaerb2i< deeie ver*.
Heeren gf GoaTernettrsfldIrnobecbrtlXdClirfg»tra* ^rc'/!^
Venrloeckt in E. f dat is io Eli:(4betb, die geen kbderen hadde) der 'Hoirmtmim mèe vèrck
Erfeenaem, fiü Ei^dMis Kroon nooyt meer dragen. bekgetde*
llSebeftoninipn bie In Engelandcj^ebbmgrcqtecttfetett Willeoiden ^.<]
Conqueftear,öiereii90aflar&tam^/Sifnttptf|piff^megf^^ maec
DefeProjpheetfepbe/ batfifnUnieoochtoteeneptiltefontelooprtt/ ralKit
fUne nanotnetitiaentien Ctoon bint fingelandcniec m fmben befitten.
IBebetont/
In^ jaer 1666. en fal hier geen Koning zijn» offemandc die nae den Kroon
vanEnigeÜMlrftaer.
CrgmtoocQbMfegigficfieg ben Scbotfen Konineh, Itoningban Brican-
nieu^ maeronfriRetnibliiciiei^in'tbefit; en'tfaimoeprigclibanenliacs
baetupt tenten.
Karel den witren Koningh faibco; quactlSdebt/ tOtfgngCOOt ongdUClM r*7r«^«fi|.
fÜn BricanniensCroon Hl iSgcft berliefen : en f^n tloninciililcii booft fal
ban bet Mt'^mn fcgepben / bocb niet cv bet bebt ^gn l^upf\notnn fal
blucbtennagaet j^effbaeifegebocentmert; ft^n ^oon fucceffirff tot be
&coonfaIgmootfaecnt5t(n(icDteb^ebenober3eeonibuIp/ om fdncecbt
en l&toontoebcrom te mogen beiumien ^ beele fullen bem belofte ban am^
ftentie boen bocb alle^ fal tebergeefj^^on/ enbebp fal fleb epnbiych hzf
beogen binben $ mant albu^i^jietbeflooten/ bat geen llontng5boo;taen
aen befe 5t)be ban be Reviere Tweed regeeren lal.
<Sen Yerfch perfoon f|i;ei»iAe ban Koningh lacobns en ^n afimnge /
betfl npt in befe tDOo;ben/
Etjhnen E^fg^feritmendkum m tmaaUenainatetmm.
<Z^at ii :
Des Koningbs afkomfte fal arm worden , en alrijdrdaer na in een vrems i.7^kêt§ :
Lande leven* Ergo,niecinfingelandC4
^ofpieecftt oocR Meriin in eenban fUn oubepjopgeepen in Policronicon.
&ijn zaedt Tal vaderloos zijn in een vreemc landt voor altijdr.
(©peenanberplaet^: „^^u^,
Den Creeft fal met de Sonn' becftten / en be tVnaelf l^upfen be^ i^emel^ Aftioiogi-
funen 6et aftoefen ber Planeten befcgiepen. Jc^c ^ oor-
©ptbefegiop&ecpen infet epgenatanbt^upbenbienfet gecontetfept Sln^
nocbberbmfcbt enann gelt|cftgbp fiet/beflupten bi^/ deartroe,.
Datter geen meer Koninghen te verwachten zijn, die over Eneeü^/reeee» ^'°8^ "^
ren fullen, ^ ^ Koningco.
Wp l^ebben grootr reben om tegj^oben bat bdete f^jognofücatien
toaeracgtiBb-fuHenbebonbenUiojben/ naetbien taipiUainmdfttebdoten
«efien engbetoetengebbenbaebp na alSr^batfe te booten gg^mpbeteect
ebben/ grfcj^ifbti^inonfebagim/enniêttebooeen. S|c6enbenneerberr
jP 2 ^ nocft
(?8)
nocjï m bftmiit&eceft niet; ic&brnfobettnttignenri^oa^Ml ; iOitn
feoeoocb gtieentetfiIatingbeobn:&tPjo^ecpen/fp39nfooimpDefgcii m
Man: i tti geen bmi brfe tDo;i> 6r mittfie getDagt il^
iDoojbigenftoiiiiistein ^Ijotldiiiit / taxn& |^ oocft gtuociiit 6p tifti narm
tian 6e Noordicbe Le«u w, ofte \Dofi &p afgebeelt tevhi Den Ddan/ Hie een
tn)fbe generale Monarchye op bet aerten opcet^en (al i 1^ ^n flet|i^ m
IieeiMngen en pgantafpen ban tomne menfclietL 53cii taieet toél Datter bele
^ iKttDacbten Dat icb eenige berMacttme Hoe ottec oefen Noordfchen Leeu w,
Ue getoi^ en fe6er (k() aen be toetelc fal openliaten / taiddtet^ Soo^Ioqpic
getaieefi t^ dien Srerrc, bk Hnno 1572* becf£geen«
S^eele ^utlieurcn ofce Manufcripcen macthen VnelggelDagl^ ban fnicben
Leeaw»fulc6en Noorafchen Prtn$,ofte Arenc uyc hec NoordentbentDOnbet^
Igchen Arcnc , ofce ban foo een bie mbelaetfleiijbenoftetn'rafiBaenDr?
tnetelbt^ bxmbetlgthe ttcten tnbenooxlogj^faluptmgteny tengj^mn
0rt{|cft SDnbe of beel eet obettteffenbe / toaet ban bip in boojgamtif l^ifio^
tien / 't 3p ftctcbelgtlie of i0rteltlgc&e lefen ; bocli giet in omK^Herten fp
eenbiad^celijirli bat gp een hojte en getoelUge boobt fniaecften fal / en Dat
in fijn jonger jaren:
(Snom bebioeröeptte feggen/baer i^naubfltfcli^eenfijQp^eet ofprr^
foon gebieefl onber eenige ilatie in Europa bie met een Pro phenfchf n gcci
fiegaeft i^ gebieefi / of bp lieeft in eeniglie (!nc6en ban fHn bietcben opfoo^
banigen perfoon/ Key ler, of Koning ; ja / fommige gebben gaffet snstan/^
flen f0n narm te melben/geltf cfi te flen ié in de Chrooijckeii rao Mae^^t>
burgb, baet banCarion in ft)u betbe boec& getnpggt.
Exfiniuine Caroli Caefaris & ^gum GaSide Imperator orietitr, CarolusJi-
Üuti dominabiturü in tota Europa^ per quem (3 Eccltfia coBa^^geftam réfHrmalnm, Q
^etusimperygkrUreJïuuetur, i^c,
^l^ti^:
üy t het bloed van Kcy fer J^relde Grootc, en der Koningen van Vranckrijck
, falopftaeneenKeyfcrCWittghenoèmt, dif overgantrch Europa £al heet*
fcben , door wien 4e vervallene ftandt der Kjercke ghereformeert en d'oude
Een volck heerli jckhcy t des Rijcx wederom hcrfteli fal worden; wam 4aei fal ccn volck
fondcr Tonder hooft verfchi jnen , en dan wee den Priefters : fchrickelijcke verandc*
**"^"* ringen van alJerlcyKoninckrijcken zijn dan na by; hetBeeft van 'c Wcftcn,
'Cn den Leeuw van 't Ooften fal over de gantfche werelt regeeren. ^
-t>cD Ko.^ ^ItenbebU^geenfinlbenKoning vanSchotlandc^fcgoonbatSlpKarel
jiing van genoemt biojbt.
'^^K^tï <een 1trcö-25i(fcÖop ban Ravenna pjopöeteerbealbu^ban een feecftere
airt. l^jiti^ofcegtóote^etfonagie met nameneen Leeuw.
Tadoi, Wee den ^'tadt der Philofophen ! wee u Lombardyen ! want uwe Cafteeleo
van vrenghdefQlleninedér<-^ve]t Worden ; . al de Tyrannen foUen uyt Godts
Kerckegefi^ worden ;. en dan fa] door den grooien Leeuw eenaighemeyo<
bekceringetotdcnGelpoveChriitigefchicdjsn. . , •
\ - €nbebenbobengemeIben^;opl}eetgetiipggtbP2ber/datdeo Leeuwen-
Koning andere Naiien fal bekeerea. <SnDc
(3»)
Cnfiie SybilU Erithrsa ttldbt ^ mi Kepfeci^iie Manafcript , bOt bm |yMH- .
Leeuwai-Mooardibemiaet:tfalViio}l)mbpidien/ ltoiimciu:gcfini/BoIc- ^""^'^
httm/ tnBsfüm bet onbetfie boben fireccn*
Vincent Den Jcfuyc ton b'^^ope bec Dominicanen betbdelt bon b;te Hu
meen npt bet Weften, Ooften, eo Koordennen bat befe t^enntolbanberett
üi Itaiien fuUen becgten / en bat ben Arent ben contetfepten ftoningb ne«
nirnfal/ enbatbemalIe^onbetbantgbfaltDo^ben/ enbatteceennteutoe
fiefoimatie in be taierelt fal ^n -, Wee dan de gefchorene Orders, van Mou*
nicken ên lefuy ten, wiens kruyn éefcbooten if*
jl&alupbt befec ^jopbecpe toil Cyriiius een Eremyt met gebieibtbeb&en penNoort.
bat een ttepfet tian Hoog- buy tflam ben petfoon fal 5«n bfe befe m^tt§ ?er wonnu
enMonnicken ben b;oet6 moetopbtnben /en Roooicn fobeelleet aenboen : keo vyami ,
nOCbtan^epnbIt|cf{ fcgb^^^^ ^^^ )oachim, fo wanneer de doornen en brem*
meleixop'gepjuckt Tullen wórden, (dat is de Priefters) dan (fégbt bP) f^^ ^^^
H.Man den Areni te vrede ftellcn,
®aer fnllen bjie Vneceltlücfce p^ineen ben K. Stoel (het Paufdom; elbet#
bettmeten* ®it getupgöt rJoftradamus in fijn i^. Cmwia en 99. quairin\
' 5&aerfaIinbelaetjletubenopflaeneenPrins , gbefpjooten uptftepfet ZTv!7'
Karel, befe fal fttt Xanbt ban SSeloften biebet in-nemen/ be fteccbe tefo}^ 1 h^cjax
meeren/ en Kcyfcr van Europa 5Ön;fofp?eec8tAyiinger den Hoogduytfcr» If^ *»»
^ ••"- t» . m mf^ * «.•■ m. « •« Noord*
&c,ennfetminbanöetfeïbigeBetup8btlühannê$Amatu$:tetoethi5 inde ,^^^^
laetÜe dagen Aillen groote Oorlogen en bloedt-ftoninghen komen , de furie
^des oorloghs fal eenlange tijd dueren, geheele Provinciën fulien berooy t van
inwoonderen blijven, veele Steden van voickeren ontbloot» den Adel fal ver-
flagen worden, de grootfte Perfonagien geruineert, groote veranderingen
van Koningen, Republi jcken, en Regeerders.
Het Noorden btiisbt bfobetbanbc ban 't Snpben / een gb^eect en biel^
fpjeecbenbe Prins fal Ëp trappen ^oubetepnban'tliepfec-iS^cbttiojben :
tm niettbien Koning falid be cefte obertref en / beranbertnge inlie üeligit
baren/ al$ bP )^n toom be^ ftepferrff cb^ (te toeten ban Duy lüant) boubt^
^aer fat een tijf^ bomen feg[K Gamaleo, bat be Hoogduy t rers berbiefen Met vfit
fnHen een ban bate epgen Jpjincen / ttiien^ narth beginnen fal met een ban !f '!!'if '"
fiefe 8 letteren B.C.D.F.G.fr'.QJ* en fjp faï upt een hoo^hlandfche contrep ginwn rai.
ban Hoog lüytaand opfiaen/ttc. ban fuUrn bebontierblagenbanben Paus oepuets
fïfn Buibangccnkracbt3ijn;enbitfaIgefcbtebenfoVDa>ineer'tPanfdomnd "^^^'^y
.Ments berUoert faï jgn/omtrent toelhe tii\} b'oneenigbeben ber Cbriftenen k^en".]
fo groot fuIIcn 3Dtt/öat ben Turk een groot gebeelte bc^Chriftcndoms ober^^ Duy tüandt'
tpelOigrn fa(/aUe toelbe oneenigbebrn baer toe flecbd bienen om ben toeg te "^^"""^ e^-
fianrn boo? bf Hoogduy tfen Prins, Die b? Tu rk,Kcyrcr,en Paus fal berflaen. °°*^™''
al^ SbP nu firt bat een Sabiniaen tot Pausberhoren tnojt/fo toeet bat Dege^»
fcj^ebeniffe ban alle befebingeh genaerftt/en bat bebermoedinge ban Ita-
licn en van de RoomfcheiKcf cfce n9e bp jön i groote oneenigbetien fnï^
lenber banonber be^Cacdinakn ^n / én feben jaren nae befen noopt meer ^
koant ban W baer ten genersOe bebeeringbe tot beegbeloofinChriftHm
S&n/ boa;mibbelban benütooten Leeuw, (©nur^nt befe tgbt fal oocft
."^^ étttfltdatei Af«itop(i«n/eitteieWS<iiilw iUMm M itiff l li>m | Mttttte
(che Prin.KontDckrijckeninetgeni^jlien; ^fdUgLelyeotogtt l>»«^frfltl Virfio
wdb^!^ mac^ toonfera AideriKx^fienoiittaiig^ : fU
KopiDckrtjck eD met gem flrani ; ftp fdte Lclye pil ^
tieCUUCfUtdl ; He Soone fclp^ fdf DlCt telf L^eaw tCCUUli/ctC.
^ lusioi ^e ttneetlsacbtbcr Weftcrfche Princeo fa tm Seootett PrinsTan 'c Oo-
d^Engdfen HaenfuRmOefenmacbtótenOofteifcbaiPrinstDel^^
eti vcrne. fH dffiftentte bdti tol Lecuw der Zce, 9&pt>efni®o^[ccfc|^$$t^lDfnni
ÏIS'^?.?* fPöcnTurckafbeclDeti/nifccl^
om den Icaiieofalbeiiiecben/idenRoomeafd^brttDoeffmdtem^&entt^^
Turck te Defen Areot fei begitmeDihet be lettet H. öfV. icft mepne j^p Die ften Tarck
^%^erlH^ obertoelfiigenfd/ofbenbooneDacl^Oofterrcte^ ^aecf^ootft
fa yan de ttütti {avenis An^licus ttielcfte bOO^Öt bat d'Eagelfche en Venettanen fa?
Turcken timt iit een betbonbt ^ti&e / gar etnacgt ter 5ee fimen famen-fpatmen / n
mgenooien ftiammtt^\}ma\lM^fyl^sijinin terttoieetencii
Hou^^V» tebetjasettuptenban&egcenfenbanltalieo: niet-te-mitt&aetnafuQen
zeeundf, be Turcken Venetien itl-Deitien ^ fafdfj^Brabandc, Vlaendèren;Zeelandt,
Braban ir, ett HoUandc fullen feet gcoote ïoatet^-bloet / ontalKicfie beroerteti / boot'
fuiien '^ fiagen/ t(mutten/tQ^t/enbei:ïooefiitisl^ebmtbeele|^erbetp;liie^
fwaeriijck ^beH uptffaeQ/fp en funenoocRmtminftebien matigen ttpatibtt^
gepjacgh: ftonnen toebetfiaen/ bte teg^^ gaer tn feet fa^e t&m fal afhommj ea
De Man ^^^ '^ ^^^ 1^^^ btleeftgept aen mife Repabltjckemetiteerbe in acjpir^'
fprceckt' genomen te taia;ben/fofaub icRgaecIatenbietenboojtanenentn toat'
o>tpamc« ^gemaffacteettfuUenbiojben.
fal ganVch S@^amteeciciiI|etongeIuc6banbe(iabt Venetien aenfcj^nlne/ fiMittet
vcrde- enbeeb'ie6tebenclienenteboo2fien/ batfboeenj^eetiilcii en onbe^tabt
^C^dcn, ffantfcj^ en jgliegeelbetbefi^tneertfaltaN^enbanfooeenonbai^
vao den lipanbt/ en batbombien felfbenbKefrgcftm^obeban^^obtgftooi^n/ bit
^ vr nek- ^^^ ^^^ bcrfpjepben op na ober A be Berghacbtige beelen baik Italien.
lïick wordt 3tenbeneIIenbtgen(iantbetF»ofcheNatiefoubMt6eengantfi^eBoecB
ë^i^M^^* iumnenfcgjgben/ engaetbetteHenbateenfebece^jtn^alfoteTtgieti^ai^
mrchye ni benTurck^meefietfaltoojbenbangateb^cgtbateX^anbea «Bnalletiefe
onder de oojlogen eu bertDoeftingen fuHentooiben becoojfaecftt boo; ben tno^totl^
i^'* (igen Hbel / tik boo; gaer S3ojgecIiic6e iStDtfi ben onbetgangg ban j^aere
Éfl^m FranfcheMonarchyefnnenbetoo|f(dE(en; en i^^tbatgbpbengftenaftnibe
Heicogh tijbt ban befe groote beranbecmge toilt teeten/ ftet fal biefen/ a{^ een feec^
van Fio. Receftoninghgenoemt Hcndrick » ttoeemaeïKoninggetoojbeni^/ enben
Kf^melru Hcrtogh vanÏJorenccngereformeeri.
viancktijk Den Koningh van V ranckrf jck fal ujrt fijn eygen palenvan fijn eygen on«
Tt'^fi^r" der faten verdreven worden ; want hy lal fccr grooce cyranöy plegen cegem
Rijck van fijne onderdanen endeKerckeChrifti,daertoeaengerandenof^gdikft^iJD^
fijn eygen je van de Biflchoppen en Koomrcb-ghefiaden , dit hemfuUto Veileyden en
onJerUiiR^* ver
(4ï)
verradeK|ck mee gefchencken omkoopen * Doch dele fouten die by bec^aer,
fuUen fcbijnen te gefchieden tot ganfte va» fijn Heven of Geallieerden. Uocb
als hy ^en een kant^ en dat den valfchen alleen in balUngfcbap fal tip , afghe-
fbndert van de gene daerby op vertrouwde: Defedingben Tullen gefchieden
op fijn tweede inval in het Rijck,
tl^tMBlöomtiUm fhflen omttmt Oir ttfö Venecien inmeemeti / en Den ^^^^'*
Noordichen ArèntbeClooftersvasDoytflandtet&efiruecreni&onfalttol Lnüt ve"'
gietlóetl Hollander leetgenoegg 30n öat gp fo ccoubilooilmetlien Engels- adtruccu
maii;l)eéft8ebanDeIt/aT|^|ip(tetbatbenFranfchmanenantiete9oIc6^ l^ ^f"
brrfo{ienUsotninbetUoebtt)ml|aertefU0||ff^
ImtOeHoiiandersbanaltiacriSa&uerentDop^nigebaet/ en {loetsrlinbe o^ Man
upttetf{enoDlit/banntenianb«I|oIpenof beMaeggttaojben. jbobanigSi ^;p-^^^^' fo
fi9lbenbdIbdnMeMoerltr/bacbepgen-bètite/CD2ifienen$t|n. h![d'f "
<|^en Arentfïi{ftc5banb'aIbet|aoaPe rotsfen bau Höogb-Ouytfiandt ^ '
openbaren/ berfdt met beeltojrebe Gnjpvoghels, en fal fdnniac5too(&
loaetc^aenlepben; l)pfa{benPau9aooaienDoenbet;Iaten/en(dl0antfeIi
Italien tot fcfianbe loengen.
Jêpt {letgeneicii nptbeefeer toe icb ifl e IBannenSace^ioiiïiecpen ^Vbt
gedlegeert/ tatl icH btt aHeen bebefUgen T
l^atbengbebiefeneKoninghKareinieteni^Slietoeelibfn Leeuw van 't Komngh
Noorden^ oftebatfj^^oon&mfearnlsoojbigenftoningban Schotland l éuw^^an
nieteni^bffnKarel.oftebien Arent.baerbeWyiënban ou&tjbangep;o^ 'cNoordcn,
$!)etemf)ebben; ofte bat ^pfnltht taon&etIt|cnebaben in aojlogb of b;e&e
falupttecl)ten/ al^bebectoonbetaer^banGreboenis balfcgegtjebjucbte
€optf gem WilTen telafie leggen»
<E^mban befè|^t(lonetee^nbigen/fo falicftbefluptenntetbe Prophecye
van Sybiila Tibnrrina al Ober lang m ^luch bptgegaen ; bielcbe ^mi&e:»
tpr een anber ffagti ban een l^ifbrp betn^aelt« l^aer Prophecye i^ Defe :
[prietm^iminEufQfaSujralberüsaifMgnamSi^^
£en Sterre fal ÓD^aen in Europa over die van Iberia (5pan:;ien) naehee
grooteHays van 't Noorden y wiens ftralenooverfiensdeganuche wereldr
nillen verlichten.
^tfïKl een feeraenggenametffbt jifn/ al^fierffelt|c6e ntenfirgen boot sybiiia
iir#9bmdo2log{)bermoeptj^nbe/ nuteeneenparigggemoebtbegeerign V^^^
fuuen 5t|n bjeDe t'omtielfen. 4Mmf{i\^h in Die tgfe fal bet bapper bebtf^ phecy. '
pmeert tDO^^en/ talie be befife^ ^an nrngg 5ijn / oftebiien be grootftegeer^
frfiappp ttn beel magg bailen \ tertan^I batter een Gouverneurrchap open ^
flaet/ afire een Tuffchcn-Rijck van eenigh Prins, ©ocl) epn&{flc{ilir^|^c '
b'af bom^ban eenfeeroube JFamtlieb'obertianbt/ enbe (afin oen banbel
banoojbgbboo^tbaren / totbatf)enibecontrarte JHijtnpn onber beboe:»
ten^elpt. il^anteben op biefelfbettjbt/ ofte omtrent bet onbergaen ban
brfe ;Sitetre / of bet herben ban be ^in^ ( t todcb bte Sterre te bennen
gbeeft) faleenlttbtfoo oubtal^beboorigbeaen^^eechen/ I^anBenbemec
tDacberbetbiammrnbanöo^U»gb/mfEir@nbcerfcb^pptot
band'Anti-podcsberbjepben* ^
JBae(
vrmciL. juaaet Vranckrijk inoetgact mff otiergdmi/ofiteUaiibrfimP
^oDncof' tnounen ttojbetu Cntie Bmannien fal in JM^q^ fi6m\milsnanam^
bupgen/ terfoeciim&e fgn tiulpe.
iuiienon&ertuffdjntpepnfen&eobetitefeSoog&e QenfteQgen/ falgem
Voepnigfi afTifientietoetioeseQ*
i>ooe vtn |iEiaetfdf0IiefetbieeOegrooujbmmofuPrins,aIobedatigl^^
PrifJ'^^'^e falfDnröiQten epnOigen totatootetontmmn'tnienfc{iel!|c6eg|^a^tr«
dcheeriijc. jaaöattefenj^ixfoon begtaben t^/ en nae&dttoetrc&epDentcftriienbaii
ke Scène, ^^obt^ gtamfctjdp/ kDonbecIgc^e Cotmten/ra b^tnltt tettooningen tn be
iuc|)t fi^ fuHeti gropentaertBeb&en : fal 't 'tt nttgmfiitgiigfy^n onDet
£ jeien be nienfct)en/boo2 al eer iKt JFicmametit be^ l|eniel^ met gareCteatiinn/
iimetrr ^^ '^^ PJaneteti in iiace contrarie betoegingen fullen berbtopnen. '
BorgcrUj. i^ct eenegetoefie fal tegen 't aiiberflrilbeti: betaafte^tetrenftdlèngaef
ke oorio. fndler beuiegen al^ be bbialenbePlanecea ^ be eeen fuUen geliMbiiietti
ölle^tn BcT^cn opftoenen*
ten. ' Met een Vnoojt/nacgt/bertooeflinge/onbergang/ berbjiet/en emio^ff
bupfierni{fe fuHen befe ellenben bef[upten«
Eengroot i^ierflentopbatbefen ^ybiUa alobetlanggepmpfietitrctlieeftbaneen
Prins ge. Moordfche Sterre ofte Print, bie in Europa foubec^paen/ en taionbeci^tKi
boren te bingenuptred[}ten ;.Mbebattipfeerberrenae't j&oo^enbicj^tbiibietev
diciiT^v I ^^^^ ggebooren (oube toerben ; maet ||P fegbt bat fgn ennbe b^oeb^or
ibeiia. elIenbigB fal jtjn» Defe s terre ofte Print en falfoo gaeft ntec boobt ^n/sf
baer bertoont ficl) een anbec Heroiiche Print ban gtielt^cBen bloetienic^te
boorige ; befejlerft ooch een ontrtbig&e boobt in fgn jeugj^tt 53^ 'imU
bp/ bie (ic5 Koning van Grooc-Bricannien fcfimft / befenlaetflen JBdn om
bulpe falfmeeehen (gelt|ch Sybilla fegj^t bat pp boen moet) foo en ten ban
SP mW of befen Stoning/ ofte eentgli anber tloniiig ban S chociandc befen
grooten ID^an niet jtin bie ber bsacgt toojbt / grootec ban Karel de Groote
te fuIIen ^n ; ^aer-en*boben tnojbt Ijiec een plaetfegenoemt ban teaec
ïipof 9erfoonIi|c6faIbanbaen6omen/oftebanVDaeegp eetflbecfidg^nen
fal/ te bieten -j omtrent Iberia, ofte feer berre nae 'tNoorden.
Cotnocg toe 3i)n tDpmeton^®ifcour^be(igggI)ebieef{ombefe Jïatie
be&ent temaben /bat bett tegenbiocijbigen llbning ban Schociandc niet en
a bien grooten Karel bien Grebnerut mepnt / of eenig]^ anber 't SP gefcgje^
benofgeb2UCfitfel^}iftboo;geeft« .
iCen anberen/ fo [jebben mp upt be fclijiften ban feer bermaerbe Mtm*
nen getoont ban toat Bsuie bien grooten Karel of ben Leeuw van 'c Noor-
den ^önfaï.
|(iten berben / fo gebben bip be Schöcfcbe, Walfcbe , en Engelfche ^^opge^
epen ge2):amineett/ enbe upt gare fcgjiften boen bi^Hen/
Dat Éngehndc niet naeer van Koningen fal gerep^erc worden , ofce dat dit
Par lenaenc door gbeenftanicae det overledene Koningbti'onder-ghebracb
fal worden.
Cen bterben / fo gebben^top op berfcgepben plaetfen boo3*geb2agen bed
bafle boojfegginggen amgaenbe 6e beranDerinj^ baii be berntaerfl^
©oic^
Ui)
Soleitfteit/ iMebm/ jftatien/injRmilqcfttpEmi tan Enropa.
tfiinuepnÜpEi^eflratopiitaojtioc&r^
br&efoct^etdDen/lMtefettbèEaropam'tgemtafI« vaetnaci^^ttat
topunaechtdUcftróenbami be JMumqigept oftefpetini taii()dciir&a^
timal^maemutchfunenggefcBietien '^joer^ booj ftini gcootnieiitaxm:»
&nrIt(chenom{ieetingSete^tortribt^; al^eratoaecfcfKmtaiinglieboqilif
SgmefeDie»^ oogj^ Godt 8^9^ wéft Owjitikureiqpentartaomtanfijn
•
Eenoude Saxifche Propheqf van de laetfte tijden.
omdngflt met een JBetale muet ; upt liielche boffcfiasie bUeggen tal
een gl^mhigf Bogel / Ue felfiS tot be Cufien ban ^frica fbemmen fal/
en baerggeraeelien op een golden Boom . banbetoeleiietobjiebetgulbe
earKen falaftucfien / en alfoo tdump|ianteU)cli naer be Boflcbagie toebet^
lieeren; \0aec obeteenen Arent» bteopeen gulden Tooreo mfMt/ feee
mutnmteetenfal/ eniotbien epnbe beel betbqjofiene bperennptfenben
om be booinoembe Boflchagie teberbjanben en benielen ; maer peber bei^
bofflgen bpet / {|oe stoot batfe ooch aen-gelepbt toojbt fal t'eenemaelupt^
ff D^n^ toojben/ al eerfe in een blamme nptoetfl ^ beele Princen der aerde
fuHen tracgten boojloofgepbt daer in te jagfien / maer fuOen aen be^ felft
ingangt) gtoot Inebecflanbt I^en ; foo ghelnehfaA tn b|uc||tbaer falbefe
BoiTcbagie 3t|n / enfoo ontoiiioaet gate Üetale Cafteelen, bat alle be Ko«
ninckrijcken der aerde !)aet fidlen bettoonberen obeti)ace(lett6te/ enbe
liaet Ipereeren met ben Cptel ban een jAefeglienbe Parady s 1 bie Godt aen
Adam gaf inbetbeginbanbe^taiecelt^fc|)eiqptnge« j. ^
j^befen(aIbeZeegetDeIbigec3;i|naI#bet3ianbt/ toantbaet cvfullm grooter «u
begoeeBenbeiïWereidcsbpeen&omenenbecj^teneenb^eflgchebattalie/ ^^ Lam*
int melclie eenmacgtigepetfoonbe nebe€larafifaI6ti)gen*
^nbetWeften fal ficD in een bupIberfcbnpSneenbloebige Serpent, bie il^Si!*
{n beele jaren ben licht niet en geeft gefien/boehniet-temin fal defenSer* ^
Êent beele tlnggelen bebben / bie fbrecften fnllen tot alle goeefien ban
uropa , en be gantfcge Staet des Cfariftendoms ia^i^ baUen ; ban fal
upt get Noordcq een DraeckberftSönen/ biebe^ Serpents tanben upt^^ ^^^^^
bittchmfa/ enffinVInggelenuptgaelen/ batbpnoc&bptennocbflehen ITul^"^^
fat ftonnen/be^ met-te-min fal ben SerpeQjtfifnpoIbeliiaren/engidpege^
nieten ban ben Arenc, op ben gulden Tooren. «r if »
gnSetZuydenfaleen WoIfbanÖetbloedtderGcmcentefeben/ enfle^f S^yd/i
beninfitfnbo^igekeeiboojffttciien/bocgintmtbbftanflfnbloebige ban:»
qtxnt fal gp berftitften en ftetben : upt het Oofteo fal boojtfiomen een on*
ffelurïïi^fbatte Hondt,bie aül een bieff 6p nacgt in Hooghduytrchiandt ^^^f ^r
falSomen/ in toefcftenaenftomcnöp een ban fijn lebematen fal beriiefen/ ffl,^wdi
enalfometfulcbenjanc&enbegelnpt bodgtaen/ al^batopgetgetaa^ban gedc«yght«
bten bepalen ban Afia en Africa fulien fegubbenen baberen*
Vefen
(44)
Den Torck ;pef(m Hdndt fd f tateiBa»c t !|mu Meeftertedatnty' tn'ètmtmnlttibM
un HomiWttrpït4wiTurck,«rf0ltenM
nafypif/ MtK 0mitfrbe AerdeeenenGodToiAetttq;proi^/ ofretot]^
Sdtiifrgè tiotch etn cf ittoeti ^oft t ertetmm^
vranck- ^'Lciyffl vi^dctitck^Mtm fmian9f|mi|itifitacRtefm/ («EBl^Ptit»^
nickingn ttfchaccmderrett^ &'3ngeVDan&entianSpangienfunent)anntaIfimftinrm
spangten betfteti etioDetboop fragoi ttpt0eb|eciit)atiKeg£eringc, müfe ba^^n ^^
eock. ben ffx^éMT0c^^Mtwn\vm\immt^^/^
oocT ''^ ^^ jbtabt/llU MUS^&n: Of Jerulaleoi, WUt tecUn»# Sga al^JenifaleiB.
Qier naefad rtn mcU&taiicte Duy f ter eece tiecfteben too^btt ititt ttoee
gtilde Lteuweo, momfatigen een gouden Croon ; tnaecna wtaSb^^I ^et
epnbefief liiereb^gena&en / enbaer fulfenbjoet^l^
sgn/trerrelt met tieei oQ^gi enanbece becant^^
titetlatiabaernae een aifgemepttebietie/ etc. |
Q^efe nabolgenbe ^joplKep ixuetA 6p gebal gebonben in tra
picc baet een t^aer gaiibt-felioenen in opst&^trolt tnacen / tiie eenennp tre
vdmt^athat^t |iaU)e/gerti^ben obec 60 ^nineen4>ubt SzxKchcifêsii^
in toobe Xettecen/ (upbenbe a1^ boUbt*
Een groo- Ben grooten eB,getrottwen DraeckTal door fijn ^^erkrachc^e^uan de 07"
ten Dr.:eck« dige verraders uy tbannen, in fiJD-hoQghixioed (albyin haerX^ndc J&oaieff,i^f
(alVranckrtjckonderdrucken, by M yeelKoniockrilcken'heibeckea, £]^
gantlcbe leven fal vi(5U>rieus ^ijn , en fai eyndlijck oiet den Koningh^e^oet
zijn als Keyfef.
Het vfoni ^tt geUitffe jaetlidn befe ntaenüpciie ^^tooxu^icatimmmsiiii^ ttietge^
deri^cke openbaert toa;ben / m^r Mfe ^Smhoet gki in i^gjcmeiêec/ tec be
^reto tDOribetl^^i^eonf&eecingebi^lneciatlfdli^^^^
lANVA- €imffös(b-teaenbianbte^falffebuetu^
1^1 VS. een fthtt lant tian £afopa;bttLanMif taalcSTal eetfE becbefhrueert bui^n.
r E Bti^. IBIIe j&atkn metarcnchtenlti^xio^g^^ / vttet SanSit cu^
A KI V s. ^tnuen / mdiffiect M^tiltn/ ftooj^manfcgap loófiA obei: al te inater en te
tonb^iKVbtifiefi/ pebo: Eatibt tno?btgenoo^
StdBSttllienen 1naten« Wac wil dan van u, o Sch^tUxuk, worden ?
M¥. E a T. . -Den Oceaen fal banA^tDèlbij^ j^nifiéegencai kuuibenmdi^
fmUm I Ibo'bat SCft-bancgen 09 berfctiepben|tIaetfen.&aei:fie)0Qmr'
Hoiiandr. piftAitnHen bberloopen /googli-lndtet aber al in alle £anben ; eeti ^
. 4£eci^toat. EylandcfaltantfcO ban beSee onberïootMsn / baec lie tUiee^I^tupfmtet
4?»mtt}ei:neniMt toeren/ «aer bten be font^enkanJ^enPjin^f^Agpuirbier^
be^fcIf^ToD^gg) $gn oggefl^gen tegen^Xie M«jefteyifio(U«.
A F i^ 1 1^. 4Setf b;ee1p|(^en Zee-ftogj^/ fbobanigti ^ noo^ tMMQbb'ftiigetaM^ i^;
tnaer 1^002 gettnatet toobecfalnptjpienal^wroobeS^e/ J^o^^Meiiiali^^
^ng^^tui» tnatecinDloebtbetariberti^; Bagélandrglipfiiltudrddenftitspl^tecgt
wtfcofKus. geöben/Godgel)ebatgöpnafönfloebtSeptt»cj»?to,*meiig^^ naec
een6wbt8el)ec!)tfiatgD]^ol)e()9mneiu ..
faUmwaM^aimntmnet^ Mur iwiitfiitdiitiiitiiQfltM '« v^»-
fynkidnlltoiiiien/fM&atxaf|ra)Drabl{Rie 11"^^.^
mogen &etilic«: ja tiaaiitolliq^ftAnm ff itum long^m^itm^tmt^Sim Man.
ttim&rabrftomen.
iSlIcbteinitieiilieciaiivIiciii/felfi^ tfsiff inöart i$nurab>iiefmi/ etc
i^ul(iieii9im-8(ootmt^9bti/ fooDanijvnjKetQfchliaii mater fai 'et i^tiv^
tie foItMten fullen ban ^Uti fiaet gemeet niet tonnen ügagen ; be aetbe fal gebrek v«.
boo}berJMinen6ittetoanmidfianDecenIiet^/ engtieengra^boqj^ waer.
i^ergjonnen bcKQt&ienaen.
^ko^e pefittemiale (kcbten en ff etfcef al ten gantfc^ aerbbobem {^^ av g v s-
öecfeeny tnm menftljUjcfie gefidcbte fa betflüiOen/ Dattec niet «rbepöer* ^ v ^f;. ..
genoegtl fulirn ^n om hm ^egff te Herfanielen of de tmicbten öe^ ianOt^ Xncn!
faitepbnti iniiefejIdaemralIenruIcjEiefuienwnbanAinciienteB^^ sanckeoje
en Saegen toaii 't^^offen bomen /fo batfe bet ftoojn 09 bet beibt / be vuegen.
teticbten aen be boomen fulle» becffinben/ bat allr^ onbtucbtbarc fal jtjn*
#e menfcben bie ban in befemaent leben/ fullen meer becifeec/ bjoeföeyt/
bonger^^noQbtyen eilenbeiiptfiaen/ ban bie ban lerur«t«iKift boen Ttcus bec
beleoerbe.
i^ecfapsoenbafibéfêmanttfalfbonnatuedps^n /enbet^rcbcgelifo septem-
onbemioi^mi^betpIaegben/batanetlepBeebectottenfalopbec aecbe/ ot «e^de
't tamm fuicben meenigbte ban l^Uegen en <aebio}mte bjoeben fal/ bat be vergif jghr.
aetbe betgiftiBbt fal tnojbm/ én geen bin^bt fal bonnen booubjengen*
4Sen genere biette ban gtanen en hongbec^noobt fal fiebbetfpjepben octo.
ober bemeeffe^atien ban Europa, fuobatbet binbt aenfijn^ieoebet^ ^Die^;«« •
bojfle ban bbnget fal berfmaeftten* Granen,
^aer berti^oont f{cb fcbteliich en onberbiaebt een grooten Over wtDner, n o v e m-
be toerelt to^bt ban befe# Ifian^ gerucbte becbmt/bebKleb fc jttel^cb/al^ '^ ^ ^-
Au^uftus. t)}ebe fcbencbt aen be gantfcbe bierelt.
IIIIe^Njlogc» epnbigen/ Religie too;bt ober al be bierelt oprecbtgei^ ^ ^
biebt/eenalgetnepneBjebe/ geen meet berraebtofce rebellie; nietlanil
baernae blincbt bet trcmpet/ en Cbri^a^qpenbaertlicb*
Vcrfchcydcn Aenmcrckinghen over het Leven en de Doodt
van K A B. £ L > ge wefene Koning van Engelandc
.AkblStuailt, befhl laet^ Koning Tan Engelanc, i$ fftffOp
• ren tot Dttmfefiin in Schoclaot* omtrent I f m^Ien ban Edenburg»
opbe» i9Noveniber,idoo.fni bevf(48|atenenomttent 71 bagen
geleefr : iH^flierf(tt'tbegtnbatff0ni!Boo}triaer. ©ttfcbepbro l'}^l^
Cbaraaexeaofte Bdchrjrvingen toogbenbünj^emgebaeni fommige bet^ j%r. ^
-...*.«'•" 45 2 beffen
(4 8)
rdkAncMtM t ftpbdoilltcmo tfWcf tf inbit Wit/tett<ttt.l it t f d ft fpftiM
1l9iMli|iic||ti||iCtatfbiien tn Nor&xk Itm cm tcqnefttti^^ftmi^caii
Wfcni^ !NKm9NYU)ip/ irtmgaf/ f^
^ooten bpanbt al^ ban in Ceremoniën : ^ in teninte nift^fptai
audm 90f I liaii t)ef e i^atte/ maêt bp foefite teel eer ($n cpi^
tM^Cfeacuerente^reffaen. IH^for|pteii1liel/ fior^oQi^epgm
iiifirl^tm/jfiellie/^eeftbpUaerfnnaecbcttQeab^^ Hm
ll{ite«fM)tp&en ten&e»&Dgelfchei>-lliMfeiitieeic€&^
4&enieente0e&e tet|^iipfini«iit |^ f^triemeiittf ^cihDiiotter, en ^pergatfr^
Oent'OxfcKd,tiaerwfllfyinyetfoon4M#j^^
om f^ begefcie te telDoen bp'^een tietf aterc tmit/ en ^Dhé Iiat f^ i^^
geöaen gmien/ en (aec üoofj^aceiieefoneMn nnjUMen mficUUuett/tin
batfpnocj^an^inane^ftaecnietentofl&entaegeaiia^tyranDtkdiehi]-
fepbefiatgpggeqodtMerbHaneekiÜSaffafcfr-^aiMnent/ mmkttuÉi
uptceci)ten/etc. befeter^aOeMAftttentenrctianllaUeUMilaitiel^
bie Defe ongelucfimt Edd-lay deobaniiem geMoten ; maet t bttn^ljicii
fiatfefofoubengeuionttooatien/MeopfhteiitMteaterl^te
IememteWeftinunftertetIieten/toeirlirnoc^o|i|i^enfit/etc; ^ta
tiioegI|n{etfeernaDr0emeene2eic/nae||n«beian0*eotl»re9aim^
defe Btmtimtfieeft^iil^mttmnflj^
nietenm^cliteluedten/ om HatlRi alc^iitfkirbe/ batte Pnrüegittekk
S^bepaelttoa^; maerUenit<feIj^lienHacriot|ieeft^UerM(e$4Hc*
tie tot fi^n BabtcIanM Duer moétenimalen arn fieescoo dea Canceliet.te
'teontcatpmatmineet&e/ enmettecfitdfooiDeigl^doomtiMetètiantm
onben Schot iioo;fi|n atbepbt / alfte lemmer ftembengnocen Segj^ ont^
tiameettrP&oobttDa^/enbatopetntecllmM^lwtiipr* i^mgofract
beefombe GemeentevaoBngcJandt, enbafuptbef^oAiieom^tiiefjiiiia^
tetiKoniii9tAia0/f90M^M}tenf*tNmpUc6i^-|^^ 9i
SSo;9et#tb^ Lonooii , ff^tmif^ gtm met pitegiftoteKgaiieti seMtisq:
flatteetVe» / en bat ||if)emitt f§n laetfle noobt metmetcRcIgcbcfbmmai
i aitó^batftLtett|cftbidcen/e»i)abbrte09(lcibi^
Ben: bpaibienlipoopei^ Pariementf)abbetei»neeflert/ftetaiiefb|^pgr»
rabenbaneeneiibMiflftlMlHenbe/batlipbeliilbedtabtfoitb^
Öioetentaeejpeti; tiiat|pfouBegèbaeii1MilmiMim|KKVatei(I^
begeiiregen/ f^GodefteRent* ilpfepbebicftma^^bacbenooptog^bete^
Stiim;bigetebcI8t.|i6ef{frbe/ enbaitfietlicgamtbaiibribcafetfiegcoof
^b6o;t)ecl|QOflf. Seii|re&*tteffiaettuptbemonbr ten ^ beftig^
Edei'iuyden , bieHemin beIaetfieooiIogt)enbienben /batf]pteeccott)iA(f
bpalMw bat tetilkmiiigI(t)etPai^]emeDtboo;lD^ ba»
, bett/ barSfpbe'grodtflt Cprattfoubegeüee^mnbieober be BogpsUen ooA
fteregeftt be^ / en baetbm i^ ^t batfe^liibnettgli Vaben bM ^^
naent boe|^een^moel)tnitoo|»en/inait f)MHfbmnittiit^tciKbat|p meefbi
ban
^ m 6i«Wtf iw^ötnbeianlnrfr ©o migflaffy / Tui, tat, firgte w/^ <" *^^-
*■ Icn Voorucn geen aadercWct in Eiïgclaivt hebbén, Alsfcetfwccrt, i^JpttdMe
^ tMoetnptm / ün «paifDar ^tmtlm en onbelnnmm n?2etttoi » op ben
- errjtenfeai^tiat &11D002 'l^üfbmiTixftitif ottivarrecbt/barticbfimibp
S0tiAï^llDOfit/m^tfi j^pnlft altoo^ geff amett / mart l^acfrfen: btftmc::
' teftig^inetipraotejComattiernJUoectobebig^ algegntnetiftS paby
IfieniWelgcfieiitiiictntmrrii Koning) mbpattrtetirmiiger ttfbfibrtafl/
^: fotoa$'tticdfxcaenrouboe4?afienbie't nieten brtto goebatmen
:: tjem notmoebigcr aenboojt quam/ boeftp fpïltifler en trotfectoa^ / en ber«
^ DcraftaeerS^ tnaetboojmeelientubtiroebêtitbebatbeonbefcfiae^
':i ^otitejo^rloont / enbe vroomc berfinaebt teierben / boo;befir f^e onbol^
t raaecbtgept ïDietb een bspmbebioen Hoveling gljenootfoetftt te fegDÖtn /
£1 tKattergeenmibbdenlna^omeenbeenbanI)dnteiicifgen/aI^ metonbe^
: ftft0fce jen oufatfbenlpbe tmxqben &em te bleiien -y mfdf^noc^an^en
f. tDd^nietfiut4banttioin|tai/noi^
s jnn^flecS^ tioeejpuiffagten ontmoet /bie|)e^
X firjmdbiiJge^
^ fd^cm t»P ^tlparlentent Iido} RebeUen » tioetoeire IneitteBIcIt beroepen
t. \na^/enbenieten1c|et;ltfnot|ientDa^ttfc5epbenj^^
i frnt; bot;&I)iet9^en]^dcebictocienbebrlËiembeIeefbirCD!2ejr^
r. ^emj^een ParletneDtnoemenibijtenDanfiJn anbere^^ieben acnliaer/
:j JtoemtJEltitUSQGeoeraelFiirfax . bieboen be^ PflrleaienisGeneradtna^/
: ticietfiruüfiiheniSienetAei f ienfeeton(beIrefben(CpteIbooï(boeenbe^t0D
) Jlgan/lNui^taDMeefbKn />alian(en ^deiit^anal^ Faix fax yxfB$ en i^ : ge^
i \Blflittf£iaettaii}fqu^^
; miXSmtAj !banhi opbiettlbtboen'bebDojfatenbdnbeStuansniaet atme
. Stewards (botid^^genxen) tnaten ban een Schotfe Familie, ioetbegant^
i fcfjetnerrb bblbedrn./ toiant bit i$ beretj^ltaninietnaer upt beipamilie
lian^beistuairtstipfflfe^teni^ / en^en anbe]^ / ^oetnelfp jebectboo; ^
tmWsmtièi^mm'Son Hantqglienlmn ^dho^hmdc ndorh öateepgben
<C|)?an|)idton,Jtie^ÖdEen. |g^i:n,ioa^nier&ertot1miwon!tup^eptg&e^
^mseoi iEttaiai^^^nJUepjoioibrd omupttnbb^ banbe PKy fio^nomiebe
iiee;aI(It^neban&etettdet^onbe^^ beb^aomrneetbelip/ entoa^
arteMUSriRffombielneglmintelIaen / tnaljStipti^bebe /footDadgd:
mct^arjpvoütebob^cQtitf^pteubetbajgenj^^ ; Hpcnljecftoorft fUn affec»
titimx1it^teb;£i^£umJ^tg^ 4 en bit tstflebe
Kx^inf^nnc liid/:etttrefpróöeff(:{^^^ öópjtïr ölngemigrfïen. J^p
lcxia^O^>neIUg&ep]^bat(g^ iu alle^bitttP^D^öe/ errbc een fecr motpefölbe
fafijema.S^tlftetti aen ©txibefafte tijjoiibm ; öarr öpïicïjrrtöcft öan ïoeecb/
'teiispbattar^etéinttuiceöiumetfönfjpgcntuil/p^o^t/ofoojbeeïov^^^^
rrnauam ; foo bat fommige upcöeemfcbe Prlhcen brm boo2 eenbaifrOm
!^ïin^
^in^pVbm afoemadt/fitlMii tmm Itief^ tamst noopt mftii^/ 'tet
KcotfgnepgenDoojëeel. i^a&rf^oo}Dedfoo|tefoiitttgrtaiee^ia^@i
srip loelgaeutaien fctuatitet toats / &p gab een ndmaecliten £deiimi
getoeefi / en tjoetoel ||p m feet gntUielgc&e en f)oog!)tDietit^&e confultatet
en f^tAitgtht affapcen idoeche taet en toiöige reoenen bp tqacgte/ tnact
om fulclè^ fo/ ofce fo niet en begoojbe te 30n i foo liet dp fitb nocj^tatij
feecUctitelgciitoecIeptien tianfi^n alOerg^plfaemfle raebt enbonOiserefo
Iutien/enaIfooUct)t bej^atenomeenofttiepUgei^ennecgen^nafoogepI
famentaeHtt'omjtielfen: ^pftónbe na be Logica argueeten/ enfiefi^ac
gumcnten bonfiigb fojmeeten / nod)tan^ en paöb' tm bp na nopt detg^
lucftompet^ttibe epgentlgcbefin tebeflupten/ of geringer tei^^ta
tonben ^m facgt oberrebenett l^p ina^ nergens fo feer bo^ bebjeeS/ofti
niet^ bat gem foo tegen^ be bo}fl tta^ al^ j^et beroepen ban een Pariemeor,
ben naem ban bien toa^fiem OS tm Bulieback : gefijrii bP traegj^ tna^ói
fiet cireerenban een Parkmenc, foo bia^ gp oocb graegii om bie tt boen tif^
folbeeren ; befe tm af Iieerigl^epbt aen eenigtie beftige X^betitan 't i^j
be&ent sijnbe/ gebben fp 'X epnbl^ii upt loo^hepc en boo2 noobt be^ tg/ü^
foo geguppt/ bat ftp onbertepc&enbe bet ronfenteeren ban eenDsie-Jiur^
Pariemenc , Ofte alp een conttnuecle gebuerigbepr aen bit teg{)entaioqM
Parlcmenc, een faecbe baer bp ficfl felben bichmael^ ober be^afc 5ee^/ en
oocftalfobichmaeljS ben getie bie gembaer toe aenpojben ; eniUmmrter
icb bertoonbert ober bat f0n feggen ( inbien bet t fpne taia^ / f^^aiamt
'ttDijfelbe ) in bat SSoecg onbr r fgn naem uptgegaen / tnaer in fv«msib'
neertbatbit Parlement footDeIboo;f|inepgenber&ie0ngeenj|6en«8P^
j^epbt/ al^ boo;|^et aenraben ban anberen/ beroq;ien ttiaii \ baer get p^
een tomeltjcb genoegg ii I bat dKeen be noobt en bet aengontien bec En-
geifen * bie met beschotten niet en intlbenbecbten/beeeniglieooïfaedi
nier ban tna^ : be Schotten boentnael^ Nieu w-Cafteel|n gebbenbe^ ÏBat
Set saoecg felfi^belangtit/ baer in jtin foo bed bingen begrepen trir ^n rp
gen SSjiebenonber ftfn epgen ganbraen be ttoninginnegbnrgsebeti/ tm
trariesi|n/t bat ic&getmeefie baer ban boo2 Apocryphagonbe^ be Medi-
fatten ofte Pfalmen ;iin altemael ban anberen baer bp geboeggt : fommigi
loffe papieren /lüoeeticAtoelbatbp gebabtbeeft / maerfpens^ nergmi
na in foo goeben ojberegbeb^acbt etr. ^ocbtnat Utl irli bier bed bai
feggen/ 't xi genoegb banben geleerben Milton beanttaioojt. ^etben M
^engefienbatbpombetberlie^banfgnbolc&ofte ^olbaeten/ zxt^ U
b^oeft tna^/of fijn gerte upt nature gemooutè baer toe bêrbart i^getoeel
laetic&an beren oojbeden* Coen bet Parlement tot baer ongelurïheenigi
J&annen in het weften tot Madboroogh gabben beclooren/ enbe batfpi^
éenbeerlncheftantfonberRoufenof fcboencn/ ofbpna fonber lileebecr
tot een CriumiJb in Oxford geboert ttiierben/bpfagb bet met goebeot
aen/ enbe en gaf niet een^ommilTte batfeonberbouben mocbten too;i
ja fommige bie baer bp toaren mercftten bat bP baer in becmskecK fcbc
biergeiyche e):emplen foubicli meer bonnen berbaelen/ maerbttfp
bit marl genoegb i bitfaUrftflecb^toteenbeflnpt bdn befe materie
bp
(n)
McRitibeftiioatii&cti/ ^rbaitobeyngirlMrliooiof tcgen^bem ttocgtm
foo tocpnigti acgtebe / ge&ben getn lüer om aHecn bedaeten/ m (Ün naec ,
j^elf^j^srioctmitegrfiffltian^fnCaiiiiiggt^ 6p foitttaige fii
acj^m» gctioiwn/ en bamr op tauijten befouDct^
tiensf fonOeeet« Mm j^eefc gemetcbttot bp grctigb ^d^ iti't erteti/ en
niet aflbeerigftomti^ eimtenmeltiti tebjincte^
inf]^neerercttientB|i^b»tieeI eet lieftigb d^ mofteraet: al# tiP teboet
Sjamd ^at taia^ beei eer tomn a{0 gaen ; |i toa^enfin^ tot aulfiggept
oene«n/ iwt Oet niaece)! fmc im# bpjnfih^
9ébm/in toelcber^ lactf^ bpbtelfet j^feglt macb tiMn&eti cepn en net tf
naen/df^toepOt^eniuifieBIciulin'talgfnieene^
De/ennocbtan^btebaerraibttatbpteUBbtfaemttia^/booItkieiTe: bp
imit^mOMmBtttaffdtmtti^ jto \iia^ eenigec
matèb^^cft/entDa«ti'eenigeoi«fim1iA^Ii4tta^
fcbópraflttmiimt den CoubgUijck^n S<ittv«reyB,enIióen fomimge ban fKn
Edeilnyden graibe gmtemteonlMiftenban bien boo;|ie&ên/fo antkoo^
bebP / wamm bpi^at fcgipbooifpnengbenplmrietiiutenn^^
tenttoaieren/betbidciieivoccafiebetfibtiiinocbtebto jifn/ baec
fónuniffeEdfliyyden baet patrimonp fooon-nuttelbtfi InauIfiuBiepten
80^Mpepi||t)mqnifii|>( bat «enfltv tot gaec eereen reputatie/ en tot
6ooibedbanbec(lpifIt9iMt»^^
batyeder cén fijncyffen pbaocafy baddc»en das wasde(iiQe»io(uen^bei; voJck
bet ioo rekenté ®eeu babben eeh^iaet geboeien ban üm/ infonberbe^bc
be PumcyoenboenniaeU fogenoemt/ombattobetCapeltcSommerret-
; huysbobsbeConioginnelietwrbten/ baerpuMpcBeMisingebaentoiett:
: ncvbtanpenbia^bbsitm Papift, of bat bp eenige ban baere geboeien ma^
' inttnetrbe/ nodf mp en gebet^ niet bat pem fjmhi obpt berbieten toiert:
; icBquaoibaerfcIfi^fen; om teiKtfcbenboen bePrieft^rbeMiibebe/ mao:'
' ben tfo^er enanbetf b^en mp on-beleefbelicii baer upt gefloten/ hiaer
; obetiebpjotefteerbebaernoopttnebertefiomen»
^t baben ban Coningen en f^sincen taiojben met beele oogen aenge»
l fien/taaerbanfommigeofftbeeloffficii-fienbe^n: foolangpal^lop in
] wfeS^ereltleben/en&oroienUipmetgeenSaaaeo maer met be Soooen
Adams becitferen/bieai^naeenige co}rtqpttenrupc&en« Seelebeb^*
ben ^em oocfi befcbulbigit ban bat bp aen ben Paus fcteeef boen bp in
Spangienta)a$$9nberegeboeIbenquaI^iibdnbem/on|batjip bePriefters
: foobeelbfpifAc^gaf/en Mr. Pim arbeptenfnieet ntettebergeefi^om fgn
' foute baer boo; te bergrooten. S^aerom bP foo tpel in een bojgerlpe ma^
nier aen ben Paus nieten moebtefcbiijben/al^ fbnUmbaffabeur fenben en
: ftfi^i^benaen ben grooten Tardc,en tianicgnietmerben/bat bP fllngnn^e
behiee# aen tUt Pnefters Ue in fgne Dominien ^en rebdUe babbenberoo^
&ecRt/boo;biaerbeIiefbegebiebt mpbaerbeeleereengoetai^ quaet gê^
; boelen ban te bobben / mtm albienbat btt gbebieubanbegbemeene
i^ mti;
> (ir»)
mmMliriMtiieMfettittirettiiaBteemf / (Mn bümtrgelbtri^tliifitittt
fiMtffifbuMirieltoftetianpmKniorofiifer lit«0t triMatiiiiiirtitniM
-— -^-*- *-«^^^-- -«--^j ^^-^_— ^*^^ *
0Cllmlftttlieftt IB0JiCII*
Op&M 17 February léSz, naetSpangien;gtll9eit(lnaVraiMtri}ck,etttK
Semd^retifetf QMi gMfMtfMfe^^grMAMSptaagienmKSidrietto
QerfogpbanBückinghamtetjprelfcf)^ , een Men
boen befeviMmfeh mtt tn tmi&MtWötmi / maer tuiDfecfpfe irilfwfeet
Oieii|^f0mfiéédcftteHri^aenM bedfatfiymfi^mitiiitioeitd
fbuDe gimt&t in fgn fotft metir bmigni ; |^ttiti#efti tiolciifeaei^itrfii^]
man gcootf ^gotir mee teeèf /enDe bid met Roet ftumnimi IMoter-ft
quam ; enteatfie)nfaDte0aerp^rM|^CttmR<K>iii(ciieRd
6e/ftaer maecEiten tieeT torftdnb toe InpDeti tteMigH floarfgbept af/ a\<
't Befe j^atir ttfet ghïbetHfcR fétmy^ itibe; Steiife alobee De^ojoctnC
reformeert todren getkieeff ^ Haet'en-botini'liaMenfpeengMitbectt
toen 0]^ ben ttonin]} bat |^ tnel gefmbeier t tta^in f|jn epgen Gerefomv
de Religie , en heft men toet ojberrfimbe fcfiaffen téjfymffft bedgepbi
Priefteren, biê opIróerré1ftemn]][enarehoaffemf^
Konïngh ^ ^KmbajÖ berf 17 Mariytótf flierfbeiitlcmiitsftlacobtts: Oat o
fimdoodt feSenjaetbootölecben beSJajoÖet^tia» LHrtncnitiW^^
' toaer ban ober be /goooffietben / gfiebnetenbé bié rSSffiitWith giet
re/ibemie/ ^bbtf toohberinclte 6atmi)ettt|ri[)etrt:fmi(eeiMnb^ / bie tn
ben Koning': berfcbepbene^eboelenenbifputettbfielett tfyéi Wt i^o
ïöcit/ of fp ban cif dTnfante beter boo? befe ^atte toate getoeejl/ 't 5p
'ttotl/ girtParlen^ntnoefitan^ombearootefierfeebettonfbena O
op ben 10 Augufti i(J2t. en fcftepbe op oen t2.be^felfbenieaem:^ ;
fa&en gierbantoietbéngefeptttoeebetleptesifn/ b'eeneombot be^
togh van BuckmgbaflD fgn emen^ïibbrhtoietenfoub^miible^ee '
ben toegen honing locobasboobt ; b'aribete toaj^ : om bat f0h Xfó ^
ÖetboïcRbetfcl)epbene$2opofttienboo2f{eIbe/biefenftteiitoiIbetii
eetén: batb^%»ming lacobasboo) eenbetJgiftigrpfapf{ei:bati
&b«tt»jaBotftetaenfiKiJMf«r4fttnpwnrt/^
miA49ai»K\mimt9iea muil ii M ii M iwUwffctt : msmMBvdian^btm
fciBiKoBinehtadtwnrpijie/mliat»mlwi n rttu ; omtiattoenfiécParie-
tneotoitiimetlietiatnKn Bockingbam ontetfonfunfoube/ raDatinni be
9lcMMinf|NwttefcfiulMiioe batteopoefUtedmtnen^brmiiitegrben
fntetHooger-Hojrt, fbQdcqc^Maiefteytaplxtefirlfbet^/iteani^afie
, bctmwOcti tiKri^tot eenoffüimc tam 6epbei^imrai/Bacltingh4i» f^ f^m
. BcgclMnoiiitctoffhi/ninamJbininiee/ttt. ^intiooicaecitfelipttptiie
; gunfilgaiigfttegenttoojUab Parlement jjdf^biegemmerfitoeggetiaeit
' )iMtm«90MUMiM ^fiwc taenigtoatrini^flagtitiabOe/lMtJbp t Par-
, leinentiBmiiBSfai»mf|ttnepgecfie/tedtii«e<n't^iiti4iitergif/ba<t
2 nocgDm»erfoimbtet»iv&«tltntoinbt!ln3eabec)^^
: banJuftitietrfïonpcnVtoa^imtecnmoetittDaUgelianbt^fC&ttiKpg^
! ihaet«ptrtetgbtVB«^ltoItiftigdatj«ig/nibejpi^niaeren;(lParJeiM
' telwtoepen/baetnade(ft9P8eiMK^$d^feUKnboofalt||bteteifeliecni/
^ ofteDeGemeentevaoEngeiandttelietinn^ecen} ^actml^gem^^tte
l liieaeptlM'mfi^iantNUecfifal tonnen afkDifTcj^/ bj(|irnige&uetia6f<d
' aenSongfim / bat to metfiln Parlement ttoifEebe / om bat fp nabojftoten
^ |^ea<q^tDattirfffef!fnltab(ctotb*ontt|b^boobtiiccartltttDa^ . ^
^ ^ ben 1. Febmary itf if . \lMecb to i^ticoont te Weftomnfter , Willem «f 7X
• l4i«AiMimiOerbebenimbengetBooid^iientfeb«nfiB}ineecbeeennieutm/kr^^^^
enbe in to^tomenbe Meert tniecb een Parlement toeberom op nieuln jrecis:
^ teert/ enbaecintatfetbMootagubefcfmlMglitbanPaeprcheenArmtniaen-
fchegletioeten; enBackingbamtariecbtaieeefvbentoet^fieen^lQac^
('■ (Cetimebefe^Pariementsfbnbtj^ombeBiflcboppen. beffraffenbeliate
.ttaeg6<vt/embatfki||emnleteninfó;nieetben|^{ipbeileccfiell(cliefft>
^^1|m nMC^ebeiMabecemt)oo}tDBec ^ W^lD4Uiatt»o}Mepen^
> ^c^fikf9 tiSOfhmtft tnaten/ en^ gemadtfttfciibat dpfe met geit mo^
'teomtoopen. l^iec tta^tnebecom liet Parlement belemmert met Backio-
c:!'gbam en Briftol, blebetod^ ban^aer bepbenma#/ maet be minfie b}ien:>
:^'5en|^abb7bcfiE&«bbenmaIlianbérenbattberraebberdNbitót; bemeeffe
: 'héfiiienbOenBriftbibeMaesbt/enoajbedbenbatl^qnalIJcftgeloonttoaf
tiifioci?dI^nbien^4nSpangien, Uuntmennie|;abebattomaerbot|Aen^
t!%n c0inmifl% oeoaen gabbe ; ^^nber birPariement ^fi gp Sir. Oadiejr ,
tO'tggsen Sir. lohan Elliot, Xebematenban 't Hnys der Gemeente, in atte^
i^'imomen/emftatf^footigeretifKfcittegett^Buckingbamliabbenoepnice»
i leert : 'ttva^ren boo^ affirontbooi'tPariementeneenfcbenbinQliebait -
ic^iaer 9|Aifle]He/een Lidtmaetvan hetHays ua^tefettenlttiptcn confent
(tfijanDetigupf; defkfaeelielDiecbquaJ^cftfigenoniiro; enbodtbeTeoian»
ii^^efj^nonbinghebejiegettingMb^ftlietPaiièihmliemtemiffo :
di<'^eIetoarenf\»aerttnMWg||Oberbctimgaiibet/en^c^tenbatbpepnbI0cii
jiii^eïtninnenofbetnefentDilbe. «t^pbeit i<; juny 1626. boetbPlietPaTie-,
runt frgepbéh/ ènbatombatf^ Backingbam niet booj'trecbt fonben fle»
•DJ»' , Ü 2. pen)
(54) _,_,,_^
ptUi Cmtetcft(ti1MneMopD0d^o(fcctbrtitffSiMif^^
mt be gnnfie Uaa eeti pi^mm/ en bietvcfitiiaectMnitttftetett / of een
nieutoe creatuet Uia^/Die f||ii9aiier geimmt/etiltp Detant botoetft ^^
Oel)oiri)riit|ab&e«
5|iiCritfdWgeJaerin9u9uBti4tDiertf{|ii^Mn DenConiDgh van Deen-
marcken to een battalptiatt AiUpg^Bm/^lMi €minmJbimUttin
bjoriBli/ofmetuatpmningtim taplem ttontoloafli^liMoofoerdffi^^
ren/en Uieet itU niet / bit benirfi feecto; ter ben oubenConinsti mibtt g^
bcclit noopt onfeii Coningh bonbe febogen/maer ftnoer bat gy naüjn bec#
mogen/baet toeacbepDeom ftemfgnconindtencfcteboentiecIiefeR; bic
liebb'ic&ttptbeniontbaneenen Dr.M«biebcnCooiiigbvao Deenmarckeo
$oo2be feosm/ 't gene icR nn fcfugbe*
Inanno i627;tK^&P^&9mntteIeiigetaH)i2!ben^nina't EylancRee
tn Vranckrijck te boeten / onber liet teiept ban Backingbam bteonfr bib
Maers in bat tompige beffepn betlooren / bie ban beFraofen tii iqp om
flacgdKmeftbiiecbeti gelept/booifietbnbecfiantbanfonimigebteb^Qfti'
etpaelfie commanbe baer boerben^maer geeft mp toeclof eet icli bpiberga/
te ber&aelen 't ffyim ith betflaen l^bbe upt bemonbt ban een Uoq^umr
CorndbteinbteoiveluddgeeicpebitietDietbegefnv en etatair
be Itttlgl^^taet/eengefQjoten Bpantbanbenrj^eetoflO ban Bwkiagim
befen toiett let betlie^ ban on^ taolcii iQineipdicfi te laf^
bag&toenfpnabefcbeepentetiteetben. 3de faeche toa^ bu^ geiegm:
'^ jftacfit^ eet fp tetireerben/ btht ben Hertogb ben iKttlgi^- taet lieqiabe»
ten/entoonbebaet l)oe noobigj^batljetibia^oni 'i anberen-bamH^ tete»
titeren/en bat DP tn iuqtig^-affapten gantfcb ongeoeffent ^be/liwAan:'
belbanbennabolgenben bagibebitecttebe^ Htggg^-Qaeb^fiietoienliet
benbienfi banfUnepggniperfoontoanalité ban een flecgt folHae^ gatt
aenbiebenbe:bentnii^^fiaebttieeftmetb}pconrentbenonbenpS<^W^^
lemCounney|^bettifnbtbanbefefaeciieop-in|eb;agen: befenCoanney
mageen f toaetmoebiggengiertgaett/ beVnelciie zoof^ojatentiooiflecgt
Capf tepn in Hollaiidt gebient gebbenbe / in befe toebt boof S^Borro ws tot
Coroel betbooten toietb ; fiurrows im atserleben en Coortn^y b^imbt({r
Cornel jpbe / toierb bem befaRe beboldt om on^ boIiÉ be(|onbes.baer af
te lialen/ boeg I^P Ö^eft of boo; giieb^hqan oojbeel of boo}ftofftg|^epibt De
fabeniet koel bdepb ||ebbenbe/betoo}fakbt bat on^ bolcb meefi nitbet-st'
Iiacl^t toietben^ Coarcney bbef fdf#inbepe&el (ie&en / entoietb boo; fijn
hnttftt notg gefalbeett; bie upcnep/ ó berghr mij n Capit^y n, mart ben ac^
men jBan'Ueeffelfi^tabeloop/ om (gn JSSee^et^Iebrn te falbeeten.
<EenboegeI^geb^tettoijIf^tnbat &yla0dtoefbirn/quamften Uoojii
Cotthney nenbof^/bocjlfcgampteaf op^nfUlcligosié btenj^pgabbe fo
bat 'tistnitfirom tetetb/en 5pbaet boo; bef)oubeti: Gourtney toebettomen^
be/bf eft mpget fittcli gout^getoont/enbe liifiotie bettett; benftontng onfil
' "^labeaenlietfiyiaadc Ree betflaen tiebbenitt ^ mebegetlanbrnban bet
i^et^
banfoo beelMóeciie IBatroofen/ ofbcn i^rttoaö eraimneecen/ fo geeft bp
den k^mh laten goobfelianien/Dat bp (t(Il obec bet beclie^ niet en fouOe
beti^oeben/ Uiantte i^o^tupne be^ oiqCogf)^ toa^ onfeecliec«
fCnno £627. in ManiobiietDeen ParlemeiJtopnieatDgectteett /teggenj!
Buckioghainggep^cebeett in luaio. enbe gep}blon0eert totOdober » in
Meert baet aen gefcgepDen/om bat Willem LaudArch-biflchop van Caotcl-
bergh ban 'c Huy s der Gemeente toiecb opgebjagen / en na ftjn onbergang
getracgt ; ^aet toietben ooth 9lttibelen in-gegeben tegen^ Buckingbamj
bocbbptoietbboojfleftenoiiben 2; Augufti i6zl. toenbP opfgnbertrech
flonbt ontRocheU^tttelcR toen belegert tta^/tep;obianbeeten.DeeIebie^
len ftlacbtiggobec ben Koning . eet^om batijpbeFranfchenalfideerbein
be fcbepenban Rochel te betmrïen ; ten anbrren om bat bp bie ban Roebel
im affi^ecbe ttó&en^ ben Koning van Vranckrijck , bocb alfeó toa^ te bersï
geefi^ / fotnmifiSehetriien b^tn berbalben bergbelehen bp een i^varce Tovc-
reffe» bte/ fo men fegbt/ bet 9ee ttd iian betoobeeen en befcbabigen/ ntaec
geen macbt en bebben ombie toebecom te genefen*
Coen Buckinghams boobt ben Koning eeefi geboobfcbiqpt taiiecb/ fo toa^
gp in be Itercft ; 9p en fcbeen niet feet gealteteett te ^n ober befe tyoiuge^
tnaetbeeft: bepjiebicatiemetpatientieuptgeboo^t/ bP gaf alleen Maxwd
boo2t eommtffieomb^ Hercogbs Cabinet t^aceefieecen / baec fynb^ieben
en bepmdbcRe infhuctien in Vnaren*
#ebet een/ bebalben eenigeblepenbe ^obelingen/ koaren bafï bibbt bat
Buckingbam boobt\»a^ / niet-te-min bleef alle^ in b'oubeploop foo tnelop
get Hof al$ in be Repabiijcke na fbn boot / taiaee upt beele fufiineecben bat
aïle quabe iSegeennge in bet Ü&tk niet ontflaen i^ upt Buckinghams Qua«'
Den raebt/ maer meefien-beelnpt be berbb}bene natucebanbe^ Kiontng^
epgen baefiigb booft. pen ko^
«Dp ben 29 May 1630 i^nbej&aturbag omtrent luernabemibbagtoierb ^c^^otil^dt
ben tegenUroojbigenRoning banScbotlanc geborenT^baeg^ baer ae quam f«oidt ge.
bCKoning tbtl'auisCrorsomiOob tebaniienboojbegeboojtebanfijnfoon* booreii.
d^tntxtM May 16^^. trocb bIF na Schoiiand^en tDterb baer geftrooht ben
j8Juny,5i|nbe Sol inbe7o'^« graebbanCancer.Lunatnbe/^^.banTanrti^. J^^^'
^n luIiusgabbebP eengebaeribcbe ober baert ban Brum Eyland , foo bat ^li^^
f)|i ter naeubser noobt bebouben ober raeclue/ eengbebeette ban fbti bup^- <^gh* ^^
caebtbleefin beloop. *«"•
tdnno 1 6^4 toierb bP Onaerlgch geplaeggt met factie in fffn i^f/ttaielcii
[lemfeer onruffigbmaecltte/maer bp 9rtt&e{enbee^&paue|loeberom in
oitnt en f!ilte geb;acbtei boenmael^ beeft bP oocR een fqare fcbattinge lé^
ten uptgaenjoter *t gamfe iSbc& / boo|gaen^ genoemt fcbeep-gelc, omto
men uptgaf battet tot onberboub Uia#banbe bloot/en boo;taaer eengroctt
jebeelte ban bien toiierb baa: toe gcimplopeert / be lÜBatroofen baermebe
j2ompteIp betaelt/ en 2 jaren acb ter een een tre^e bloot ban itonincib
ijf clie fcbepen toegeflelt/ ffreclienbe t^t groote reputatie ban be l^atie^
^n bit fcheep-gelc babbenbemeefle geen bebagen / jbnbe een pmpeïe
jonbt en aerbigbepjacttjcb omb'onberfaten tefcbattenenfcbeeren/ en
^ i tot
(5<)
tot^mj^itipEifeeoiittitattttebirageii; S(cktea$toeitf(QiColIedear
ut ploetf^ &aet icBleeO^e / mp g^encto fiat ni^n <&mtt ttr^^ 1 1 guibni/
rntitetmeet; i^'c&QtUipbeboottgetgt>enbp6eteirent0oo|Wfir tortto^
inleten becgelgcfteti /foo fuHen top groot onfietfctirp&t baet itt mttthtn/
alfoo &e noQttoenbtg||ept \an onfe Slrmeen te mamtmeerni ftilcft^ i$ ber^
e^cgcnbe / toant mgn jaetUciire Contttbutini aen be Miiine jijn bp nar
ofte meet al^ zoo guibeti^ / goetod imn Capitaél geenfin^meerdet f ^ ai|
boojDefen ; tegen bit fcljeep-gelt Rebben teel treffeItfc6e3iLnp&en8ettiti&
muteert/ foo bac t|et nott) epnbU|tft in 't Pftrletnent t^ afjsefc&af^.
S!n ^rnio 1638. quam be «oninginnejüloeber ban Vranckrijck , m
Moeder van d'£ngelfc KoninginDe, ÜPebUtoe ban Hendrick de IV. te Loq-
non in Engeland! Op ben i i Odober. ^p gabbe biepnigl) gefleep en Staet-
Juffers bpB^tr ; ben Koningbgeeft|^aerbeleefben|tiiengeneteuflt|c&ont'
Ijaelt/ fcf)oon battetpeber een tegen toa^ -, alfo men obferbeetbe bat toaer
of in toat Xanbt befe onbe ellenbige Koninginne nuam / baer bori^j^e ta>
^onbtoppefiilentieofo^Iogg/ of bieren tgbt/ of bVeneongelntii ofb'ao» .
bet ; 't i^ mp b;emt Iioefp foo ongliducEiigfi lionbejifn / ofieenigli %am -
baerfpinquam; 't^toaer/en'ti^mpfeertoelbeiient/batfomtnigeiap' <
ben geboren onber een ongeluc&igeronfieilatiebe^|^eniri(^('teo3pbat&ii^
ben be 4&ature en t'eenemael in ben geefi leb^n) fo macgni^ tmisa$fM
?;gn in 't gene fp bp ber ganbt nemen/bat al tojoeten m \DotltnfpmÊm
eer omrgcb engroot te tocoben in be toerelt/ fo if alle^ te toepnfmmi
gering leben te behomen /fctioon gj^enomen batfe met een goebtA)^
onberfhit too^ben om neeringe meete beginnen/ en batfe beel goebrenv^
ttoutoe S;ienben{|ebben biegaer onbertuffclienbe ganbt biebett. 'tHon
3f|nbatfoobanigenongi)eIuc6igen ipq^pn befenonbenKoningoiiieban
iUnt^-been aen bp-getooont geeft/ al$tat 'et gerehent toierb bMÉAon*
gelucftige ^jognofticatie ba^ pet^ guaet^ te {anbe baer fp qaam*
^n November ging een |p}ocIamatie upt om be^roote bergalieringe in
Schotlandt te boen fcljepben/bocgal tebergeefi^ ; toantoe Schotten j^ebben
V Hefe^djibilegie tiaer toebeljoorenbe/ bat toaer en toanneer 'tj^aet &rite^
«een Piaccaten of Beveeien ban öare Koninghen te gj^egooifamett /'t en 5f
at biePiaccaten met t)aer tpgïien gumeuren en pgantafpen ober-een &o^
men. ® efe Proclamatie en toierb niet alleen niet geacfjt maer bdfacgt bati
be Schotten, betoelc&etoonbenbat'etgaeremfitoa^/beginnenbetiolcBfó
toerbentotgaer epgenbefenfie/ en toiUenbegeenfto^geboojietigetl^anïi
Paepfe gemeene-Bede*Boeck j IJ^itboiCll-toerben ban be Schotcen fl^acH
foo beel te toegen bp onfe Prelaten bat fp be ooren opflaeclien / en p;incipa
Igc6beIupeBiflchoppen , betoelcfte bp ma!6anberen guamen/ en onbiq
j^aer epgöen Leviiifche Geüachte grootefommenggeltli upt-maeeftten t^
fnaintineeringge ban een*Armee teggen^ be Schotten, bien fp nu meer al
Turcken gateben/ JBerftgepben particuliere Hupben toojbèn lüittiteei
ten l^obe te compareeren/en gebtoongen groote fommen gelt^ te berfchiï
ten tot maintineeringe ban een Krmee* SItft liebb' fommige booren Ut
gen/bat t^m Koning in fijn ^tt^^t-Uftm boenmaelg boben be 6boooopo<
ben fleetlitts^fidUtt/smtgroötefaititnenbaatfooeen fupnige^iin^/Dfr
fulcbcgtttipte itAomfriiMri^^
<^p of OÜittetlt Hen 27. Marcy 16)9. ttOCft tien Koning naet Schodandc ,
fijnllcmeetudsdtieiiemboait/ koan: tKiiitotGencraelg()efleIttDier6bm
Sr aef van Arundel, een JIBan ban befitgen Hbel/ moeb en cmcasit/ Mm^
tioo}-fdten berfttiepten repfen Generalen j^ebben gettieefl tegen^ be 5 choc-
cen , en bal met goebt fucce^ : ^enmeefienHbelbefer jgatietroclintet
)en ftoningb op in befe tocgc / boef) tegen l^aer bancR en toiil / toiant be En-
^eitcbe en Scbotfche nufamengelerft Debbenbe al^ Broeders , of bolcb ban
renbetlep iftatie/ bpna4o. jwen lang / en onber malfianberen ggetrootaic
ll^ttbe / foo ^uft 6et baet b^eemt gebacgt ja ongeoojloft en onbetamriijcli
t>at befe Jiotie tegen# be ichottea foube oorlogen / en bat alleen om b'on^
berfkbeffjcftelu^baneeniiAebomineerenbePnefters, galf-^aepfclje Bif-
fcboppen , m een obfiinaten Koning te bolboen / bte banbefe bjabeecenbe
Priefters^Ibpbeneu^Uetomlepben. 'tlGa^begfirmeenefoibaetgeen^
fn^nafdnfin/engingettbalipjitttelenbemee. ^pnbI0cR bepbelegber^
[agenet^cbebagoen bpmaOtonbet/ nor&tan^entiebb'icfinietbemaen
tetterfobeel^al^eenlJV^^mbn^bdntenboobti^eHnto^ aifoobe
Schotten fm noobebe En^relfen focgtett te terggen / en befe olimmer^ foo
tioobe^aee tenigeecgenf (Te tegeben« ^n ]anio 1639. Uitetb een 39?ebe ge^
troffen tuffiiften bepbeiftatien/ baer ben Engeifcben Adel feer toegenegUen
toai^ en bi0tig^ In arbepbe*
^en Koninfh fel(i^ fjaerlite boben al ita befe Unie metbe Schorren , gj^e^
rt|cAaI#Uge6enfalnptbefenatoo{g||enbei^if!orie : bienbaggbiebeflemt
boa^ tuffcbeil ben fingelfen efi Schoifen Adel om te coHfuIeeten ober bie %t^
rmetenban Hccoojtof pacifiratiebfeben Schotfen Adel foube boojfteüen/
ïen^ttdttan benbe Rapten wber-g^eten sünbe / foobegofl bmCracf van
Grondel met eert oefk<^e fftmmf g[)epbt be Schotten te beffen ober j^are
mbebaej^tftemgept enrebeHieban bo{cii te taierben teggen^ baren Mmttp
Igcfien Hbnbigl) / enbe te tnrbeeren be S^ebe ban bepbed^atien / en niet'^
te-mtnmee^l^ begoditaerUgdepbt be^&oningbs , bebielc&e/ niet tegen^
^aenbe gaer grjBOte moebttttI&l)ept en quabe bejegeningen / feer genegen
ijna^aenteliottenBareGravaminaen Aequefien biefeboo; teflenengab::>
leti/en tot bfenepnbef^ab ïrpïKm /Generael5ijnbeband^Ëngeire Armee.
II renige anbere nptber torene Edelen bejl f$aet0 geojbineert op bien bagg
ip-een te Romen/ metmalRanberentelianbelen / entelioorenbiatfptot
laer epgenberfcgooninge te feggen fiabben ; befen beftigl^en IfiSan boo;t^
atenbein f|^e reben/ en befoutenber Schotten aggrabeerenbe / fo quam
in Majette)rt baer cqp onberbiacgt in be Kamer / epfct)te beKrtibelen bie
e Schotten begeerbegfierohfirmeertenglieconfenteert te gebben/ la^bie
aeutelij A^ober/ of tip onberteprlienbefeboo^ / fonber met pemant ban
f n KSaet baer ober te confuleeren/ bit nam ben Engelfen Adel fo qualgcb/
at fp *0baeg||# baer aen batte ScbótfeKrtflbelen onbetteRent toaeren /
3etdI-te-maeInaeri^p^toe fpoepben/ ben KoAingb bleef acfit^/ en
rffenb^flrübag^IfjcR^ineettocïic&enfpel/ (benoemt Negen^Speiden ;
(4»)
SobnQwfjidgf Ctofbnenm NorfoAC^ limimircqpeiUigbmtaiiepKAt
^cooten bpanM al^ ban in Cetrmonien : #p. ra feeoüDte mt ^trtai
eu6m9Mbantefr jftotie/tiiaêrl^pftelltelHdiftf^
MrjtCFeaciicrente^rf^afit i^%tr||ifeai1liel/ IMvliaiBfgitfpgm
iiifiegim/ifcfte/ticeftto&IafrraMrciich^ üém
lllitef fM)iepOm tan bmIngeliclien-VMf m tmic «&einil»n '^ Ifg^ t^^
4&etneentebe&r tirr|^R#niupe|^ rarJementt» Wcftmiiatter, fiibcrgafeec:^
om fS^ b€9»ci#te MOoen bp-era brtf olMttpai}/ ra afit^ i^
gebdm&abbra/rabdtcboailïareyrtfmiMii miUldrajróftlcii^
batfpnoc^atti^niane^l^aec nirtrotaflomtmgmiiamityraoDite
meur . fooi^'t hat^fnfl^b^MmtliKoiimgliimxél^^ m
fépbe bat ^ gljeqodt Mttb ban era tlSaflarb^yariramt / eiiBiic tanOi
u^ecbtra/etc. bef(bec^abel|ciiettimbanfc|ianQaBebia^aite
biebefeongeIuclmtEdci*lttydeoMn|rntgeiiMtm; maa^toa$éa&M
batfr fa foubmgebKmtlsiqibra/Ur wfbfmbctrabrrl^
ImirmteWeftmunfterbrrlinra/tomlifnad^oplPVOmflt/efr^ 9|ira
bioeg|^nietfretnabegemrrae39ct/ttoc!inabeiait9-torlite9hEtt^
brfe onmimieg^(|pg|^matbanf||»babfc lemoiy , Ueb^tffmCoeck
nietranmliteltitgtni/ om batlip ali^btfkpbr/ batbePm'ücf^ietaAte
aOetbrparitbia^; marrbimti^rij^bmHauioc|er(ï^btobactafféc«
ttr toe fi^n SobeclanbCbuet mortmtotalm ara Ey acoDden Cancelïer» bie
'c conttacp ntaintinf^bc / ra niet tfcfit cdfoo incigftetoont koiftb ban bvti
onbra Schot boo?fjfnarbepbt/aWbo itmmy ^ttmtv mm u Stt/^mtt^
nammtrplM&ttoa^/mbacopfmbfcttoniMi^ ilpragafinet
beef om be Gemeeme van Etigciandi , mbampt befiFoime ombaclip&a^
teitKoniffigiKia^/^tM^Miimftbmpiic^ 9i
99o;gec^«9it Looooft , t|oeloelf^Oeminet9acegifiM»mfabmgvooti^
flatteetPm/ en bat<|if|eminf§nlaetflenQobtmer«ieceinJ9cbcfbn^^
l^efe^/ld^f^tot OKfordaffiflmbra/l^efldtiliiepmgl^gfNa^
/ altg^tbatftLtii^eftbiacm/eniiabbrtm^fic^biqqie^
ftro ! bp aioien j^p oopt ttn Pariemencfmbbebenneeilett/ltebiiarbgp gt^
fabmbaneaienMenjil(b»Iltenbe/bacbPte|Mtie.dtnbtfèote
tmtrataerjpm; bidt|pfouBegèbaeif1^bbffitalim|ÉKtfQbe(iKino»t)db^
begehtegen/ f^God^sieRrat 3^pfepbebtcfntia|I$batbmoi^iAbete<»
«ntoM^btgerebelKelioefifrbe/ en baitfietttcgaembaiaif ^cabtteocooc
BK^b6a;t)ecl|qbfl* 3ltk&^^terfiamuptbenionbr Han fnt befttggt
Edel'iuyden ,bk||emln'beuMfieoo}Idg!)mMenben/baif);itomcoii^^
bp aïMen bnt ben limifigf^tietPafiemefit boojttiapenrabetineefieee j^b^
. ben/ barlfpbegrMtfieCpranfmibegebKefifOM Ueobet be Boj^tTteoopt
geregeétbc^/enb^eromi^^tbatfeiitiebn^
ncnt boeb een^moej^rab^o^ra/inaier BodsQwnietiteeett^
. '- ban
f49)
ni bericSuttiu^tienfielian ürfi^ (^u mi^a^ / Tuci tBt, fs^btüf/^ en wil.
IciiVoortajcn geen andere Wet in Engclaat)iebbén,4lifcctiwecrt, ^p^Mht
tooQjf iiptin / ün opsuibect tgbttt bip tn onDcfeiuiiuci^etitini » op ben
enttenikafliitiat bptiAo; 't :]^0f ti^^
grtialHDi^e /diljiecft j^psiirr altoo^ iB^ametr /mart gir^acft fert OifHnc:^
trMciiinei gtdotexontagie mMx^tcmmttAglljgjfht -, a$ tmvmtftti t^W
tff^1ffb;^bm / toant hptna^ (eet gteciggjtn tmcijfy tbn fün ^chatmt
(Srni Itfffelgdteptmctniln een Koning) en bp aOrten reenioet tp Itberarl/
fotoa^'ttedeer aenroutDe 49afienDie'tnteten berbienben: j^oebatmen
i>em oatmoebiger aenboott quant/ {)oegp f)n|tis^ en trotfetloa^ / en bec^
bet afteeerli ; ïnaer bocQ meeflen tpbt gpebêurbe bot b^ tm&eftiiamibe en
^outrjibclaont/ enbevroomeberfmaebtlsietben/ boo;be^#ieonbo^
raaec&tgept Inierb een b^pmoebigen Hoveling ggenootfóedttte Fegjriiien /
batterseenmibbelenknd^omeenbrenbdnliini teïintgen/ a\$ met onbe:^
fcgbfte jen oafütfoitiiQfbt tnooiben ^m te blepen^ Sifelf^nodbtan^en
toa^ nietbutd ban toomben/ noc]^ en beeft fulc6^ (n anoeten niet bemint ^
n^ ^1Ut9$mte {laffagien ontmoet / bie Demban onEneleefbetiipo^ben
bnm^^ : eet|tiiiaIofbeniee({ebAnfyn292iebcnaenbeï%oninginne
fcbemt l»p |)et Ipaclement luio} RebeUen . jdoetoclfe toeittj^ck beroepen
tDa^/ ebbe niet enfcget^noel) en toa^trfcgepbenj^^
fent ; botfi Jbe tijb en tiace taictotien bebetiem beleefbjer toeiejcjften/en leerbe
bem gaer een Parlement noemen; in jeenüan t)jn anberelt&jieben acn Jiaet/
noemt fitibOlCeoerael Fairfax » bie boen be^ ParleoientsGeneraritna^/
bdetfirutiKhenGicnetAc'i ; i:enfeeton(belrefben€ptelb)aorfboeenbeftig0
J13an7boo;taoMeefben74)aIianien'Edeiiinan.aI^F.aixfax,^^ : ge^
b)iPÉl:lale!MR^p^^^
mtObeitt / !ban en d^ttte jC0bt boenDrbpojfatenbao be Smms maet arme
Stewards (bat i^Uegcnien) toaten ban een ^ichotfe Familie, loetbegant»
rc|)et)Dnrtlti»92beden7 bxant bit i^bereebteltammelnaer uptbeipamilié
cian^be^tuaittstqpgife^trai)^ / en^en anbe^ / fioebielfp jebert boo; get
xdubim(l^tQQn>cna;t)n Jtohit^enlran ^<^^ geiigrltfiareepgben
r|j?anï|)flSenbei;ödfen. Igftijcn.toa^raeffiTOtflthntwepnfeup^^
lesen • |s).)^atffi*:ei:a:bfayjoiO|beéIxmTupt1^et ObB^ banbr Ph.y fiognomieUe
eQ^pftebanbetettdejt^oubeit^ bebjoomnieerbelip/ enbia^
elseJDUiffiïbirsQmliieliieg^ / tnalj^tPtietbebe /footpadgd:
letgrxwteboDjjlcötiB&eptenbetbqjgeitf^^ ; bpcntieeliiwïfftfiln affec*
timtlitfUtbt£ii&MnMfitÉfytfotti^^ ^ en bit \ni^bt
0niri-inne:toei/:e«beTpedteffc!{éto^^^ bjöpjWöingemiflffïen. ^p
iaj?8^^<^ï^&epgenbat(j^ ia aUe?bitttp*bebe/ enöc ren fecr moepeKifie
ilie töa,8*tjjcm aen>®n,beïaftetiJ)oitbtn ; öaer öp^örfirelöcft mn ïüeec6/
en SP batt£r|ietéin mare bat mecfön rpgai toil/ profijt/ of oojöeeï oVier^»
iiquam; foóbatfommige nptI)eemfc5ePrihcen gemboojeenbalfrtim
Yfo)
Ktotfgnepgcnkioojdeel. ]|a&b'f^oo|l>edfoo8efoidttgetaiecflaI^f||ti
grip Uiel garaio en fOnettibet \oafi / {ip |^& een tuAmoethtm Edelman
geiDDeefi / en lioetoel op m feec gtu\xietticbe en bo0gbtDictltig6e confUItaten
en ^olitgcht affaprm idoeciie raet m bmtiat redenen bp tqacgte/ knaer^
om fulcbj^fo/oftefo niet ra bekoopt te stin ^ foo liet dp ficg nod^taoi^
feer Uct^eltjcRtierlep&ra tianfgn al&erg^plfaemfie raeOt rabon&iae tefo^
Ititien 7 ra alfoo Iict)t bepraten om era otibepUgecra neqjra^ na foo l^qfip
famenraeDtt^omlielfra: i^pKdnDe na be Logica argueerm/ enfiefgnar^
gumraten honfligf) fojmeerra / nocötan^ rapaDb^ tm bp na nopt &et gge^
luc&ompet^ttabe epgratli|chefin tebejiuptra/ of geringer tet^nben
Bonbra ^m facj^t oberrebenen* i^p tna^ tiergra^ fo feer bo^ bebjeeft/ofte
niet^ bat gem foo tegra^ be bojfi tta^ al^ j^et beroepra ban era Parkmenr,
ben naem ban bira \Mititm al^ een fiuiieback : gettjcb bp ttatffy toa^io
l^et cireeren ban era Parlement, foo tta^ gp oocb graegb om bit tr bora bif^
folbeerra ; befe fnn af INeerigbepbt ara eratglie beftlge ILebratian 't t^npjf
bebmtjijnbe/ gebbrafp:tepnbl#c& uptloo^ptenbootnoobt be^ tt|bt|
foo ge&uppt/ bat bP onbertepc&rabe bet confrateerra ban eent^ie-jarijn
Pariemenc , ofte al? era conttnueele gebuerigbept ara bit tegfiratoooabi^
Parlement, era faec&e baer bp ficfl fefoen bichmael^ ober be^aft ber^/ ra '
iioc&alfobicftmaeljibra gene biegembaer toe aenpQjbra ; mttemobm
itb bertnonbert ober bat ft|n fegora ( inbira get 't fgne toa^/baer ic& ara
'tbnjfelbe ) in bat 23oecg onbr r igin naem uptgegam / biaer in bP mainti»
neert bat bit Parlement foo b)el boo; ft)n epgra ber&ieftnge ra^cnegmt^
fiepbt/ al^ boo;bet ararabenban anberen/ beroepra toai^ -, baer betpeber
een benneitjcb graorgb i$ I bat aHera be noobt ra bet aralionbra ber Ën«
gcifen , bie met be Schotten ntet ra toilbrabecfitra/beeenigbeooifaetb
bier ban toa^: be Schotten boentnael^Nieuw-Cafteelinbebbrabet iöat
get S3oec& felfi^belangbt/ baer injtln foo beel btngen begr^Ai bte fgn ep^
gra S^jieben onber ^n epgen t)anbt aen be llontnginnrgbeftb?etieii/ con^
trarie5(jn/i bat icfigetmeefie baer ban boo2 Apocryphabonbe^ be Medi-
f atien ofte Pfaimen %xi altemael ban anberra baer bp geboegj^t : fommige
loffe papieren / ineetich biel bat bpgebabt beeft / maerfpras^ nergra^
na in foo goebra ojberc gbebjacbt etc* ^org tnat ttil irb bter bed ban
feggra/ 't i^ graoegb banbra geleerben Miiton beanttaioojt. i^ben bee^
imengefirabatbpomftetberUe^banfgnboIcfeofte ^olbaetra/ etc. be^
bjoeft ïoa^/of fün gerte upt nature gebKiontè baer toe bèrt)ar t it getoeefi/
laeticg anberen oojbeelen. Coraget Parlement tot baer ongelucheratgr
jn&annen in het weiien tot MadboroQgh gabbra berloorra/ rabe bat fp in
êenbeerJnchefiantfQnberhoufenof fcgoenm/ ofbpna fonber ftleebernt
tot een Criumpli in Oxford geborrt brierben/bpfagb bet met goebeoogm
Èixxil enbe en gaf nieteen^ommifïïe batfe onberboubra mocgtén too^ben/
ja fommige bie baer bptoarra merchtenbat {ipbaerinbermttecfifcteptc;-
biergelijche e):emplra foub* ic[imeerltonnraber{)aeIra ) meer bit fpboosr
bitmaelgraoegg; bitfaUcIiflecg^toterabeflnptbdn befe materie öaec
(V)
tio^l^t}rdeEdeiiiiyd<nOie M Cootogbs mi-iKtoefg|Q|cftg^ort
^ M \nbtitbmts^m/JsffttM^t»Utmm^^^ toosten
ootneimiggacbteto/ l)e&ben6em{)ttt om alleen bedaeteii/ ettfUniiaec ,
j^elfj^getoetaetetitege^tMni^enCaiitaQg tobben 6p fommtge in
aegtitige genomen/ en Oaer qp kooiten befonbere jBoete of qnabe conffnii^
tiensefonbeett* JB3en|ieefcgemecc&töatfi{i|)ertlgt)tDa^in'teeten/ en
tiietafBjeer(]Aomti#i6ibecfeemaeict|cte&}im6en/tio^
inftineei^fQdtientoifli^j^Vrbeel eet be&igb al^ moberaet: al^ bP tetaet
gii^^^ttd^t'^^^lcmimal^Boen;!»}^
genegen/ iq^bet tnaeteitfobictimil bemmt^etenènti^inciien/enfnfïln
gali^l/ in taielcfiet^ Jaet^ gpbeeleec fpf^ macb toö^n cepn en net te
Ïaen/al^ toepfit# en tofieQjtii^ fin 't (ü^emefn en ira
e/ en nocgtan^ bie baec f!^ bat to teuggtfaem \ns4/ tooit bette : gp
l»a# b^wibbeimaetitttflclieiil^ebet^t en oqjEMigj^t ^ \m$ eenigrt
ma£e|^(«i^cVml(m^bi'een^POtfiaecl&^^
ftgóvmem^ Comoehiijck<n So«v<»reyB^enbóen fbmmige ban (Hn
EdciJ^yden graiibegtutseraieonl^^
bej^p / \fmmn Ipbat fcBi9bQQ}ronera|ien]^an(ietiüete^
tmtimmttm/f^>)aikteUi^»t^fitm baee
fommigeEdfUiiyden bem sattimonp fooon-nuttelgcfiingnwepten
lfiei|/i but.menfii^totaaeteeteenteputatie/ entot
*(ftffïite.laa&a0toöfIÖ(febanöi5^^
batyeder oen fijn cyffen pbaoufy hadde>endas virasde.fiiQe,iDdiei\faet voJck
bet ioó rekeoté S^eeie bobben eeh^uaet geboelen ban ümj infonbei^epbt
be Puriteyoen boenmael^ fbgenoemt/om bat bjP b^Capel te Sommerfec-
buys boo; be Comoginoe liet ^icgten/ baet pnUgcbe Misin gebaen toiett :
nocfitan^ en tDa^l^geenPapift, of bat bpeenigebanbaete geboden ma^
inttneetbe/ no^ mp en gefietigf nf et bat gem fiik6^ oopt betbieten toto^^
ic6 quam baet fnfi^fen^ om teiibtEïen boen be Prieft^r i^eMiri^ebe/ maet'
benCo^etenanbere&ebbenmpon-beleefbetteii baet nptgeffoten/ Uiaetr
obet itft p^^efUetbe baet noopt knebet te Romen»
<^ebabenbanConingenen§^2incen toojben met beele omjen aenge#
fien/taiaetbanfommlgeoffeSeelof fUcii*ftenbej||n: foolanggal^top in
befe319eteltleben/en Bonnen Uip met gemSaDOen maet metbe Soonen
Adams bec&eeten/biealtiibtnaeenise cojtnpttentupe&en* Seelegeb:»*
ben bem ooc£i befciittlbiglt ban bat bp aen ben Pausfcjjieefboenbp in
Spangien taia^^fbibete geboelben qualgch ban gem/om bat lp be Pr iefters
footeeltQpiSOept gaf/en Mr. Pim atbeptenftoeetntet tebetgeefjtom ft^n
foute baet boo; te betgtooten. Sgiaetom gp foo tpe{ in een Bo^aetlpe m^
ïiltt aen ben Paus nieten morgtefcfiaijben/al^ ©nHlmbaffabeut fenbrn en
fbg)2penaeQben({tootenTurck,enttdnicftnietinetften/batbp^^^
brtoer# aen bie Pnefters bie in fgne Dominien geen tebellie&aüen betoog
foecftt/boo^biaetbeliefbegebiebt tnp baet beel eet een goetalg^quaet ge#
boelen ban te ftebben / en f^ aibtenbat ^tt i^etoeubanbegdemeene
^ Cf*)
IB%ftMfe»ltotïetitetmrieefitaB^ tfknttgAtnt^tl^^ftUte/
ff(tt dffb uBt Bteftocte ttati prnianOfgm te «Mfigie teiMoaMtitftlumiiiii
l|p toaé eecfucbtigl^/ n; acgtrjieli te groot om iit f|fn jfitgH tetimdatm
6t$enltt«(iin9^ limtSpangitffis^rft^firtfmweii/ feo^lüP'ï^tiiaimDdeg!^
op Wit 17 Febrcrarjr létz, l!a(tSpangieti;0ftige*t(ltiaVraM&ri)cfe,etltiat
bainrmfreette]^ met ftffiljM^ in'tgftf^
tteme^te^ou^el^fre» 9aMr |P{^
Semj^enfereaMii gmMtMfeft^esrmAMSp^fig^^^
Attl^ ot)MfMr{aamm|i^M WMifto)^^^ fH^
ttiirlrreMmfflë'iff Bng^eUndc tioüpfffttet tiaMf)l^an|t4ett l^oeirtrt toefcfi
MpttHjIrKefiid^^ta fï^nregeetingete&emteiifi^tOêit
l^ertoggbanBuckinghamttergsfcffrl^pteljem nder Spangien , eenMetito
boen Aefra MmfÜjD m^< ^ mm|itï;tuci^etf ; maer tinMtepfe ^^feer 09
tlctfleftM. «^^
Oiengfpfoots&èftacfitelpt^aentiei^ teelfiitfbetilHdlempMttittfe^m
Sab&eti eengoet>r#è^Ienbaii Der fotittflfiteB^^^
WtitM^tbm gfieatiopeert/ bat ben ^pangiaert eeiifiiiél^Mib#^ jBatt
foa^ / 0P en fonbe ott? met geen onnobbige ftkfolrciitng]^ {afli# Uanrétt/
fbubegoitbt in fifn fatl^ mebe btengen ; tjètWsifém tMcMmft^Bngtis^
man gtoote j^egotie mee bje^/énbe bief met Roet HumettrêH Mfotter-teii
IJUam ; en Voat be Infaote 0aee PttCtifi^t itfbe Rbomfcbe Religie't^tM^
be/daetmaerEitentifeItiirr(ldnbtoeTnpben( W^ fttavij^btpt af / alfoiü
't b^fe ü^atienMghibetH^R fénSt^ i bbé| Btenfe aloHee tkéojmnGe-
reformeert toeten getoeefi ^ baet^fn-boben^l^abbehfpeengMbttKttcotii*
toen oj^ ben l^mitti bat tfp toel gefohbéiert lota^in f|jn epgen Gereformeerd
de Reiigie , en b^t men toel o^betè fbube f^^m l9^? j^ P^^^^fV^ l^èt
Pfieftcren, Oieoïifjl^rêtemn je natel . ^ ^^
Konïngh (0p jlKinbasfll berf i7 Mariy t6t f flieifbeii ftónUigttliM:obu« ? iwrt gant^
fijndoodt fcfienjaetboot Öierben be»o?g&et^bd« Lörfhertito^^
' toaet ban ober be 50000. ffietben / ggebneretibê M i^SltWith |fer mmt
refibemie / Öbbtf toonberltf tite Barmhettig^iit fnuieèbenbe / bte njp be^
tóaerbe in albie tgbt gèetoêl ich bageimp metbebefMettefSeeRenomging.
' S(n llinia^ lótf: c^uam Maria be bocgter ban Hendnck bebierbellming
ban Vranckrijck, obet in Engelandt ; entroHtobè bihifeI|teQ moenlit knec
blen Koning': berfcAepbeneg!)eboelenenbifputènbtetett(nï^b^
ïörti/öf fti fran öf dTnfante beter boo? befe i&atie toare getoeeflf/ 't w fb al^
't toil / get Parlement notfitan^ ombe otoote fierfte bertntpfoe na Oxford
op ben I o Augufti t62X. en fctiepbe op oen 1 2. be# felfben JOlaent^ ; b'00?^
faèen öietbantóierbéngefeptttoeebetïeptesön/ b'eeneombatbenHcr-
_ togh van Buckmghaoï fgntwen^alwrjtentetenfoubefl^^
ben toegen honing lacobas toobt ; b*anbere toaj^ : om Dat figfn l&a|eftepti
fietbolcnberfebepbene^iopofttienboojfielbe/biefenfttentoilbentcm^
teerén: battxnnoning lacobiisboo} eenbetgtftigrpfapfierbanBuckin-
ghams
ffi^ turn ^ffinffim Ktrei fctmttÉggtootm «rabetaiiteipfitemtffi^i^c^
fdfi^/ etij^frlAiiictiMiiieQto^ttoglm/ tw
iwKoningbtDdtiaiitiif^/mtatwnttfècelra ; om boe toen iiec Parle-
ment ojbineerbefeat men Buckingham onDetfoecftenfouDe/ e» Out men He
9ctilimn^nder fttfcöuUiÉnaf baUieoiige^eitomteBen^&rmintegeben
fnJ^Hdoger-Hii^s»foQ!|(qt®nM4;etteytoptliem^
toetmoe&en enal^tot eena#Êont tonbepdeilimfen/Buckinghaiii fifn tiant
sefleiieiiomtefmlfen/ennamAemmee/ etc. «iecOaojraecfttebpuptite
guiifit9anf|ettegentDoo;0ig& Parlement ; Jdfj^OiegemmeefitoeggeOaen
tDacmoo^èlOen bat j^p |^ in een vcmtt mi^flagt) gaObe/ bat fip ' c Par--
lemenc in een^ fêlbt trcj^ tnepgecbe/ted meet t'n 't fiuth tii^n betstf/ baet
nocgbenmfoonbiebetslK^ toiecblUnlMbertDa^/ inbefenbentoet^
ban Jnfticietefïopyen/ toa^meteenmoebttaiiUtaetianbt^fellttDepgecen $ ^
thaer opOie tifbt tna^bpIuftiiA en jong /mbeg^ft maec eetfl Parlementen ^
te ketoepen/ baet na j^eeft gp gebackt ^5 feiben boo; altfjb te betfebeten/
oftebe Gemeente van Engelandt te betmeefiettn ^ ^aet en i^geen ^j^ne
b{eooptbefenfd)anb*bIeciiraI6onnenaftDiffc|ien/ bie bemgebuetiglifal
aengangH^en / bat to met ffju Parlement ttei^ebe / om bat fp nabo^fcbten
^eeno{itnattariPfifn^3tabettotb*ont0b^boobtgeraeei^ . .
0p ben a.Febnury löaf. bltetbj^gehtoontteWeftmuniter , Willem ^^T^g*
Lattd betanberbrbenouben gebnon<iien 4Eeb en fb^meetbe een nieubie/ kloont,
enbe in toeftomenbe Meen tnietb een Parlement tnebetom op nieubi geet^
tent/ enmetinbrietbMontagubefcliuIMggtbanPaeprcheenArminiaen-
fchegleborfirn ; en Backingbtm taiietb bleet op ben toet^fleen gl^ebjacgt^
Centibebefe^Pariementsfonbt gpombeBiflcboppen. befftaffenbefiate
ttaeggi^iit /om bat fl^ifiem niet en infb^eetben |^ gp be Hetc&dtfebe fa^
^m niotfite6eb«|beten:boo;biaet i)p brifie bielbiat boojblepenbe plnpm«»
fitif'cM#$ Mtfktaeeft Uiaten/ en boe gemaebef^b bat bpfe met geit mot^tf
teomboopên. i^ettna^biebetomget Parlement belemmett met Buckin-
§bam en Brifto), Me be b^fie bangaet bepben bia#/ maet be minfie b^ien::^
en babbV befebibbenmalbanbêtenbanbettaebbefc|^big||t; be meeffe
l}êbbenbOenBrifto]beMaegbt/enoo;bedbenbatbp4üaIgcbgebiontbia#
boojal^nbien^ln Spangien, biant men mepnbe bat bP maet bolggen^
fUn commiffti^ gegaen babbe ; ®nbet birParlement bee^ bP Sir . Oadley ,
Diggsen Sir. lohan Elliot, Xebematen ban 't Huys der Gemeente, bt attefl^
genomen / ombat fp foo tigeteu|B)cb tegen^Buckingham babben gep^oce^
Deett : 'ttoa^rm boogb afftont booj't Parlement en een fcbenbingbebatt -
baet Pjibflegi^/ een Lidtmaetvan hetHuy^ ba^tefetten&upten ronfent
banbetl^upi; bef^faeefteloiietbiQualgtbgbenomim; enbcioibefeenan^
bete fbii dnbilibbe be|e$eningeti b^oft tm Parlbheat bem te mifftoutoen :
beele toaten f\Daetmoebigb obet brfén banbrt/enbacbten bat bp epnbI0cEi
ane^toinnmofbetbefentottbe. <^pben i? juny i626.b0etbPbrtParie-,
ment fcbepb^ / ên bat otn bat fp Buckingbam niet booj't tecbt fonben flt^
.. . ^ z- pen
Dan looo^^iui jnpet^lcefM^BmemiumtciiQ^
mt be ganfie Uatieeti f^cfoorf / en bieneclitnaectmitrifieren/.af een
nieutoe creatuet Uia^/Die f||ii9aiier genumt/enltp Dt^mit boten't^fï
Oe!)ou&ent|ab&e«
3|nbitfeIWgeJaerin1to9ufhi<tiiiertf{|n^Mn ilenConmeh vun Dcen«
mareken to een tottalp ttan CiUp geflagen/ ^beii CtninmJ^nt j^ec fot
b;orjOiI>/ofmetuatpmningl|m to'lem tTmlidoof[0clibeioofDrrdf^fb^
ren/en bieet tcli niet / tïit benirfi feeeiuc ter Hen oubenConing^ ml Mt ge^
b^llt noopt onfeii Coningh bon&e fetogen/maer ftnoer bat bp na|ijnbec#
mogen/baet toe acbepDe om ^tm fgn Conindtencb teboen betiiiefeii ^ bit
tebb'it&uptbemontbaneenen Dr.M«Meb(nConiiigb?ao Deemnarckeo
lboo;be feggm/ 't gene kh nu ftb#ie«
Inanno i627;tKefitbp^6e9enenteIeiigetD02!ben^nina*t EyJantRee
in Vranckrijck te boeten / onber liet beiept ban Backingbam bieonfé bet^
Maers in bat tompige beffepnbetlooren / bie ban be Fraoien d| 09 ben
fIac&dKmc6 tniecben gelept/ boo] ^et onbecfiant ban fommige bie b^in^^
ctpaelfie commanbe baer boerben;niaer geeft mp beclof eet ith lioibet ga/
te bergaelen 't gbene icft betflaen bebbe upt bemonbt ban een boojname
Corneibte inbieongeIuciiigee):]iebitietoietbe gebnplopeett/ en etn ban
be Itnlgb^taet/een gefnoten Bpant ban beai^ectogb ban Backio^fam^
befen toiett |et betlie^ banon^ taoIcbiQindpQ&fcftterafigeIepbt/*«^bim
bagbtoenfpnabefcfieepentetiteetben. ^t faeche toal bu^ getegent
'^ jftacbt^ eet fp tetireerben/ btht ben Hertogb ben IKttlgi^- taet betgidifei
ten/en toonbe gaet boe noobigïibat bet taia^ om *i antaren-baegft^ te te^
titeren/en bat^P in bti|g^-af apcen gantfcb ongeoeffent ^inbe/bmAan^
belbanbennabolgenbcn bagbbebitectiebe^ ittggg^HQaeb^btebolenliet
benbienfi banfUnepjtgMperfooninonalitébdn een flecgt fo{bae( goep
aenbiebenbe: ben«b)^^fiaebt beeft met bjpconfentbenonbet^S^'W^^
lem Counney ^ bettif nbt ban brfe faecbe op«web;agen r b^fen Coortoey
Ina^ een ftDaetmoebiggenuietigaett / beVoelciie 20 of 30 jaten bob^ jflecgt
Capitepn in Hollandt gebient bebbenbe / in befe totbt. boo^S^Barrows tot
Coroel betboocen toietb ; fiurrows im otserleben en Coartney b^otUitfïe
Cornel stptibe/ Voietb bem befaftebeboldtomon^ boIdibebonbea.baer af
te balen/ boeg bp been of boo; gbeb^hqan oojbeel of boojffoffiggeplit be
fabeniet tod belepb bebbenbe/betoojfaicbt bat on^ bolcb meefi tvbec-ge^
bacfit toietbm; Coartney bleef fdf^inbepe&d (ieben / en toietb boo? fgn
Bnectir notg gefaibeett/ bieupttin'/ ö berghr mijn Capicey n, maet ben ac^
men jl&anbreeffelfi^inbéloop/oin fgnJldeedet^Iebrn te falbeetm.
<Een boegel ^gebal/ tetvoijl ^ in bat Eylai^d toefben/ quam^en Uoo^n.
Courtney nenbof^/bocjlfcbampteaf op^nflwiigoQéé btenj^pbabt^ fo
bat 't{[mit hrom taiietb/en bpbaet boo; bebouben: Courtney toebetiiotneni'
be/beeft mpget fiucli goutlgetoont/enbe bifiotie bettett; benftoning onfe
fcl)dbeaeniiet£yiaadc Ree betflaen tiebbenitt ^ mebegetlanbenlmn ben
i^erto86/iii|^tetf#6atbmitmtliiim
ban foo beel fitoeciie IBatroofen/ ofbcn i^tttügfy erammeecen/ fo geeft gp
im ^ectogg laten boQ&fe{|anien/hat 611 fitfi obec bet beclie^ ntet en fouOe
beb^oeben/ Uiantte i^o;tupne Oe^ oo^ogg^ toa^ onfeecfiec«
fürnio 1627. tn Manio feoietD een ParleoKut op nieutD gectteett / teggenj!
Buckioghamggep^eebeett in luoio, enöe gepjobnifleert totOdober » in
Meere baet aengefcgepDen/om tot WillemXaudArch-biflcbop van Caocel-
bergh ban 'c Huy s der Gemeence toietb opgetogen / en na ft|n onbeegang
getraclit ; ^aet toietben ooth 91ttibelen in-gegeben tegen^Buckingbamj
boc{)|^pta)tetbboo:fleiienDjE^en 2; Augufti 1628. toenbP opfgnbertrech
fionbt ontRocbeU^t bielcR toen belegert ttajt/tepjobtanbeeten. ï)ce{ebiep
ImhlacbtiggobecbenKoniog. eer^om batijpbeFranfcbenaffiffeerbein
be fctiqien ban Rochel te becnielen ; ten anderen om bat bp Die ban Roebel
nu affifleerbe t^gen^ ben Kooiog van Vranckrijck , bocb alle^ \Mg te ber^
gee^ / foinmif^ hebben brm berbalben bergbelehen bu een f^varce To vc-
Te&, bte/ fo men fegbt/ brt 9eeb)eliian betooberen en brfcbabtgen/ maec
geen macbt en bebben om bie taieberom te genefen.
iCoen Buckinghabos boobt ben Koning eerfi geboobfcbiqpt taiietb/ fo toa^
{IP in be Iftercb ; m en fcbeen niet feetgealtereert tejbnober befe ti)Dii)ge/
maer beeft: bep^icatiemetpatientieuptgeboojt/ bP gaf alleen Maxwd
boojteommiffieombe^ Henogbs Cabinet t'arrefieeren/ baer fünb^ieben
tn bepmeibcKe infiructien in taiaren«
#eber een/ bebalben eenigeblepenbe ^obelingen/ koaren bafï bibbt bat
Buckingham boobt toa^ / niet-te-min bleef alle^ in b'oubeploop foo tiie{op
bet Hof al$ in be Repabiijcke nafbn boot / biaer upt beele fufiineerben bat
aflfe qttabe iSegeeringe in bet ÜUch niet ontfiaen i$ upt Buckioghams aua^*
brnraebt/ maermeefien-beeUiptbeberbqjbene nature banbe^Kiontng^
epgen bacfligö booft. pen ko^
«Dp ben 29 Mavi63oi^nbe;&aturbag omtrent luernabemibbagtoierb Sl"ifi|7^^^^
ben tegenUmnbtgenftoning banScbotlanc geborenT^baeg^ baer af quam f«oidt ge.
bf Koningtbt Pauis Crofs om<0ob te bauiieu boo2 be jieboojte ban fgn foon* booten,
(Omtxtitt May i6ii. trocb bIF na Scboiiand^en biierb baer gebroont ben
1 8 Juny, 5bnbe Sol in be 70'^*^ graeb ban Canccr,Luna in be7^«. ban Taörai. p^^i^*
^n luliusgabbebP eengebaerlgcbe ober baert ban Brum Eyland , foo bat '^^^
f)P tet naeumer noobt bQiouben ober raecftte/ een j^ebeette ban fbn bup^- <^> aatr
raebt bleef tn beloop. . «^°*
tUnno 1 6i 4 toierb bp fuiaerlgch geplaei^t met factie in fSn i^f/ttoelcii
Öem feer onruffigb maecbte/maer bp ^rtibelen bee^ bp alle|loeberom in
o^bie tn fülte geb^cbte; boenmael^ brefit bp oocR een fqiare fcbattinge la^
ten uptgaenober *t gamfe iSbcb / boojgaen^ genoemt rcbeep*gelc, om bat
men uptgaf battettotonberboub Uia^banbe bloot/en boo;taiaereengroctt
Ije&eelte ban bien biierb baer toe gcimplopecrt / bc lÜBatroofen baermebe
[izomp telp betaelt/ en 2 jaren acbter een een tre^e bloot ban itonincib
^cïte fcbepen toegeflelt/ ffreclienbe t^t groote reputatie ban be l^atie^
Sn bit fcheep-gelc babbenbemeefle geenbebagen/ jbnbe^enfimpeïe
jouDt en aerbiflfiepjactfjcb om b'onberfaten tefcbattenenfcbeeren/ en
ï| 3 tot
(5<)
tDt?nii0ittt|clifeeoiitt{&HtieteI^0ni; Slcfitea^ttmifH^Colledenr
ut ploetfe batt icftleefbe / tnp 0t)eDrnc6£ bat n^n ^uote toc^ 1 1 gulDen/
rntiietmecc ^ i^'t&atUipt^etootigeti)fienbtiOeteitent0oa;(Mgirtiaettop
in letoen becgdgcfifn / foo fullen top gcooe on&etfcgeptit baet toi metcften /
alfoo Denoottoenbig^ept b^n onfeSIcmeentemamtineetrnfulc&^i^ber^
epfcgcnbe/ todntingnjaettt|cftreContrt6utirnaenDeMiiine$t|n bp nae
ofte meec al^ zoo gulbeti^ / goetoel tnjjti Capitaélgeenftn^ meetbet i^ al^
boo; befen ; trgen bit fcbeq^-gelt bebbeti beri treffettf c6e 3llapben gemur^
tnttteftt/ foo bac b^t notb epnDU|eb in 't Pftrletnent i# afgefcgaft.
S!n ^nno 1638. quam be lioninginne IBoebet ban Vranckrijck , cti
Moeder van d'£ngel(cKoninginDe, WttMtOt ban Hendrick de IV. te Lon-
non in Eneelandc Op ben i 1 Odober. ^p ga&be biepnigl) gefleep m Staet-^
Juffers bpgaet -, ben Koningb "bttft j^aer beleefbetfltii en geneteuflgfcft ont'
baelt/ fcf)oon battetpebet een tegen toa^ ; alfo men obfecbeetbe bat toaet
of in toat Xanbt befe onbe ellenbige Konio^mne nuam / baet bofgj^r tcr^
^onbr op pefiilentie of o^Iogb/ of bieren tgbt/ of b'eene ongelntb ofb'an^
bet; 'ti^mpb^emtboefpfooongbelucbigbbonbestfn/ of eenigbS^anU
baec fp in quam ; 't ii toaet/ en 't i^ mp feet toeibeftent/ bat fommige lup^
ben geboren onber een ongelucbige ronfieiiatie be^ l^emd^ ('t ensp bat b(^
ben be 4&ature en t'eenemael in ben geefi feben) fo mattfOsfy ongdiiebiog
?;t|n in 't gnie fp bp ber ganbt nemen/ bat al tojoeten rn ttioelen fp fioi$ foa
eer om r^b engroot te \smt)m in be toerelt/ fo if alle^ te toepnigbomeen
geringleben te bebomen /fcboon ggenomen batfe met een goebt eaiAxcuA
onberfhit too^ben om neeringe meete beginnen/ en batfe beel goebeen ge^
ttoutoe S;ienben gebben bie baer onbertuffcfrenbe ganbt biebm. 't ftan
SHnbatfoobanigenongbelucnigen ipintnpn befen oabenKoDio^aoeban
fiint^-been aen bp-getooont geeft/ af^bat 'et gerebent taiierb bo%lkii on^
gelucbige ^;ognofticatie ba^ pet^ guaet^ te ianbe baer f^ gaam.
^n November ging een 9}ocIatnatie upt om begrootebergabertnge i»
Schotlandt te boenfcbepben/bocbal tebergeefi^ ; toantoe Schotten j^ebben
V Hefefbjibilegiebaer toebegooretriie/ bat toaer en toanneer 'tbaer Aelie^
^en Piaccaten of Beveeien ban gare Koningben teggegoo}famen ptm 5p
Sat bie Piaccaten met gaer tp^en gumeuren en pgantafpen óber-ern &o^
men. ® efe Proclamatie en toterb niet alleen niet geacgt maer bdacgt batt
be Schotten, betoeicbetoonbenbat'etgaer ernfitoa^/beginnenbetolcBte
toerben tot gaer epgen befenfie / en toiOenbe geenfin^ geDoogen get galbe
Paepfe gemeene-Bede*Boeck ; IJ^it boicb-toerben ban be Schotten bjacgt
foo beel te toegen bp onfe Prelaten bat fp be ooren opflaecben / en p;incipa«
IgcbbelupeBiiichoppen , betoeicbe bp malbanberen guamen/ en onbet
gaer e^ggen Levitifche Geflachte grootefommenggeft/ttpt-maeeftten tot
fnainttneeringge ban eetf Armee teggen^ be Schotten, bien fp mt meer ai^
Turcken gateben. S^erftgep^ben particniiere Hupben toojben ggeciteeri
ten l^obe te compareeren/en gebtoongen gtoote fommen gelt# te berfcbiti
tm tot maintineeringe ban eenKrmee« SIcb gebb'fommige gooren Ui'
gen/bat ben Koning in ftjn ^cgat-bi^boenmaelg boben be óboooopon
bei
t hm fUMing^^Mït/etmgtmUfommmtMnfootm fupnijse^jin^/Dfe'
I (^ of Otüttetlt&eit Z7' Marcy 16)9. ttOCft tol Koning naet Schoilandc,
ftjnHtaneeboIglti&riiemtio^/ koan: tKiiitotGencrael(^geflrIttDier6brn
Graef van Arundd, eeti JOtont^anbefiigenlIDel/ moebmconrajije/ taiicn^
boo}-fdten berfctieptoi repfcn Generaicn j^bben oetoeefltegen^ be Schot-
ten , ettHat met goedt fucce^ : ^nimeefimllto befer jgatie ttotli met
ben ftiomtigb op in befe tocgt / boeg tegen gaet bancR en M / ïtiant be En-
geltcbe en Scbotfche nu famengdeefit Debbenbe al^ Broeders , of boIc& ban
eenbetUn Batie/bpna4o. jaren lang/en onbetmalfianberenggetrootDt
^nbe / foo j^eefr 6et baei: b^eemt gebacgt ja ongeoo;Ioft en onbetamelficli
bat befe j^etegen# beschoueafottteoojfogen/ en bat alteen om b'on^
betfïibeI0cfteIufibaneenig&ebomineerenbePriefters, galf-^aepfclje Bif-
fcboppen , m een obfitnaten Koning te bolboen / Ue banDefe foabeecenbe
Priefters ^c| bp be neu0 liet omlejfwn. 't Wa^ be gfiemeene foibaet geen«
^n^ndfifjnflnrcngingentMfiinttttelenbemee* epnbI0cR bepbelegbet^
lagenetQfcbetiagDen bpmoliianBet/ norgtan^entiebbMcTinietbemaen
battetfbbrei'al^eenEiv^aenbepbf 6amenboobtgi[ieHnipr(^ ; affoobe
Schotten firec noobebe En^relfen focgten te terggen / en befe al immer^ foo
noobefiaer tenigeergenfffiè tegeben« 5ln ]anio 1639. Vnlerb een 39;ebe ge^
trof eqtttfllpen bepbeiftatien/ baer ben Engeifcben Adel feer toegenegi)eti
toró eti bl^tnlti foi arbepbe*
iQ^^ Kontngh felj$ fjaeelite boben al ita befe Unie metbe Schorren , gj^e^
IijcAai#tAge6enfalnptbefenatooIg||enbei^ifIotie : bienbagbbiebeflemt
liia# tuffcHeit ben fi ogelfen efi Schoifen Adel om te coHfuIeeren otter bie %x^
tflleltilban Hecoojt of pacifiratiebfeben Schotfen Adel foubeboojflellen/
ben^ml tian benbeluipten wber-g^eten sijnbe /foobegofl benCracf van
Arondel met eert oefk<^e fftmmtgfiepbt br Schotten te beffen ober bare
onbebacj^aembeptenrebelItebanboIcHtetDerbentegfien^tHurm toette:*
Itltben Hbntngl) / enbe te tttrbmen be Sxebe ban bepbed^atien / en niet*^
te-mtnmee#|^ begoditaerbigbepbt bei^Koninghs , beïtieicbe/ niet tegen^
flaenbe baer grjBOte moebttOI^bept en quabe bejegeningen / feer genegen
ma^aen te b^en bare Gravamina en AequefZen biefe boo; te fieUen bab:»
tien/en tOtbfen e^e bab tfp b<m / Generael Sijnbeband^Engelfe Armee .
en renige anberenptbertorene Edelen be^ f$aet0 geojbineert op bien bagb
iqi-een te Romen / met malRanberente banbelen / en tebooren toat ^ tot
l^aer epgenberfcbooninge te feggen bobben ; befen beftigbcn ifiSan boo;t^
narenbe in fbne reben/ en be fouten ber Schorren aggrabeerenbe / fo quam
fgnMajetteyrbaercqponbertnaebt in be Kamer/ ^fcbtebeKrtihelenbie
De Schotten begeerbégbetonfurmeert en gbeconfenteett te bebben / la^ bie
iiaeutolij A^ober/ ofbp onbertepebenbefeboo^ / fonber met pemant ban
fQn iSaet baeir ober teconfuleeren/ bit nam ben Engel/en Adel fo quaUjcb/
oatfp'0bde|b# baer aenba^bè ScbötfeHrtaelen onberteRent ttaeren/
gaeral-te-maelnaer^up^toe fpoepben/ ben Kodingh bleef atbter/ en
0effenteff(bbagbel|jcb^ineetto(i9lcftenfpel/ (benoemt Negen-^eiden ;
(f»)
fDnConfóo}tmbaccmeitf acei^eceiiiie/ tuarmLackèyen^^Pagien, 8cc«
1^ en quant foo &;a niet tocer te Lonnon , of gp itet bte füitiftelen ban Hen
{S^ibecbjandm/maben&e&atbptnj^ttniebelad^t/ennt'tanbet boo;
een petfoon ban een lotingen wfie^ g^ecebent briecti : niaet op bte tti&t
bikcb|^etberb}an&en ban beScbocfe Artikelen toegeficgjebentientae&töie
j^emg&egljrïien biietb en bet ernfitgg aengouHen ban betiooglintoetiig^
Ciergie en Biüchoppeo , Me tiem in aOe^/ öaet f^n oAren nae jeuditen te
biille blaten/ felfi^totft|nonöeettangentnpn.
Ecdypfis ^aecgefc|)ie&en in üitjaet 1639. vijf EcclypfiiTeo inde Soneninde Maen:
ia de sea. ^rj^ in de Son en twee in de Maeo $ Oie ficg Onftet onfen Horizonc beCtOOQ:'
be bia^ d'Ëcclypfis in de Son, Oie f)iec bp on^ te Lonnon begon op ben
22 May> jtjnbei^oenfbagli te 3 urenen faminutennabemibbagfi:
S^^nMaiettcyi\oa'f tegj^eu^be Schotten tebelbeivbefefelfbetfibttoen
get Ecdypfis toa^/ fommtge bie met gem blaten gletupgliben batfe fo bit:"
teren AoubeobecboQbnoptenl^abbengeboelt om ble ^bt be^jaer^baer
be^onnefoogoogDbia^. Seüfal.mpbiepwgl^bemoepenmet&etpjiM
gnofftceerenbe beet ban befe £ccly pfisii nocgtan^moebt icft auel vsam /
batMercurius in't begin ban d'£cclypfi$be Ciergie ofte beGeeftelQcMieyt
boo2 oogen fïelbe : in 't mibben ban d'Ecciypfisbiai^beMaen jbaren fi^ni^
ficato; / enbe fp berbianbt en bicj^t aen be^ Draecken-fteer c ^ 't JntjA beel
eUenbe aen en ober be Priefters bebnpbe* d'Ecciypfis p^ovfittMJIr ben
Koning beelbertaeb^ en fcgabe ban ftpt bjienbenbe Schotten; Iratlpdyp-
feerden graed biai^ ijTi ben graed baer t^j^en Ober/ bpftan^ ban SèUntvMc
tabip ; geHfc&erkmf^ d^befe Ecciypüs be# Koninghs ftoarigliebeMf ftaec
beginfel bertoonbe/oifoo geeft oocb tuna gaet Ecciypfis in b'acgtflEe g^ad)
banSa(dttarinsin^nnoi64geenepnbegemaecitt.banf|infVtiarig6ept/etc*
b'€ffecten ban befeficclypfis gaer meefieinfluMtie op benftmfing ban
Spangien,aIfofebieUbeniqpbengraebbanfyn7'^ünp$/fobatiq)iben tx«
ofte i2.0dobns id39«oponfe£ngeireCuften/ boo; onénea^/ bpiian^
in onfegabenbe Hollanders f^ grootejbcbeqi^-blooc aen bfmbt paften
en beben berb|encben/ bien fp in V laenderen fouben latdien. Sjcli bieet taiei
bat fommige gaer niet enontfien gebben te fi^ggen bat be Soooperfoonen
in be Spaenfche Vloot gier tu Èngeiandt aen laubt fouben gefet bleiben tot I
afTiffentiebanfgnMaiefteyt, maer'tbia^eenloutereloiben; bianttoie
foube gaer iumnèn belet gebben ban telanben inKent , inbien 't fgn Maje-
fteytbebolenbabbei bitbenicfiberfeliertbatben Spangiaert feer tnoepe^
Igcfibia^opfgn Majefteyt, batgpfefoonaebp onfe gabenlietbergaen;
bit ^iet gaer oorg tegen be bo;fi / bat fgn Majefteyc met fgn beloofbe 9m^
monitie ban ootlogg aléCanon en SSo^hrupt / 't bielcli gaer onttoacft /
acgter bleef/ of boo2 floffiggept of boo^berraebt ban onfe ^ffirier^/ fo bat
fp be neberïage bregen* iCoen fUn Majefteyc ban Engelant ter ooren quant
batbe spaei^cheen Hoiiandfche Vlooc fbo nataend^EngelfeCufie tarnen/
foofcpbegp toteenetlbie bpgem fionbt / lek wenfchte wel dat ick mee eere
van beyde Vlooten ontflagen ware.1
3|nbitjaergebbenbeSctaottenboo}eenacteonber gaer f^beniftepaf
fetrt,
(i9)
fmt/ al tie BüTdhoppen tMffooteti / Detnelci» nafeecgmititgieei
teMeti/ enbe tDtecDni tooj Cantelbei^s boiQfpjQ^
Hen ; f^n Majefteyc nam Drt4tfi^aitöm ban DeBiffcboppen foo qualgcfi /
tf^ öat tip glietefinlirmtaia^tiec Schotten ^tig^
f||n Eanitti-Inpbenget Biooüinm met Engelandc te betUeHen/ tot bten
epnhe be6e gp j^are fdl)epen acre^eecen / tnaec atet t^e Schotten foo M en
rafenbe toaeren/ üatf^gaet in 9inno i6io« tne&etom 09 l>e been inbe
tnapenw begAben ; ben Konbgh toejpt in April {)et Parlement bp een
loej^en be Schotten , bocj^ get Parlement en tDflbe niet eenen penning]^
contribueeten om ft^n boo;-gdenomene Utmee tegften be Schotten te
tnaintineerett / en baetom boet gp in May get Parlement fcfiepben / toaet
ober be Engelfen gantfcg onbemoegfit teaeren / maet be Schotten baee
boo; te meet j^eanimeect / foo bat fiaer fitmee fc&ieiiicfi op be been
taec&teenfoofiouttoiecb/ al^ batfefonbetnoobïgtjen op ben 17 Augufti
in Ëngheiandt qnamen $ ?Den Koningh ffeibt een lOtmee ban Engeifen
toe om tiaet 't^ooft te bieben/ boeg foobanigg taoa^be generatie tndi^
naipie feifi^ ban ben ggemeenen Soidaet , en foo feer koa^ wiiiem Laud
Arch*Büfi:bopvanCanteibergh bppebereengtiebaet/ al^batbegemeene
folbaten nergens anber^ mee te paenen toaren m^ met een Parlement , niet
eenen £ngei7man toilbe tegijen be Schotten aen / bie nn al gbeBroopen
kpaeren in be fiercbe jbtabt Nieu^-Cafteei : otife Soidaien muptineer^
ben / b'^^fficieren toaeren boo^aen^ onglietoflUgj^ om te birnen / be
nieuto-glielDoibene jboibacen florgfien in fommigge P;obincien gaere
Officieren» etibe en toilben niet optreciien : affe bêfe Commotien ^tb^
ben tïen Koningh toepnigf) Bonnen beloegj^en om ben v^o^Iogj^ te caf^^
feeren / jgnbe ggebuetigg aenggepojt ban be Bififchop en be ciergie , be^
laielcftein gaere bp-een-l^mfien taeel contribueerben tot ben ^o;Iogb / en
belafieben fiaei^ tfreatneren bat fp op j^aere befonbere |^;eecft- ^toe;:>
len tegfeen^ be gobloofe Schotten fonben npt-baeren / etibe get bolcft
in *bl»fenbatfe alfoo graegb be ganbt fonben bieben / al$ offe mee
i^epbenenenXurcken teboenj^abben. ^|fn Majeftey t bdafiebe benKbel
op nieubat fp gmi in befe l^ombfe tocgt fonben bp toonen/ betnelciie bem
traegbtticft of bee(eer ongetoiuig!) ban anber^n^ tot York conbopeerben.
^ber een toifie loei bat be Clergie eenftooefie- b^anbt ban befen oo;Iog|^
kiaa^/bienbenttbelnunietlani^ermocttelucgten/ taiant nu beb^eefbe
booge Gommiffie^Coart en anberetmple Courten groutoelifcfie onsttet^^
ti00epbttegöet^ ben perfoon en begoeberenbaneenpeberï^eer/ biebp
gttml baer quam ; baer toa^ ooc6 eenen Wrenn Biflchop van Nor wich, ge^
gooirm te Lonnon , toien^ 3&aber guppen en fulcAe fnupfierpberliocéte ;
befen <9nant fepbe ronbt upt / bat gp bien bagg nocfi poopte te beleben
Dat ^ een Predikant alfoo goog& bergeben foube (ien al^ een loncker in
Ë n eelandt ; en boo^toaer be trotfigbeptban befen ffouten SSojger^ foon i$
De üoosnaemfle oojfaecft gebieefi batbe Clergie onber beboeten ggeraecBt
ié' uiat befen Wrenn belangt/ ic6)xieet bat Cantelbetggemberbeben geeft
tot DirlftftcKeI{|c&«en|^ffége®ignitepten/ bien gpggenooten geeft;
a bor
bergbs Uii»a«M«, mbm BtfJMn WitiVM/ vOtOt pitt|B||tWiangr»MIBWII»
jtowepIcmiMitesrn-iMrtuny ifSiftfiEittlK tat^i^opnokoÉtipiiipfMai
nMcfteM-, eH^((i|(x<r«'^iH«Qvit)ktfigi)m<iBfA]iit<k|^jftati0» twnt i
3&alxttonl>t teiwigaH» <n»»|wcrjFftmtliroii<ilielM W i ii it Mte j|ptri» i
cietiin Ncderiaudijr^mMiim / aXtaeitt fpitie HoUaadsmHr ^aó^miftt ,
wmoedc baii 0e(« j@Mif/ i(t^ m iwcd MS( ftefie»fa«aftn Wrraa, &C.
^pnliItJc&|gwI&|tt»«^Nm«va<A^ïWPteiQiMmtttffii(ttteSchoktn {
cnEngeiieo feo(^«rii(ni9arigft)or(ieinmtiiae/caióBrUqine^|araiiM^
lm tamm teec todteic»/ tocj^ uk gtmefliiol ; ten ftouiiHi^ tomlpfixgl^
i»attetjBem4n&ne.nii6dcimt!Kf|ln4«|imtlMMten
WDtetDiHeq t»xfttm/fool^erftiipevidi^ft/IWB)wlfta»H«alr/OiMiFdrt
ccn|U(^aei^i|iiMi»tgi«iiD6ftfing«lfcb«n AcklhAi iwnqiBnlMicciiiilailp
Dimt 0|i»lgEidtetort()iiQ«il)ei((iii(lfc|flft/ &mtamlMiitKcntii^fa(|||lMé|9
d'Ë9gd(ens(cn^n^,ftaatean*iM«»to8JNi!&cSciiQitan, fgi»oMi0aeb#
Den Graef vaoSjEtaffor^ . tKI^Vke-Roy ta.nYqrJacdi0<tt t < (l a e( iW W y*'l^o»
mas WentwoütblrolWllMmiiUNlI / WebM»llrfni|WMeili«fttM»lVQlri>t
tua^ / tuicftii0iteii||Qjn6t let fitriltNW öff 11)00^
fteb&enlic/ Hf)«|e$B:in«ecft|fln)miiiiitoi(vteKoajas^,i!dfee ïdMawafiM
Vicc^flOTvao,Yerl»irdi;; niftVeifflM4mi>ffl|tnfE|(^aatolllifllfMi«é^
toa»tiNNai/ f ip<iN«»ini«MAie Ham ^mgmMf^9Ê0m^m»9imttin^
giett^bolf iiilOjiw tRMim /: iiaiK«xii6g.6d(^
lp UtestimU* 9b»:4p<nli64i.teféiW^iSl^^p4rieneDiSt<afi»id^aim
fHaQuaet tammuitieilti/ f|h«)nK9MQ«ttt|iiittttii|i'tsee»^i»64UpaMi|ote
«)eNW»mi>rfi^;^Mirti|ID»fBYerJa|ndc: 6<t8»rfcBMaat1te<r|rw »a i» »f op
iioiuKi»teeii/tii«|t0n0.)»iet<i^j)p ftjtrittjg^lKlwgwy eateg lMo ti i M m »
neeceotnteflailffn/vl^ttlliaoc&'te'^ T;Onief<iiasArmdal»|I^C«nce-
iler^wnKoMngsMltmiEiiiniiititfeaitntifl»^
%ttdifyn^ MMQ^iiKWfni 9nfbM / MsDiridte iti ff^^ntioebgmift Wkj^
ren^tni^fl^Kett / ccbtw etim ipeiar femeatfefp^ toobtj^of met fgn ei^
ftotetKHt mi1i;ie-j«tis6 of retttoigg Parlement tmftmöe/toelêfie niet fbti^
&H:iMlMftiMM&r^9MtaYlMi^ sommige WHmfeoggm
iMtttKoninginneliem ttt teiiDetefeimiiimteto^^
bi^ttenUton&Mttnee} 'tcnfcf)efltiiietMe't8dMmgeeft/«f6emot^
teedeMMt/'tttid^flMoiiiMtfangll.
l^attMt ij^tiiet Heel aen Defafte ggrlegen toie be Schotten in Enghelande
flflMtti^/fmiMisettiepiien bat Pim : Htmbdenttt attkete iiifltmnen^
ten &act iMt! #1 gMmfi/ 't ijS mifTcbim Ixiart /en bacm
tD^/maetnietftafttebaapmneni 'tspfoiliP^ttQO/^PaHement^eeft
befehoti3gnt><ttgfi%ttrmgteertfcapperef ouHn eflcl t |ltecfloeftèt/en^^
odiMea^lW^iriiptD^ foo
Dat BenKoningh e^genflgtli «n l>e t e By en Uio e? % e Dtepoenbetoetfcgillen
te Sflknnaet^botkindt toeter ocft in Aogufto i64t«
§nOefHfbeiHlAent tian'tjaa: i64i.fa8giAitiiii mtenKöf;iginne*
Moeder van VrdindkYijck toetttedten ttpt Lonneo in CMn|iamrie bah Thocn.
Graef >7fln Artmaéi ; Ytta#eenb;oebigbfi^ttafeel/ enjpet^bettaneiittpt
mjfRMtMnfetailieM/nmetaochtoanbeeleanberenbie tfagen/ bat^^^
een ofMbe/ fttrtq^It/ magere/ atme Koningin, bie met b'eeneiieen in 't graf
ging/ ii a fcM l fatfgii torierb^ian j^er te bectrecfien/ gebbenbe geen pf aet^ ban
tefibcwkiti bewtt lt tWè?|)aet bbertrö behatiben / a!^bienbtebecurtefp
ban be^aate^ajtn^A^etaffigneetbe ; ^ij^gelneefib'eenigeflattgeen
httAiïm BjofttKWaiiBiiropa, ^u^/fbioiitt ban b'albetgrwtfie ftonöqi bie
Daet ooiett tn Vrafnokrijck «leeft getift / ben JBoeber ban eenen Koning en
ttoeeKontf]^tnn en;bfflK omng en bmi^ niet toert na^ Arun-
dei, bbBj bienfiii (Irengben fiemmtg^.^^^ jHatnet ttiaj /geen nieutoigbe^
&en noitg tolepet^n in$et Hof ftbnui toctbjagj^en / ea groot ban Jl&aegg'
fc^afi loa^/ etc boeg bit tta^tt eetiigeen pjtncipaetfle oojfaecH toan ailen/
t^atm Rechter 3f|nbe Ober Strafford inbe befcfiulbingefgn^ toerraebt^fj^n
f emmrgaf ; befen Amndeifjabbeben Koningh ffpigoogöertiöiiepten beiJ
Conings onbabcKbaerhept aen bem en tfne jpamilie te rnpclim grgeben /
iten lip^im Amndei h«bebttoiefim ; biel neemt Arundei ffftt flagtj waer /
n Ofecht uj^l^ Sijelifmt brtooo^ndembe önbe Koninginne , ali^ ober tftn
loning onbernoe^ 9inbe/toen gem aengebienttoierb/bat f^n Majefte^t
ent fauÖe mffl^ ; 't is een flcchtcn Hondt (feg|)t ben Graef) die geen nae-
aytiénwetnls, enlfcht>ondathy^enKöniiinghis, foöfalhyechfer^hewaer
orden dst Ariündels «iffediet'fijnWaerts in confidteratie tnottite kottien > &c«
[nl99ttl^g|idtmbaetimii^ AnmddtePadflagef^^ #^belaetffe
% 2 onber
(62)
oiOttt d'Engelfe Natie, btebmftop bantimottiiKnAd^^
ren groot Cief-gebbrt ban Anciqaiceytenenband'ËngelfeNade:|p|]Ki^
een boo^naem i^atroon ban ^n berbaOene IBDelbom / m Maerfcbakk m
Enge]andt30nbe5ee^|^ptDatiefictctgtietoee(iobetbe^enieeme/toaer
ober gp geenfin^ beininc / maet beel eet ban gaec jA^gaet brierb ^ nUt-tt*
mi» ben %M en t$ niet biepnigi) aen bem becplicijc.
S|n Oétober 1641. beginnen be Yeren eenpari te tebelleerenenti'ar^
me Engel rentemaffacteeten/biejtaetfelben niet en ftonben rebben t^
be noQDt foo al^ be fabrn boen liepen / berbenbe bequame Gouverneurs oor
l^aeracntelepben; enombebiaerbepbttefeggljen/ be maniece bieeer|i
gri)ant()aeft toierb om be Kebeilye te flupten / ^eft bit onberfimj toant
fteunenbeop fommigge ban ben Yerfchen Adel » en beele onber baetmtt
toQpenen boo?fien jijnDe / befojgljen b^er epgben tSIn^göefetenen iaer
mee / toelche baer op boojtd'Engeiren berrieben* i|iet^pt ontfiaeteen
gtoote queflie of bit bermoojben ban d'Engelfen ggetoeefi fp mnmfaA
en commiffie ban ben Koningh aen be Yeren. ®eele bebben metim^
bengeaffirmeerten in openbare ^^uc&gheconfirmeertbat^PfilPii'iÉ
aen foo een bilepnigge baebt foube^'n / ttodcft icB niet en iMmlriao'
ben / naer bien icit noopt feEierIgc& honbe bernemen / bielcRe Mr CoBunif*
fien tnaren baer be Yeren ban roemben/alfoo 't (lecb^ bet ftggm^ifottte
Cathoiijcke Yeren , om met opfet anbete aen baer bant te iüOm/mmee^
nigen ec/t met maetje^ paepenbe/ foo gebbenfe ggebaen \mkdm$t»$Ko'
ningfas L^ommifiie ; ||ab bit Uiaeracf)tigbgebiee^ / 't foubemmwetal^
billicft gfietoeefl 3t|n teoo|beeIen bat fpfcgulbigb taiareaenb^awSteMtt
tot beflructie ban Roebel , boeg mp fiaet beteri! banüem tebemo^cn/
ten aenfien bat bp Gereformeerc, een Chriften , en een Koning wa. j^SK^
tanjs buncRt mp bat in (gn getoaenbe fiSotcrhm befe faecfie toeniigb tol^
baen toojbt. Ctoee|Qinc(paIebingen toojben ben Koningb te iapi#c(t\
I. I^aeromfgnMajefteycfuIcben meboogentbepbtiien de Yeren getoent
fieeft / al^ bat gp niet meer al^ 40 ^laccaten teg^^^ bie aebellea in Y«i-
lande beeft laten uptgaen / en bat tot geen effect / of ten ontijtie alète laet
tna^ ; en bat bPDO^ boben bien gberefpecteert beeft. 3lcft toeetbat^;.
mtt fgn epgben b^nbt bê bniojben Yerfche Rebellen beeft upt*abeteih^\j
en baer boo} gefielt Yerrcbe onderdanen, in een fehere bantfet}|i?t ( gefcg^
benzoo; 5r. Eduward Walker, en bem gep;efenteert) bien tch gbefieia p
be aepgaenbe be Yerfche rebellie &c. 2. iCoen bet Parlement foleebingr t\
anbere beboefiCigbept foub* booj d'Engclfe Soldaten in YerUnt, den Corip
beeftfe onber toegen gearrefieert ; enbaer mebe d'Engelfche en Waiici
tègett^ b^t Parlement boo2fjen: berébennt/ bi^t ban sgn ban He fcb#
ban fgnboo2noembeS9oeQ:Iten ^xnf i3«<nxi««gbenoemt / niet ttni'sa
gb^oert.
(Stttiï^ b^ Parlement in 98nno 164.1. imoNovembris , tlOC^ fit / iHH
ben Koningh te Lonnon, toojb ban baer tn be grootfie ^aet en magnifiri
tie ontboen:/ en ban ettt^cBebonberbeningoubelketen^te Qhemoetd
gaeny ennubiotbtanber^nietupt-gberoepenal^HofanKUi^ weikomi
u Mafefteyt , welkom. ^ Komomine ntetcitttlbe üdttec licgtefijcft reti
5 fcbeucinge tuflTc&enlw Koning en Bö: Parlement fotttie tomen Vontfiamr
IB"
:5:
^a66e boo; met Uio^liept te ^dU bbo} gem te berfe&eten; öp aen O an&et
3^De paept &e Sa^o^get^ met foete tooojben / fegbt bat !)p lioet gare lan&en
in Yeriandt toeöetom beganbtgen fal / een belone bién pp tpel inifie noopt
tefuUen bonnen boUnengen/ etc. mpggebenc&toochbatgpopgaecbec^
foech Ker 8-ti jdc tot Whitte-tuii ggeI)ouöen geeft / baec to 't anber^ bom-
^ genomen baDÜe tot Hampton- Cour c te gouben ; gp geeft ooch fommigge
^ Kaedts- tieeren tOt Rididers grflagen $ opfgn biebetbomfte upt Schotland
^. becMaecbeftpoenbepbeilupfen/ batgpbatfigchmroogehifieneugoe»
^' feenfianbtiiibelatengabbeal^menfoubetonnenbienfchen; 't<<Sni^ntet
^ b^emt bat gpgaec betnoeggt liet/ baet gp gaet alle^gaf batfe ^cgten/ en
^^^ onbettefienbe 't genefp begeetbcn/enbebefisi^be foo beelal^gaec cupme
'^ (onfcientten ftonben betfoecfien*
"'^ l&aer nu in lanuarius flnno 1641. begofl eenSeeban ongeluchen on^
/ aen boojt te tomen/ en on^ lang-fiecontinueerbe gehicb te befiojmen boo}
^ b'onceniggepbtUlffcgen benKomngb enbepbe Huy fen des Parlements , en
::- bat ten beele boo} be famen-cottinge ban beel gonberben Die op een onbe^»
: : leefbe manier get Pariement-bay s Quamen becingelen , 't i^ biaer / b^t
'^ onbeleefbefamen-rottingebia^benKoningjiantfcgtegenbe bojf{ $ toaet
0P get flim^e bermoebenbe (ggelijcb gp fetf^ uptfEroopbe) geeft gp booj
wbitte-Haii een trot9 folbaten tot (gn guarbe gegouben ; gp gabbe ooeb
y lieelroubie<0af{ea/ tnaer ban fommigge feer beleeft toaren / bie binnen
i lA^bitte-Hall met gaer ggebieer op gaer jgbeggereebt ^onben / om in alle
. : boo^baüenbe noobt bp ber ganbt te jnn \ boo;Voaer ber menfcgen gerten
iiegofiennntebertfagen/ enbeelegebbengemercbtbatbenKoninghmec
too;n tegen^ be^ Parlements ^jocebuerenontfieben toa^ / en bat gp boo; .
.; babbetegen^gaerteoojbigen; gnlietficgfulcb^oocbontballen; 't^e^
:.;. fieurbeopeen tijbtbat toenfommiggebanbetooefieSQójgger^te Whitte-^
Hall (ittamea/ een onber ben goop (icg^berfioute upt te roepen ghcenfiif-
\^ fchoppen s eenige ban be ggebiapenbe ban binnen quamen met gaer jtib-
^: getaieer uptloopen/om be floutiggept ban befen bjp-pofi met biomben/fofe,
.1; tnocgten gelben/ of anber^ met flagen te paffen ; toat tuffcgen gaer bep^
'[iih 0en in toooiben paffeerbe bia^ gaer befi bebent / ben Borger ({outer in 't
> f^l^benal^ m't flaen/toierbgeqttet^/ent^/fompbericgti^/banbequet^
v; '. fiieregeflojben; feer beele gebben geaffirmeert bat opiif om trent bie plaet<>
';.0 ^ Oaer befen perfoongequetfttoierb/ ben Koning ontgooftbuerb/alfo get.
^. ; Schavot baerrecgt tegen Ober flonbt«
' w : ^i^atbolcb of be Borgers bie fo boojWeftmunfter placgten t'famen te rot^
^: ten ttiaren meeft lupben ban ggeringen aenfien / boeg baer toe ban be bef^
^^ ti0l)fi^ op-gegit(l ; en nocgtan^ taiaren 'er foobanigge onber bie moebigg.
txiacen txi^z een fteicter leben iepben al^beggemeene man / en toierben
(^002 b^ baneb ggenoemt Puriteynen, engabben onber beTyrannye bati
> '^jde fiiiTcboppen beel upt-ggefiaen \ fp biaeren Doojgaen^ b;oome en
^ »(So^i)it-mepiienbe SLupbm/ goebiel battcx nu en ban eenigge particu^
\V^T Iferr
IKrr JMCflll onVft'HMrcllim / |lCfClinnrpliinfCC|ntt«ICIr mll fyGOmtttn;
f^lmrmtMlMffl inj^aer fjOMtmaet «iet fiftie rong i teet Sapilmoeenirt
Court tct Cdtittotic üjo^scn Idtif lidpj m j^ttMMfit Knümii / M jBtttij||[M qI^
jlo Mt épnoljlch It|it WtMMICIIt mm \lWlskt Patlemeint Mtl^itgM ^önd-
iHM^dm, enwebm fConiagh CMtAMtllSMimi / ttt metfllMi CamU^frite^
Commiirie-Coarc oftf Uan He Scar-kamer, fbOOM f^dl^llimmim ttt Wni^
li?tt sfjtitie/ fobtritPafric»iencem^Q(mmttfc!beMm/dattt
CJergieftaetfiaririitetoovtfbttfeeMé^ i tOMmiKoning ioM^
uinwiufiu viM ; owTCipOvn 0p m Of tgot ofp vAiiiiiMiits wmmriif Of ^
K^tjCQnot ïgfKti iifiioni gnnffnuicit ipctiQTtnn te HijrRni / fUfwiHiinicii
be Bör«r$« ^ ^^
Bp^fra /ctlf^ttCAttMiKlAliiékïb bj^bf K<MHngfOftetnMttttiUtp0$^0l^tni /
^!ifï51'12!!P^^**^^ tóch«^^ een
tiw;BiettflKfttiet1at|lM|ïtiaHen/ tiidtetiricflerliif tóttenfieflfi^ tiani Mfe
fdhg» agrt»fc oett/tKir»|K<mt^ eirtr en repuMttr |i t < c t wp> fl i » tf tj ^c6^
^Prn T8UCuetir0e?ii9ecH9ttiafgm ocit w inoenBfiiigifBiiBc vep tttCMtp
logen; toantfcfiocm bat ben Coningb^nnitWdglHitatlMI^ fltelti
ópttfetrïrftfifb/ imbr fgemélbie Ltedeti Mn be Botgers etiffc|)tt / itao Htfm
uttp Atn]\}njpttjm\i seewmoeiuninggept flffoo? wvei f n / inlefii
teeirfQe ^ctoe^bfj^ltenttoH^fefieii toeii f)p Mf.fiMieiien piffttt^ :
Sïr, latt ons önfe behöorBjckevtyheyt hebben , ti^y en begeerbtt ak^teeer:
tt»ri»ftp bftftmoe^mitbWft^ J düt fydief öudg^tfe b%>ep8cc.
jte^stw^'f Q^tnnb^ Lxf&cn ij$t$ Patlenafeifu tnMgtOMe'tttf^flitMuttt^
mnnT ftays^eT\icmtemeiiNtecenni9f9iiiic / vcmon fOminfnie inuiY:s
cout^
' tooüDect / fp;!dCfl ben Cwiogb » hor kk ite gimfts tan édk waser-Ronen
?erloQfaihebbe« €m^ii^iHm|tonn Um $111 tiifcfbnilnifcjcii tattal^
ft iii^ltr JBMtninfirnLr itewgf Bcóc^tlMi'ttaHötjija.
^Mai^ftcyc Bu rrJi Éfc lat ftmaHf^ tsfcn-Iifp/ oi ^nbt lor be
be8xoSaitiiai^id4JiiiuiHwip«Mi-«Ce«rr, nOf «BontieiiooptnirtbD::'
ttetttn(inffc«&rtguiii IbimUi» rwtJu^tPadcgaettc trpjffntcttn/ ftoetori
fpfukMbeimrti^ftlKclKimlimifp^t^ taarm tec(iKdteiilie.
*t<fifWQHgdterbliDlo|limSietanl»/ tamtop tmkxsfdKpsmiftxochbt
CoaiagmtMnk^ tofkrature^ ^
lion ^iKlMilroaMa«lNnfMe(|«mlrtai^Ioiuo^
bftw^tttfwctetelMQCictai»
DeiiGjrafiffaoWMviciiMHarjMainofaifreriifniinh; tQaeg^fimlie
teoi teii!C|Kqi#-.blHit; fl^taliitlPirkuiKotiDiMitt lOfllitii üm^
iDittreB i«tmmiig|ali»l»«pHM
iiUMiiMfjljiüiiMj fc tiliiMnliiiiliiWiiitiffw^^ ffi ii jMé i JIB i n l iH t J ii t oi^
nn llnimttiHaiMtpinMiMftFinitilHdb/finiam
fosHt te >j>i» ii A fc> w>gljwfcfaiy l ÉlW l Bin ^ ftHdemnt
tiiti'8^Mlt.lpaa9B^[MWDaraiM|tlDM bq|i#ni#Bcrtf|AMiM0giii^
ge flMM'Qbatoiirite»/ Mm f|ito( GcDoad fta^
l^olcb en geit fmlbm mogen Uettnettieii om gaet feRieti en De RepnbüjlU
iQi^sn3ialM£oei)tig4|inj|a0|M^^ r MlWUetlBepnigl^in'tpip^
e/ rcsdiaiullpv^^enlite tafgsraillBiisfadlttntecf ; ^BtAWicfein^tifil
lotetmn &eii fci I ]«fflg|j |tmyifatMDDe»ai ^ '^^!f?^
rj&niMnCqoeraeifruttwrtmfieim/ üelimQrMf:, MmnjoomensM/
F8; aclky MdMttpmtat^^ laoobi» ongcuiof^
^attfer' ËifeahttiSttlcrarMDte{»a^!|^ffia|pn</ tnf^^ dlit
^ il WlfPff BT^f frffltftlf gflftflf gtJIICTl llllllWII / dlfoidttip gom fidelmaa
(O)
btetiinge; ja öaec ttaffet naentmücïi^ eenen onüec Ue te betcoattien toa^/
foo Dat ^oöc £irez toecloecktfiaöDeoin ben iteon tecaft^fien/ ttden^Ba»
betbem tot fón onfcliulbt te 6o;t gebaen ft^be^
!ln befe fomer ijebbeti {laet bedefiorgersteai ibolbaetett laten aettm^
men ; l^uptctp enl^oet-bolch toierbm berfcgajft/ en oc|) ! fioe tieel benra^
bec^ Rebben in b'eer^e toctit onber be ll&attteban 't Parlement aanmatu
beg[)eboett/ foobat inbienGodcfelfi^am onfet fübenietentaiaeregge^
toee]^/ kop fotiben nootfaeciidgcft lebben moeten berloocen gaen.
^e jonge IBaet^ban be ^tabt Lonnon {(ebben begroote gdft ban Er-
fez Iniantery opgemfaecht ; befUge^aetbenhabbetip/ maerfteiSuprer^
tnaerenon-etbaeren/toantfp ti»erbenfooa{^fp()aetlietenopteec6enen
in bienfi aengiienomen ; ombetoaerliept te femen/ get Parlement tsi^
bl^bt batfe maecpemanbt getniUijKg fi30^ om baec te bienen^baerom i^^
Den fp fcboone belof ten/btefommige fo bebaegliben / bat get iuqieir-toerclf
en be peimingen ber S&o)geren (9 |)et puUgcft gdoof quamen aencolim.
j&t^i .iagajfefieptonbertuffegentta^opbfe^tfeeebenattkkit omgelr^
toapenen/tjebbenbeobergeenMagazijoenteeommanbecen/al^WealIfen
ban be'Noorder ((Suattieren ; Sla/ in toat Graeflcbap bat ^tnOiquam
(en t)p boojtoanbelbe beele) tna^ l^p fo bfllreft al$ bat sp taebt ff^fteom
barre toapenen t'atrefteten/ en fleeptefe mee tot fün bienfi/ ïmSmiam'
bebattet ma^ tbt bebonbeniffebanbetbblcEienfgn epgen^MNt
^^en Coninghliabbe be meefle tfft tot lorck gelegen of in emii(^ luitfi-
gelegene Graeffcbappen tot in Auguftoslragen fmecben/en j^abbetotpnig
upt-grtecgt; toantbe befonbete Graeflcbappen ttaerenboojgacii^ %xi
befl^pn gantfcg niet toe-gebaen / foo bat to in be meefleitfftttfen eer ge*
affrontemal^geafTtfieertbiiert/ nietteimni^fipepnbttfcRtot Nottin-
gbamgeftomen/ en beeft baecffjnenStandaenqpgembt/ (meteen Stol^^
itomen refolmie ten <^;Iog{)) op ben ti^*- Hugnfu 1642 j^benbe img^
itige paerben bp gem/ macr op bo9^ ban meerbet affi^entie ban be Wai-
(cben tefullenbetomen/ bien&pbacj^te batmeeflopbeMonarchy berfot
biaeren.
^e Herauiren ofte ten min({en bie toen bp ben Coningh toaeten/ tooe^
ven onftonbigi) Jjotmts» taiat mtaier fp ben Coniogblijcfcen Standar c fou-
ben opreebten / baerom {rebbenfe bie boojeen ban be gatenofte &oben$lf
pldetfenbanNotiingbaai-Cafteelgefieec&en. CooingbRichard de derde
DanbebaerfotienScandaercoocliop-gerecI)tetC4 l^etbetiaej^befijtt Ma-
jefteycnietbatfiinStaodafrcbinnenbetCafteeelgefieU taiai^; j^ fepbe/
mm be&oojbefe m een openbaereplaet^teftften/baer pebeteen bspebjcl
moegt bp bomen/ en niet in een gebangen-f|up|; fp tiebbengetbe^albm
boigenji fgncommifnebnptengetC^eelgeboert/ ineenpeechbaet aeo
gelden/ baecpeber een gemacbeUicfiftonbebp bomen. Coenfp'rtnto
aerbe fetten fouben/ bermercbten fp battet eenloutere (ieenrotfe \na§/ (é
batfe met begen^ en meffén een Slepn gatmaeciitenom ben;&tanbartin
tefetten^bocj^'tbm^almoepteberlooren/taianrfpbiaerengebbiongen
booj
kt fi^w raQiKict ttttnuicteii Bt^Bfni bdn tn^jm Den Coniogh»cti toet tipt
É wfHnmitmlai^taaiitetiottnDattienComDgb
foatiemiboen. ^cfigc&b'oociibetfiam Dat j^p ntuirn 8 o xo tagmuttn
■ jopetfootientniit^Ó^Ditb^tntoflbtnUc^^
t Mimzz^^AuffSüi$ x642toa^||rtotoeti8eDatifKnIebenitletatiDer^
fl tf^mi9^D<riktef ban i^efgept / getnitigg on - gducfi/ baet Dt teo^fie^
V tmm/ foo't fcgffnt/ 6einDanDmeetfIenin-gangbtot6etifU|cRy toe
1 leojtimettdaMke* ilbpe^ntoensl^banlierfi:^^^
il nenbefidteetoen/baetteftbenïefetnafenite. SIcEifdlflecgt^ noveen
A toepii^Bil^bangembetba^
2 ^Faforyten geejft gp gegaDt/Buckinebam.Dietioojfie&en tOiett;WiIlf m
r Laud,e&ThoiBasGr«ef?4nStra£ford,toncItebep&eont|)ooftttiierD^ ®e
^ Biflcfaoppen enClergiebien ]^ meefi fabocifeetör en feenemaelabanfcer^
ii/mut gelefi^ec tilt mineetDe : beeft |)p moeten belebenen (leubat
ganeBitdooiiiitntiriecöentierfiocbt/ DeBifTchoppcafdf^befpot/ enaile
beganfcfie Cki^i^ban fgn aen|)angi) t'eenemaei upt-getoept*
jtobenEngeBeo AdelentqolqADpnietlieel/ ban tooi foobeel al^lip
fKnepgenin^fttroingaetbffiogifbe; befoobantgbenocbtan^biefo oh«
fie&mliAtDaeeettbatfebaer lebenen mibbden boo} iiem pecicliteetben
Mebrfeebenmet baete JpamUien upt-^^t^'ti^Jammet batbeele onbec
fiatt geenaeintbfapt en bancitbaetl^er JBieefiet pabben gebient
te Beeft beleeft bat beSchoccen fünlanb^Iupben / aen bnen to foo
bm taielbabenlabbe bebiefen/ tqien^ ttnn feifi^ Dabben oeoojloogt/gem/
bocfi toteen fiooper mi|^ Ai be looden Chriftum beben/ betfiocijt/ en bat
fPfefj^geboegj^l^Rin touteggeflagBenenboQ; fcbelmen enflaebenbet^
boi^toietben. iH^gebbenliaet meefiepjaft^tt'auenttjtbanBeni gge^
tmeOxt/ beKfOibetenbe gaet affectie na bat fün f ojtupn betanber be«
9^ ^abt Lonnon bienfip fo feetberbjutbt en betatgt {)abbe/iooo<i<^.
bdn|aetS&o|gdeté6eeft|)ptegen$fieminbe2@apenengefIen/ enbatfp
^jofpeteetben/ en Dp tot niet confumeerbe.
I^et Parlement baet gpboojbefen een groutoel boojgabbe en foo bet^
^abe/ Beeft lip boben (ten leggen/ en ben fpot en fcBimp bien gp te boo^
eenivEiiiotenanbetenbiietp/ fEigB Bpbatnu inFoiioopBentgeldbett
iDienieit*
jObet Spangien en geeft Bp geen boOtomen ti^tefpónbentie gegabt ban
bieti^ af bat gp baet getoeepii^/ennocBminberfebett bat Bp garen bloot
itifÜnB^ben^tietbetgaen ^ en albetmtatfi/ na bat BP een Ambaiiadeur
Tan Ponogal ontfingb/^fo ben Coningh van Spangien Bent (Bn balfcBept
nttcottbdoofB^^u'^^ , SobibiaetbeNatmceyien ban bepbe Co^
nittgen biaeten ^ittt eonttatie»
mn V ranckrijck en fiont bp in geen goebe aliantte / alfoo be gBetefo;:»
nteetben fBn bettaebt aen Rochel betfoepben: be Papiftenalbaetbem
tneijttigB bemittnenbe en toe betttoutoenbe/otn bat BP fotntnige ban paet
Refigieinfiogeiant fooBattb^iOtent Babbe* SptloofBept foeBt BP P^^
ft bet
(tt) ,
Deenmefcken en mocj^t gfiii mtt (ucj^ ^ fmibtlKiii taeintitj^of gm
affiflmttfi^aet benebm^tiia^ (enotUMtCooingiiivti^ méet^^^mm
ten6f . I
Den S\reedt ftitarggOefert 0tet|^6dt Ito l^jeiicktMdlM tao^ tem
depmlftcBe contract titffcbcn hare bephe.
DeProteftamePrincenvanHoogh-dttytfcliIaiidtfttiMm tm tMlh^
tiomlljn warm/ etc-
J«et ben Cooingh van Porniga] gaiib' ftpbiepii^il te i^(|^
^e Hoiiaoders toaecen alletn beleefi om j^ epgen mfklttn /mfm
betre al^ fgnpenningen urilüen flrecften; üebtai 9em taiwetMilKcfi^
totfoo hooge p20^/al^6atfei>en Turck dbet^ beter immfbiibefeeimnrii.
jeaerfpenteoegennaiiemnfeciNf{jn booif^Niec/imcheiiloUMigffn
beernifremethemtnfnntegenfooet^ tiiaerboot^Derek^^
men t'ontbolïen/bat bp alttfennpooptflv^flod mctrcacctcer fbf(»N
bebpHansBoccrbax {latrWfltBerp DiierbofnbecMra/miKMq al|aft
boeberpbolboenetc. ___ ^
üBeteen taKunt/ j^ptoa^boojgaen^ongfKiiicii^iflfnbe HPtrett/ns't
dojbeel ban ft(n menben m Bpanben- Mii b|ieii&mMae|mater 00
troutoloofgept ^ vgBbpanbenpIacSïfiitefqnen/ mmkanfiarAtortt
bafigeboept9ouben« ^ptoiertmeerbebliii^al^Cxsnifief^bMtiivm
tenta^ affectie btefpDemtoe*b;ofgenal# Mcnfcë.
Seele geleaentbeben toierben j^em totfHiiber |tt
tttft booiberfcbei^encCractaecenani^m tMcAbecbta^h^
epgenberbecrtgepc. ^aer na boo^berfcftepbent wligi wt ftt bea mblc^
torfen/biej^pnietenacgteebolgbe; m^ta^mBffiMitpe(la^tcttj||{^
bD02 Fines totecb omegebm ; ^bb^ fff toennate Loaoon jgeMMiM/ani^
toaerfSjn olietoeelf / maet tot gleeën éffmtatGloctftéFtai^^
))}ietb Sp baer na bapper af-oefmeer t ban Rffez.
, (ExmEtkx in !)et WeftchfnComvai brneberlai«| tMüft/ j^abb^f*
toenboo}tna Lonnon ftcB gcfpocpt /fUn ^Kmtefonbetotw bii p ém HMl|ff tl
bien ^tabtbermeefterttrcwen ; ttant M«ncheiker toa^ coe«f{fKtmniM
niet/ fclioonbat j^Generael téaf bai(be gfjeafVMeirbfGnMfichimvto
®f l^abb' gpeinrbdtbe SciKKmvio Eogelandk quaiiien / Niauc»^
iafi Zuy dwaetts nacT Lonnon te marclieeren/ begab t tonbegentMetooi)
tlifutbt fiebben/^ héfk |}abb' j^ gebaen toeccjl sctoceff «
(©ftetocn^ptttftnno 1647* Leceyftèffbabingfnome»/ fblptoenftoi
bigg narr Lonnon gemarcj^rt öabbt/lcftcnUiert ntttWcpimftMtol»
ben tonnen toebcrffaen*
® nber ti f^ ongeiucBen en i#btfip/tiie ick u b»|dl^
toen {iet parlement boo2 bc laetfie mael |^}6po)rtifn|^ nat^ti^und
Wigbt toefonben/ foo teferb-semgeriften bat >etiewtigw'HttbbtT\m#ba
IIP onfe Ghecomnutteerde bcIeefbeHfcfi ontSiailbe/ b^ttÉJcMcn/ We t
patsten/ onbertjepcfte nbc/ m b^oiaC bat ftpfieft nat»Lon«onbog|f|pmB
be/ena{{e^|^aefiig5ttptboetbes|ip«a^baertQe«d»^^
#
to PtilfittMlIllwrilWW^lTBW^MilWil i MftGbécotbii&déCMcnttltoÉBtllfbo'
1^ t»aiiitfc>iiiai^
Il May to ft<|rogHMif c wfrgiMtfe n^t fttiti / cniiMiitsoMajdlcjrt^cQiMt
i«lin|/f«i|fCftfN^6r«b«tf^ Dachyop te-
ter condinen mee fijn pjrJeOBtiittowlekoooenaosordeerco; vtociqr wilde
betn verfekeren dat bet Oppcr-huy s bem t'eenemael coegedaen was.
^t taiai^ 5e lattfU m ftnaicfleittff flbgS of otigöduck MetoiKoningk
DoptfAift^geftomen i^/ Dat ^gïnnfoo tiet regeeren entoetlepbenbanUm
cetf' lenbe oude l^eer / Ue noopt geuitfiigb taia^ boo; 'c Parlement of Repu-
blijcke. ^ocg {Mee upt en tipt bietj^^cbe ü Itcgtei^cii te metcken lioe
reecj^dltgktgenrgentoa^naeflimniecaekttebipfiecen; foobantetioo^
ren oork toen pemeenige#2<miff tien toegtfonbenla^ / toa^bpfelfi^
genegen om get Parlement opoaet Muifteltf tolboen / liet j^p gem bon ke
6cborfeCommiflariflen kpke nett^bacteit/ ettbetdcgtenkebeEngeircben
^eunbefip op ke Schotten, roenmikr op j^ kout geaffectioneetöe landt/
fd^oonkat gp WflekatfPkeoo}fkecktaamikanft|n en fijner nakomeling
gen onkergan^db/ kocQ kfenft pnnkerfeoclittn en berrieken.
(Coen gp op Carisbroeck-Caftvel giïibai«t!)tn fat / toaren Daer paerken
ober-*^ in Suflëx en Kent gereekctiratfckt om gem na ke HkOitie te Kent
te berboeren / om betkooftban Hmtt^/ enkemetkegberebolteerbe
fcftepen/fookphonke/t'ontbhicbtm; katfonakpquam/katbpfttnkee^
tien tot aen fgn bo;ff toe upt get bepwi er gekregen gaööe ; kot^ ofpp upt
^efe berbaêfibid^/ kanof gp/ gebjck öpTelf^ fepke/get I0f kaer niet boo)
lumke k^fen/ bp kleef altoo^ arfiter/ en ifl 't niet ontkomen ; beel öierge^
Wiüit ongeiitcken 5i|n j^m gerefcontreert / foo kat men in ker kaekt magj^
Hingen. 9P tni/rb ontgooft kl 't publijek op ben 30 lanaary 1648.
«onbiTO Karel kookt jijnke/ sln fommigfie kbiafe 93ojg&er^ berfbt ge^
ttee^op mi beelkt boo? kefen op ke oube S9eur^op-gl^erec6t ; get Parie-
imnt beeft bie af-gg^qmen/ en Ui ke^ fd^piaet^ kefe tooiqken laeten
tfptftwtnen:
>£rit Tynnifms J^gum ultimtis ^ anno Lihertatü Jn^ re^
^ituUe primo , Anno Dom. 1 6/^% . Ion. 30»
^ati^:
Den laetften der Koningen verlaet dit leven als een Ty-
\ ran^in 'c oerftejaer van Engelandsherftelde Vryheyt»
in t j aer onfes Heeren 1 64 8 . de 3 o lanuary.
ai^atmpaengaetickenbertroubi'nietbatfipkeflimfle maerk'oniAe^
f uirüiOÖ^^ t>^ Koningen getneefi i^t
% 2. ake^
(70)
IMIe S^nbet tüt get Parlement om ^ mitSnfbetl Hmttetl Koningb
ftoaetttfciibrfcbidD^tl^eUm itoc^foo toie eetifeecime€ractaettioo}
Goodwin ggefcgjfbrntotliettieOiiise^tan /fattotnentelefen/faltoec
tioffamiencotttrmnnrntgaifetni; enmercRenittnimntiatbetPariemeot
fitetati&er^jBeiia(nbrrfi(^6atm^i^/enD^
9li(gt toaren tot te^nrimiifff tian befe Repablijck.
F I N I s.
: j
opbietiiteiiga&benUegetoinisl^of ciq^^ fod rrtt JN^j^e Tfe^^
blentnge; Ja ban uiaffet naeirtmücb^ emen mSiet Ue te betroattien toa^/
foo Dat ^oDt EiTeK tiectoecft t fiaUbe om ten iteon te tofi^bm/ \xim^J^s^
Dethem tot fgn onfcguIDt te liojt geDaen {)dbDe«
3|n befe fomec tjebben baet beele Borgcrs booi ^olbaeteit laten aenne^
men ; Iftuptctp enl^oet-boIcR ttierbrn berfcbaft/ en ocli ! t)oe bed hetta^
bec^ bobben in Venflt tocbt onber be IBaitie ban 't Parlement cotntnan^
begbeboert/ foo bat inbienGodcfelfj^am onfet ©benietenttiaerei^e^
loetftj kDp fotibennootfaecfidilcft Ijebben moeten betlooten gaem
^e jonge JBaet^banbe^tabtLonnon gebbenbegrootegelft bmi Er-
fex Iniancery opgeRtaecht; befttge^detbenbabbebp/ maecbeiSupte]^
toaeren on-erbaeren/ toant fp koiecbenfoci mi fp baet lieten opteecfienen
inbienfi aengbenomen; omöetaaecbeptte feggen/ betParietnent toa^
bQ)bt batfe maec pemanbt getDilligb fsfien om gaec te bienen^ baerom be^
benfp fcboone beloften/btefommigefo bebaegbben/ bat bet ftoper-toercK
enbepeimtnjsenberS&ojgcrentvbetpublgcbgdoofQnamen aemrollen.
ibt^i .flSaiefiept onbectuffeben tea^op bie tt|t feer benankat om geit en
toapenen/bebbenbe ober geenMagazijoen te eommanbecen/al^ Uealleen
ban De'Noorder ^uattieren ; Sla/ intDatGraeflcbapbatbpoocii^uam
(en bP boo^ïoanbeibe beele) ïoa^ bP fo beleeft al$ bat bP taeb t febafir om
barre loapenen t'arreff eren / en fleeptefe mee tot fön bienfl/ bocnbviibm^
be batt et toa^ tbt beboubeniffe ban bet bolcb enfgn epgen fpiecvmn.
®en Coninghbabbe be meejie t|ft tot lorck gdegen of in eenigle naeft-
gelegene Graeffchappen tot in Augufto&Iragen ftoerben/en babbettiepnig
upt-gcrecgt; taiantbe befonbere Graefïcbappen uiaerenboo^ani^ fUn i
beffépn gantfcb niet toe-gebaen / foo bat tó inbemeefle j^te^en eer ge# |
affronteert alj^ geafftffeert totert/ niet te mtni^bp epnbttjtft tot Notdn-
ghaoi gehomen/ en beeft baet fifnenScandaen opgereebt/ (meteen SM^
tornen refolutie ten<^;Iogb) iq^ben izfte- flugtt^t 1642 ^bttatït ttiep^
nige paerben bpbem/ maer op bope ban meerbet affifientie ban be Wai-
fchen tefullenbebomen/ bienbpbacbte batmeefiopbeMonarchy terfot
toaeren.
^e Herauicen ofte ten mtnflenbfe toenbp ben Coningh toaeten/ inae^
tenonhonbigb boe mc$i inatmAnierfp ben Coninghlijcken Standarc fou^
ben opreebten / baerom bebbenfe biebooi een ban be gatenofte boben^e
plaetfenbanNoningham-Cafteclgefieecben. CooinghRichard de derde
banbe baer fgtien Sundaert ooeii op-geretbt etC4 Het begaeggbe fi^n Ma-
jefteyc niet batfifnStaodaerc binnen bet Cafteeelgeflelt teaj^; bpfepbe/
men beboo;befe in een openbaereplaet^tefetten/baer pebeceen ^ptüid
moegt bp ftomen/ en niet in een gebangen-bup^; fp bebben ^et ben^alben
bolgen^ fgncommtffiebnptenbetiCafieelgebaert/ tneenpeischbaer aen
gelegen/ baer pebrr een gemac&eU)c6 konbe bp iiomen. Coen fp'ttn ber
aerbe fetten fouben/ bermrrchten fp battet eentotterefieeorotfe )m0/ fo
batfe met begen^ en meffén een Mepn gatmaecitten om ben^tanbdrt in
ie fetten h boc^ 't toa^almoepteberlooren/tatantfpbiaerengebbiongen
ï
flttieBisdoiMientoifrDnilKCiuicft^^ teBiflchoppeQfdfi^befpoc/ en alle
Deganfclie Clerriebim fifnarngaiiggt'eenetnaei upt-getorpt
l^atenEfigeiTenAdeicnlqoqibDPnieaieri/ imt
Ïto(Q titet|fitt|^ctfmifg6cq[ibMfactnratco|dBni/1iH^
ÉmmeenmttMtimiioe&mfirqienbantQq^ Coningh^ntöaer tipt
jbtttoiv&oen. 5Icii|cBb'oo(lit»cfiafii bat gp irftinen 8 aio baaensem
I 30 petfooiKti diiurtml) 6fe ^tin VDfltM Ucncn*
Ir ^ateii2z(ie* Augoftus i642ioa^lietoted8et>anfSiiIet)eniiietani>er^
I al^eeii^oot-tef tmnl^efliept/ getmtüA oti-gducii/ baettobootfie^
tiiggm/ foo'efciilfnt/ bem ban tien eerflento-gatigb tot j^iOjlcfiv toe
geo^mmtdaM^* J^f^e^^ttlMensSntoanlieifcQra&e^
nen&efiEteeten/&aette!i&en3Cefecnafenlie« Slcbfalflecgt^nod^een
biepiiiij^m ban ^em becbaelen/ en Daec meebeflupten.
3 FaToryten ^em 6P Oeiafit/Bockingbam^Dte ÖOOjfid^en toiett; Wii lem
Lau<Uo ThoBos Graef van Scra£rord»taideliebepDeont!)ooft toirrben. ®e
Biifchoppen enClergïcbien Iip mee^ fabocifeecDe en t'eenemQeIabanfcer:>
te/ en tec grtegenet tt|t ntfneetbe : fjn^ to moeten bdeben en fieobat
-' ^ ' -«.- 'fchop
emac
Jbfipnietlieel/ bahbooifoöbeel al^bp
ftfnepgeninfi(|tcninbaetbeoo0f|be$ befoobatitgjienocgtan^biefo on«
ge&^Ei^bMeienbatfeliaer lebenen mibbden boo; gem pectcliteerben
jftefetoierbennietbaere jpamilien upt-mmt;'tiiianttnecbatbeele onbec
baet geenoelncliiaer en bancRbaecDetjIleefiet Dabben gebtent
Mn B^^Meeftbat be Schotten flinlanb^upben/ aen toten to foo
jbeef tndbaben labbe bebiefen/ te^
bo^ totien JNotemi^^ alj be locxlen Chrifbun beben/ becb^
f^feifi^geboq|{)$eRin rontegfiefkttönienbootrcbelnienenflaebenbei:*
iuicgttoierben. j^bebbeniaermeefiepiofStt'auenttjcbanl^emgge^
tnaeAtyueKfnibeeenbelaet affectie na bat fBnjpp|tnpnbecanbetbe«
?den^abt Lonnoo btengpfofeerbecbjittlitenbecaebtiiabbe/xoood^.
tianlboetSSojgger/beeftSiptegen^beniinbeS^apenengeflen/ enbatfp
92^peteetben/ en op tot nieteonfumeetbe.
l^etParlemeotbaetgpboojbefeneengrouttel boojgabbe en foo bet:»
^abe/ beeft bpboben (ten Iqigen/ enbenfpot en fcbtmp biengpteboo:»
renopEUiocenanbecentotetp/ feigg tV tmwx iifFoiio opgemgelaben
«oierbeit*
jObet Spangieo en geeft bp geen boStomen cbjtefpónbentie oegabt ban
bie t0t af bat pp baergetoee^lif/ennocliniinbetfebect bat gpSdrenblo^^
in^nliaben^uetbergaen} en albenntnfi/ na bat gp een Ambafladeur
▼an Ponogal ontfbigg/alfo ben Coningb van Spangien gein fgn balfcgept
ttttrottbnoofgeptbettDeet. , SocQtaiaerbeNativiteycen ban bepbe €0^
tiitigen biaeccn 3^^ eonteatie*
iibet Vranckrijck en fiont gp in geen goebe idtantie / alfoo be ggetefo}^
tnrecben fgn beeeaebt aen Roebel betfoepben : be Papiften albaer gent
tneytiigg wminitenbe en toe betttonbtenbe/otn bat gp fomtnüie ban gaet
ReUgiein£ogelancfooga(tbejegent gabbe. Sptloofgept foegt gp pe^^
K bet
demr
Deenmefcken eit tnocgt gcttt Itift IttCJ^ ^ fMlbtflCltl tttpIlM^af gtm
tenDf •
Den S\)(reedc6{at]^DefM: otecftmibat &v l^jwcliteinWl IM^ teten
mïhtht contract ttiffcbm haec brpte *
DeProteftamePrincenvaiiHoogh-duytfclilatidCgabÖM tm tMlIg^
tooi fljnnann/ etc.
JWet ben Coningb van Portugal gaMt' ftptoeyirilA te ffe^^
^HoiJaoderstoarren oneen beleeft om j^erepgentnficltray en fte
herre al^ fdnpenninsen totC&en ffcecRen? 6e66en pimi to w e nm lwïH^
totfoo hooge P2i|^/al0batfet>en Turck elDee^ beter bom fonteWtenmi.
JOSaernienteoegennabeninfetin f{jn boo^oet/iiociieii|NU»iii8M
beermffemeyieminfnnregenfooeti tmecboo}bémbeie)^^
ment'ontbomn/batbpalbtenbpQoptqpff^fiodmet^ f^fm
bebpHansBocerbax Daetbifcoetp bnecboenbetMen/m tKio| olbM
boebecpbolboenetc. _^ _• ^
JHeteentaKu^/ j^ptoa^boojgaen^ons^elncb^ilfnbefltecell/nti'c
oo^beel ban fijn %fenben en Bpanben. ;Mïi b|ieiibeiiMae«fii«ber (pi
troutoloofliept \ tgttbnanbenplacBftmtef^nm/ nmiftanBiVfftortf
bafigeboeptbouben« ilplDiertmeecbebtaes^aljFConingb) t OÊ d oet w
ttnin$ affectiebie fp &em toe-^raenal^ Mcnfc ^. ^v^ ^
®eele gdeaentbeben toietben gein tot fHiibet bet^Hnst aennMbiti •
mft bo<Qbec|cbe|^emCractaecenaIii0m toocbbeAbiyieiibeT^
epgenberbeettbept. ^aet na boo^betfcj^epbew gèligmtliebmfiiMe^
totien/biej^^ntetendcfitecboigbe; eerfftQ^BfiMiWtfUq^tttiglept
boo} Fines taiecb qmegeben ; |abb^ b? toennatr Loiiwn jgMMMm/antof
tnaer f^n a&ctoedf / ihaet tot gbeen (Wirct tot Gfeeeftèr tae^
tpittti bp baec na bappet af gefmeer t ban Bifex.
CoenEfiex hl 6et WeftehfnCoriiwa] benebeelaeg^ tenüï/ IMiyiip
toenboo}tna Lonnon fïcB gefpoept /fj(w ^femte fonbetiww mii MiiaMHffg
bten ^tabtbemtee^ettlimm ; toant Mancbeftertoa^ toeiififntipttibt
ttiet/ fcljoan bat j^Generad toaf baube g^ffMtpO^GrmffdoMpen.
iaf babb' bpeirbatbe Scbotiefyio Eogelandt 4uailie»;Mci>«r*Cilfte»lbct'
la(i Zuy dwaexts nacc Lonnori tt macclieeren/ be ftabt tonbe bemttlie«Qc^
tllucbt!rcbben/^bail|ïabb'|^gebaenteeccftge^
(@ftetoen^ptof(nnai64r. Leceyftèfbabingtmmeti/ fb|v»toettften'
bigg nart Lonnon j^marcbettt gabbt/lebenbieet ntetWe pfinfbiOi fri».
ben tonnen toebec|{aen.
®nbee al fifnongeluc&enen §9 b^fp/bieicii u bergaliiifbl/bti^^
toen tiet ^acletnentbooi be lanffe mad 9fopofftim j^m nar'ti^iteak
Wighc toefonben/ fo» tefecfrBemgertfben «ft betteewi|gn'HiibbiT\iM# bat
bp onfe Ghecomo:ücteerd<^beIeefbelficfl omj^aelbe/ bf^lt^cIMm/Ut f|i
^acbten/ onbettepcbe nbe/ en bóoial bat ^fleg natgL<HMwnbog|f|pio|fc
be/enaIte^Bae(i(g0Hptboeybesl>g»a^baettoe<(^
miifmi ufKfncnpif «noniuMa i omt ^Mcomiinixecfaenffiiiiinai fooi'
MiiiitniioR^
fl^tt lioMiiciutii goftfcc tf hiMKiifltittenteMi ftc f^jpyfftkti f flnl>f hmc»
tcrconditien met fijn Pjrleoacntroiiilekooiienaaxirdsereii; want hjr wilde
bemrerfekeren dac bec Oppcr-huyshem t*eenemael coegedaen was.
^ lDa# 6e laet^ m flmttUt ntif flbiA of angbebicli bir tot Koningh
Dopt ober-geftomm ^/ 5at gp fiietn foo tiet tegeeten en tietlepten ban Mm
eerTIenbe oube ï|eet / bie noopt geiudUgb Ina^ boo} 'c Parlement of Repu-
blijcke. ^ocg Ditt upt en upt bietgfi^cl» i^ licgtel^ii te merclun |oe
feetj^altKbtgenrgentoa^naeflimmetaebtteCnpfieren; foobanteboo^ .
renootlitoenpenieen^^jopoptfentoegffonbenWetben/ toa^gpfelfi^
genegen om get Parlement ^pf^oet boüit^tf bolboen / liet gp gem ban be
SchotfeCommiflariflen bpbenetti^batteit/ enbetacj^tenbebeEngeirchen
fUunbe|)p opbe Schotten» ttetwitbr op ftaec hmxt geaf ectioneetbelanbt/
fcboonbat bPtDtfiebatfpbeoo}|keciitDamibanfgnenf|fnec natonieUn#
gen onbetgangb/ boo; Inenfr ^enibrefeoclicm en bettieben.
iVoen l^p qi Carisbroeck-CiHbel ffyutumsfym fat / tnaten baer paetbeti
obet-al in Suflèx en Kent geteébtjemafCRt om bem na be IBilttie te Kent
te berboeren / om betbooftban bimtesffn/ enbemetbegbereboUeetbe
fcbepen/ foo bp honbe/ t'ontbbtcj^tcii ; bat fo nabp guam/ bat bp fttn btt^
nentotaenfgn bo;(itoeuptbttbep«fietgeftregenbabbe; bocbofgpnpt
^efebetbaêfïtna^/ banof bp/geb^tb bpTtlfi^ fepbe/get lilf baet niet boo2
ironbe Bn^gen/ bp bleef altoo^ acgtet/ en i; 't niet ontBomen ; beel bietge^
pcBeongducBensbnbemgeteftontteert/ foota^
fqOen/bat bP toaïl tf^ffim infelkijjimmy d*alderongelackighfte onder de Kp-
aineen* Ig^DlDi^bontbOOftin'tpublilcftOpben^oIanoary 1648.
mmbijm Karel boobt jfjnbe/ s(n fommtgbe b toafe SSojgbec^ betfbt ge^
liieeffop mnbeeIbtboo;befenopbeoubeSSeur^op-gbeceebt; btt Parie-
snent j^efE bte af-gb^omen/ en in be^fdfjiiplaet^ befe tooóiben laeten
ttptb^Kbien:
\£irr> Tyrannm l^gum uttimtu ^ anno Lihertatü Jn^tt re-
^ituta primo y Anno Dom. 1^48. Ion. 30.
Den lactften der Koningen verlaet dit leven als een Ty-
ran^ in 't oerfte jaer van Engelands herftelde Vry heyt ,
in t j aer onfes Heeren x 64 8 . de 3 o lanuary.
n^atmpaengaeticBenbertrouin'nlet batbpbef[imf{e maetb'ongbe:»
faciiil^ebecKontngengeVueefii^t
» x Süecle
(70)
l^ede i^tt bie get Farlemenc om fiet Ollti^OOfbetl tumllltt Koningh
f^iiaectticiiMid^M^tgeUien/ Do^ foo talie een feecfmeCcattaetöoo}
Goodwin j^cgjebentotbetbeDtiige giet iMU /fal tomen ttl^^
tadtomencontentement genieten; enmecchentonmnDdtbetPariemeDr
fitet «tber^geöaenteeft^bot reedt i^/ en boet f|i in confeieMfe
ipliegt toaren tot begoièenife tan tiefe RcpabUjck.
F I N I S.